Yeni Toplumsal Hareketler ve Gezi Parkı Direnişi
Öz
Küresel neoliberalizmin içine girdiği ekonomik kriz, yeni toplumsal
hareketlere neden olmaktadır. ABD, İngiltere, İspanya, Yunanistan’da
yaşanan eylemler ile Arap Baharı adı verilen isyanlar ve Haziran 2013’teki İstanbul Taksim Gezi Parkı Direnişi yeni toplumsal hareketlere örnek teşkil etmektedir. Yeni toplumsal hareketlerin özünde sosyal ve kültürel kimlik talepleri yer almaktadır. Gazi parkı direnişi, başlangıçta parktaki ağaçların kesilip AVM yapılmasına karşı çevreci bir eylem olarak başlamıştır. Ancak, daha sonra hükümete muhalif bütün legal ve illegal grupların birlikte hükümeti istifaya zorlayan devrim hareketine dönüşmüştür. İstanbul’da başlayan isyan hareketi Türkiye’nin çoğu şehirlerine sıçramıştır. Masum
gerekçelerle başlayan Gezi Parkı Direnişi, şiddet eylemleri ile terörize
edilmiştir. Gezi Parkı eylemleri şu şekillerde okunabilir: ı. 1980 askeri
darbesinden sonra apolitik olarak damgalanan gençlik, Gezi Parkı
eylemlerindeki rolleriyle Y kuşağı olarak kutsanmış ve methiyeler yazılmıştır. ıı. Eylemlerin, hükümetin 11 yıldır uyguladığı kalkınma temelli neoliberal uygulamalara bir itiraz olduğu ifade edilmiştir. ııı. Direniş, özellikle 11 yıldır iktidarda olan Başbakanı hedef alan ve iktidarı düşürme eylemlerine dönüşmüştür. ıv. Başbakan, eylemleri Türkiye’nin kalkınmasını istemeyen dış ve iç güçlerin organize ettiği komplo teorisiyle okumuştur. v. Sosyalist ideolojiye sahip olanlar Gezi Parkıdirenişini “Taksim Komünü” olarak adlandırarak heyecanlanmışlardır. vı. Arap Baharı isyanlarında olduğu gibi Gezi Parkı eylemlerinde de sosyal medya ve internet temel iletişim aracı olmuştur. Tıpkı 1968 yılındaki gençlik eylemleri gibi Haziran 2013’de yaşanan Gezi Parkı Direnişi de diğer ülkelerdeki toplumsal hareketlerin taklididir. Nasıl 68 eylemleri romantik idiyse, 2013 Gezi Parkı eylemleri de romantiktir. Bu bağlamda, isyan bulaşıcıdır. Ancak, romantik de olsa Gezi Parkı direnişi, seçimle düşürülemeyen iktidara karşı olanların kin ve nefretlerinin dışa vurumudur. Bu durum toplumda zımni olan “biz” ve “öteki” ayrımlaşmasını gün yüzüne çıkarmıştır. Bu durum da, birbirine güvenmeyen ve kuşkuyla yaklaşan “Paranoid-Şizoid Toplum” yapısını üretmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Alpuncu, Baran (2013): “Gezi Parkını Nasıl Okumalı?”, Radikal Kitap,
- 06.2013.
- Bayhan, Vehbi (2012): “İngiliz Baharı mı? Ağustos 2011’de İngiltere’de
- Yaşanan Ayaklanmaların Sosyolojik Nedenleri”, Sosyoloji Konferansları,
- Sayı:46, İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi Yayını, İstanbul.
- Bayhan, Vehbi (1997): Üniversite Gençliğinde Anomi ve Yabancılaşma,
- Kültür Bakanlığı Yayınları, Ankara
- Castells, Manuel (2006): Enformasyon Çağı: Ekonomi, Toplum ve Kültür,
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
-
Yazarlar
Vehbi Bayhan
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
23 Ekim 2014
Gönderilme Tarihi
23 Ekim 2014
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2014 Cilt: 4 Sayı: 1
Cited By
When ultras defend trees: framing politics through subcultural fandom-comparing UltrAslan and Çarşı before and during Occupy Gezi
Soccer & Society
https://doi.org/10.1080/14660970.2017.1333673Yeni Toplumsal Hareketler ve “Bir Araya Gelmenin Koreografisi” Bağlamında Video Aktivizm
Türkiye İletişim Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.17829/turcom.46832215 Temmuz Darbe Bildirisinin Sosyo-Politik Analizi
OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi
https://doi.org/10.26466/opus.537785Dünya Medyasında (Belgesel - Video Haber - Haber) Öne Çıkan Çevreci Protesto Örnekleri: Çevre Sorunlarına Karşı Verilen Tepkilere Dair Kültürel Bir İnceleme
Dördüncü Kuvvet Uluslararası Hakemli Dergi
https://doi.org/10.33464/dorduncukuvvet.636392Effects of new social movements on different countries: Cases from Tunusia, Egypt, Turkiye and France
Journal of Human Sciences
https://doi.org/10.14687/jhs.v17i2.5986SİYASAL KRİZLERDE DİJİTAL PLATFORMLARIN VE SÖYLEMLERİN ORTAK BİLİNÇ OLUŞTURMADAKİ ROLÜ
Uluslararası Kültürel ve Sosyal Araştırmalar Dergisi (UKSAD)
https://doi.org/10.46442/intjcss.775515Between Gezi Park and Kamp Armen: the intersectional activism of leftist Armenian youths in Istanbul
Turkish Studies
https://doi.org/10.1080/14683849.2016.1266616Gezi Park analysis as an example of social movement
Review of Nationalities
https://doi.org/10.2478/pn-2022-0009MARKS’IN SINIF TASNİFİ VE GÜNÜMÜZ KAPİTALİZMİNDE SERMAYENİN DEĞİŞMEYEN NİTELİKLERİ
Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi
https://doi.org/10.16953/deusosbil.453827Sosyal Risk Faktörü Olarak Kur’an’da Münafıkların Durumu
Journal of Analytic Divinity
https://doi.org/10.46595/jad.736022Yeni Toplumsal Hareketler ve Dijital Aktivizm
Kamu Yönetimi ve Politikaları Dergisi
https://doi.org/10.58658/kaypod.1314396Türkiye İşçi Partisi’nin İnşa ve Gelişimini Tetikleyen Koşullar (1960 – 1966)
International Journal of Political Studies
https://doi.org/10.25272/icps.1306719Crossing The Border With Hashtags: Twitter's Bridging The Gezi Park And The Yellow Vest Movements
Yeni Medya Dergisi
https://doi.org/10.55609/yenimedya.1458325Türkiye’de Yeni Toplumsal Hareketlerin Yükselişi: Neoliberal Dönüşüm ve Alternatif Siyasal Katılım
İmgelem
https://doi.org/10.53791/imgelem.1637259