15 Temmuz Kanun Hükmünde Kararnamelerinin Kamu Yönetimine Etkisi

Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin temel özelliği, yönetimde güçler ayrılığı ilkesini esas almış olmasıdır. Bu esasa göre, yasama, yürütme ve yargı güçleri ayrı ayrı örgütlenmiş olup bu güçlerin görev ve yetkileri ile yetki kaynakları anayasada belirtilmiştir. Buna göre yasama gücü kanunları yapar, genel kuralları koyar. Yürütme gücü kanunlara göre, bu kuralları uygular. Yargı gücü ise uygulamadan kaynaklanan sorunları çözer. Türkiye’de güçlerin ayrılığı benimsenmiş olsa da yürütme erki yönetimin merkezinde yer alır. Temsili demokrasilerde yürütme gücünü doğrudan veya dolaylı yollarla seçilen hükümet kullanmaktadır. Ancak, demokrasisi konsolide olamamış Türkiye gibi ülkelerde seçilmişlerin iktidar olup, muktedir olamaması sorunu bulunmaktadır. Yürütmenin asli gücü seçilmiş kanadı hükümetlerin seçimlerde vatandaşlardan aldıkları yetki ile ülkeyi yönetmesi beklenirken seçilmişlerin emri altında çalışması gerekirken yürütmenin atanmışlar kanadı kendi görev ve yetki alanının dışına çıkarak ülke yönetiminde etkili olmuştur. Türkiye’de, özellikle çok partili siyasal yaşama geçişin ardından darbeler veya MGK gibi kurullar aracılığıyla asker, siyaset ve idare üzerinde doğrudan etkili olmuştur. 15 Temmuz 2016 gecesi yaşanan darbe girişimi ülkede yeni bir sürecin başlamasını da beraberinde getirmiştir. Darbe girişimi, vatandaşların desteği, hükümetin ve güvenlik güçlerinin mücadelesi sonucunda başarısız olmuştur. Ancak, girişim sonrasında hükümet darbe girişimini bertaraf etmek için bazı tedbirleri yürürlüğe koymuştur. Ülke genelinde Olağanüstü Hal Yönetimi ilan edilmesi, bu tedbirlerin başında gelmiştir. Bu çerçevede hükümet, çok sayıda Kanun Hükmünde Kararname çıkararak başta kamu yönetimi olmak üzere pek çok alanda yasal düzenleme yapılmıştır.  

Bu çalışmada, 15 Temmuz darbe teşebbüsünden sonra siyasal iktidarın aldığı önlemlerin kamu yönetiminde meydana getirdiği bazı değişiklikler inceleme konusu yapılmıştır. Bu inceleme, 21 Temmuz 2016-17 Temmuz 2018 tarihleri arasında Türkiye’nin tamamında üçer aylık sürelerle uygulanan Olağanüstü Hal Yönetimi boyunca çıkarılan onlarca Kanun Hükmünde Kararname (KHK)’ler bağlamında yapılmıştır. Bu çerçevede, KHK’larla merkezi yönetim, yerel ve yerinden yönetimler alanında yapılan düzenlemelerin bir kısmına yer verilmiştir. Çalışma, büyük ölçüde yasal-hukuksal metinlere dayanmaktadır.