MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: "REİS BEY"

İsmail Süphandağı

doi:10.20493/birtop.905073

MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: "REİS BEY"

Öz

Necip Fazıl Kısakürek, Reis Bey tiyatrosunda eşitlik vaadindeki hukuk ile “münferitlik unsurunu” vaadindeki adaleti, merhamet üzerinden karşılaştırır. Eldeki delillere göre yönünü belirleyen hukuk, bilinçli ya da bilinçsiz çoğu zaman adaletten uzaklaşır. Nitekim eserin başkarakteri Reis Bey, somut delillere bağlı kalmak hususunda herhangi bir taviz vermez. Bunun sonucunda da yanlış karar verir. Bu durum, hakikatin merhamet üzerinden görülebileceğini açık etmedir. Eşitlik vaadinde olan hukukun da merhamete olan ihtiyacını gösterir. Necip Fazıl, hukuk ile adalet arasındaki gerilimi, merhamet üzerinden aşmaya çabalar. Ona göre merhamet, kişinin daima kendini suçlu görmesine doğru bir eğilimi ortaya çıkarır. Böylece muhatabın haklı çıkabilme ihtimali gündeme gelir. Her ne kadar muhataba karşı koşulsuz merhamet duyma bir ütopya olarak görülse de bunun muhatabı anlamak noktasında bir duyarlılığa yol açtığı da görmezden gelinemez. Necip Fazıl’ın bu eseriyle hukuk içinde merhamete alan açma çabasında olduğu söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Alatlı, A. (2019). “Her yasal hak helal değildir ve olamaz”, https://www.dusuncemektebi.com/d/185214/alev-alatli-her-yasal-hak-helal-degildir-ve-olamaz
Aydın, M. Ali (2010). Adalet anlayışı ve merhamet bağlamında hukuk, İstisna Dergisi, 1(1): 30-31.
Çağrıcı, Mustafa (2004), “Merhamet”, TDV İslam Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/merhamet
Çelik, Behçet (2015), “Edebiyat ve hukuk” http://www.sabitfikir.com/dosyalar/edebiyat-ve-hukuk
el-Isfahanî, R. (2010). Müfredât, Çev. Abdulbaki Güneş-Mehmet Yolcu, İstanbul: Çıra Yayınları.
İlhan, N. (2015). Buz çölünden gözyaşı çetesine yahut adaletten merhamete geçişin bir serencamı: Reis Bey, Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7 (7 ): 97-108.
Karaman, H. (2020). "Adâlet”, TDV İslâm Ansiklopedisi, https://islamansiklopedisi.org.tr/
Karataş, T. (2013). Necip Fazıl’ın tiyatro yazarlığı ve tiyatrolarının belli başlı özellikleri, Türk Dili Dergisi, CIV (737): 88-96.

Karataş, T. (2004). Necip Fazıl’ın tiyatroları. M. Çetin; M.N. Şahin (Ed.), Doğumunun 100. yılında Necip Fazıl içinde (s.222-246).Ankara: Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları.
Kısakürek, N.F. (2010). Reis Bey, İstanbul: Büyük Doğu Yayınları.
Nietzsche, F. (2000). Böyle Buyurdu Zerdüşt, Çev: A. Turan Oflazoğlu, İstanbul: Cem Yayınları.
Okay, M. O. (2005). İnsan, sanatçı/şair ve düşünür olarak bir Necip Fazıl Kısakürek portresi, Hece Dergisi, Necip Fazıl Kısakürek Özel Sayısı,(9(97):8-15.
Okay, M. O. (2014). Necip Fazıl, İstanbul: Dergâh Yayınları.
Öztürk, M. (2016). Kur’an-ı Kerim Meali, Ankara: Okulu Yayınları.
Rosenfeld, M. (2014). Derrida, hukuk, şiddet ve adalet paradoksu, Çev: R. Sağlam ve K. Akbaş, Hukuk Kuramı, 1(1): 13-17.
Sağlık, Ş. (2005). Tiyatro yazarı olarak Necip Fazıl, Hece Dergisi, (97): 342-381.
Süphandağı, İ. (2019). Tanımlama ve fark, Temmuz Dergisi, 4(34): 67-70.
Topuzkanamış, E. (2018). Hukuk ve iktidar üstüne bir taslak, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 20(2): 409-420.
Topuzkanamış, E. (2014). Dergi kapatan yazı: edebiyat ve hukuk, Hukuk Kuramı, 1(6):1-14.
Üçüncü, M. K. (2016). Hukuk ile kültür ilişkisi, TAAD, 7(28): 353-387.
Yazıcı, H. S. M.; Aydın, A. A. (2017).Hukuk ve edebiyat: anlamlı bir ilişki, Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 10(20): 343-352.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

İsmail Süphandağı ^*
0000-0002-6199-3881
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2021

Gönderilme Tarihi

29 Mart 2021

Kabul Tarihi

11 Haziran 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 11 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.20493/birtop.905073

IZ

https://izlik.org/JA23BY29HN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Süphandağı, İ. (2021). MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: "REİS BEY". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 11(1), 27-49. https://doi.org/10.20493/birtop.905073

AMA

1.Süphandağı İ. MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: "REİS BEY". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;11(1):27-49. doi:10.20493/birtop.905073

Chicago

Süphandağı, İsmail. 2021. “MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: ‘REİS BEY’”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11 (1): 27-49. https://doi.org/10.20493/birtop.905073.

EndNote

Süphandağı İ (01 Haziran 2021) MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: "REİS BEY". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11 1 27–49.

IEEE

[1]İ. Süphandağı, “MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: ‘REİS BEY’”, Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 1, ss. 27–49, Haz. 2021, doi: 10.20493/birtop.905073.

ISNAD

Süphandağı, İsmail. “MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: ‘REİS BEY’”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 11/1 (01 Haziran 2021): 27-49. https://doi.org/10.20493/birtop.905073.

JAMA

1.Süphandağı İ. MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: "REİS BEY". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2021;11:27–49.

MLA

Süphandağı, İsmail. “MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: ‘REİS BEY’”. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, c. 11, sy 1, Haziran 2021, ss. 27-49, doi:10.20493/birtop.905073.

Vancouver

1.İsmail Süphandağı. MERHAMET VE HUKUK ARASINDA: "REİS BEY". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2021;11(1):27-49. doi:10.20493/birtop.905073