Yıl 2019, Cilt 9 , Sayı 2, Sayfalar 191 - 222 2019-12-28

Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme

Mehmet TÜRKAN [1]


            Özet

            Bu makalede, Platon'un öz'cü bir anlayıştan hareket eden diyalektik mantığı çerçevesinde, ontolojisini nasıl şekillendirdiği ele alınacaktır. Ontolojisini birbirinden keskin bir şekilde ayrılmış iki varlık kategorisi üzerine kuran Platon'un bu düalist anlayışı, onun diyalogları hakkındaki kronoloji tartışmalarından bağımsız değildir. Diyaloglar hakkındaki bazı kronolojiler, Platon'un Transendental öz'ler kabul ettiği savına dayanırken bazıları onun Parmenides diyaloguna dayanarak Transendental öz düşüncesinden vazgeçtiği savına dayanır. Ayrıca Transendental öz düşüncesinden yola çıkan Antik felsefe bilginleri arasında, Platonik külliyatın tematik bir birliktelik mi yoksa tematik gelişim mi gösterdiği konusunda bir tartışma söz konusudur.  “Birlikçilere” e göre Platon, diyaloglarında, her bir diyalog bize kısmi veya proleptik bir bakış açısı veren tek, tutarlı, sinoptik bir felsefi sistem sunar. (Rickless, 2006: 1). “Gelişimciler” e göre, aynı diyaloglar, yazıldıkları muhtemel sıraya uygun şekilde bir düzende düzenlendiğinde Transendental öz düşüncesinin tematik bir gelişim gösterdiği görülecektir. Transendental öz'ler kabul eden kronolojiden yola çıkan makalemiz, Menon diyalogunda örtük bir şekilde ifade bulmuş olan varoluş-öz ayrımının, Devlet diyalogunda nasıl açık bir çatallaşmaya, ve özellikle Phaidon diyalogunda da keskin bir beden-ruh düalizmine dönüştüğünü; öte yandan Platon'un bu keskin ayrım neticesinde ortaya çıkan "ilişki" sorununu "pay alma" düşüncesi ile nasıl aşmaya çalıştığını ele almakta.

Anahtar Kelimeler: ontoloji, idea, görünüş, öz, varoluş, pay alma, anamnesis

A Study on Ontological Bifurcation that Develops in Plato’s Dialogues

Abstract

This article deals with how Plato shaped his ontology within the framework of dialectical logic, which relies on an essentialist understanding. This dualist conception of Plato, who establishes his ontology on two distinctly separated categories of being, is not independent of the chronological debates about his dialogues. Some chronologies about the dialogues are based on the claim that he acknowledges the existence of Transcendental essences, while others, relying on his Parmenides dialogue, assert that he has renounced the idea of Transcendental essence. There is also a controversy among the scholars of ancient philosophy who draw on the idea of Transcendental essence, as to whether the Platonic corpus displays a thematic union or thematic development. According to “Unionists”, each of the dialogues of Plato offers a single, consistent, synoptic philosophical system that gives us a partial or proleptic perspective (Rickless, 2006:1). According to the “developmentalists”, when the same dialogues are arranged according to the order in which they have been written, one will observe that the idea of transcendental essence displays a thematic development. This article, which draws on the chronology that acknowledges the existence of Transcendental essences, deals with how the distinction between existence and essence, which has been implicitly expressed in the Menon dialogue, has evolved into a clear bifurcation in the dialogue of State and especially how it has turned into a sharp body-soul dualism in the dialogue of Phaidon; on the other hand, it also discusses how Plato tries to overcome the problem of “relation” that arises as a result of this sharp distinction, by means of the idea of ​​“partaking”.

Keywords: ontology, idea, appearance, essence, existence, partaking, anamnesis                         

ontoloji, idea, görünüş, öz, varoluş, pay alma
  • Ashbaugh, A. F. (1988). Plato's theory of explanation: A study of cosmological account in the Timaeus. Albany: State University of New York Press.Bigger, C. P. (1968). A Platonic inquiry. Charlotte: Louisiana State University Press.Cevizci, A. (2011a). Felsefe tarihi: Thales’ten Baudrillard’a. İstanbul: Say Yayınları.Cornford, F. M. (1989). Platon'un bilgi kuramı. (Çev. A. Cevizci). Ankara: Gündoğan Yayınları. (Özgün Çalışma 1935).Helmig, C. (2012). Forms and concepts: concept formation in the Platonic tradition. Berlin/Boston: Walter de Gruyter. Mattei, J. F. (2008). Platon. (Çev. İ. Yerguz). Ankara: Dost Kitabevi Yayınları. Özgün Basım: Presses Universitaires de France. (2005).Peters, F. E. (2004). Antik Yunan felsefesi terimleri sözlüğü. (Çev. H. Hünler) İstanbul: Paradigma Yayıncılık.Platon. (1942). Menon. (Çev. S. A. CEMGİL). Ankara: Maarif Matbaası
  • Platon. (1992). Devlet. (Çev. S. Eyüboğlu & M.A. Cimcoz). İstanbul: Remzi Kitabevi.Plato. (1942). The republic: books vı-x. (Trans. Paul Shory). London: Harward University Press.Platon. (2001a). Epinomis. (Çev. A. Cemgil). İstanbul: Soosyal Yayınları.Platon. (1997a). Timaios. (Çev.E. Güney & L. Ay). İstanbul: Milli Eğitim Basımevi.Platon. (2011). Diyaloglar. İstanbul: Remzi Kitabevi.Platon, (2013). Phaidon. (Çev. F. Akderin). İstanbul: Say Yayınları. Ross, S. D. (1951). Plato's theory of ideas. London: Oxford University Press.Rickless, S. C. (2006). Plato's Forms in Transition, A Reading of the Parmenides. San Diego: University of California.
  • Tepe, H. (1995). Platon'dan Habermas'a felsefede doğruluk yada hakikat. Ankara: Ark Yayınevi.Weber, A. (1993). Felsefe tarihi. İstanbul: Sosyal Yayınlar. (Özgün Çalışma 1896).
Birincil Dil tr
Konular Sosyal
Bölüm Makaleler
Yazarlar

Yazar: Mehmet TÜRKAN (Sorumlu Yazar)
Ülke: Turkey


Tarihler

Başvuru Tarihi : 29 Eylül 2019
Kabul Tarihi : 28 Kasım 2019
Yayımlanma Tarihi : 28 Aralık 2019

Bibtex @araştırma makalesi { birtop626457, journal = {Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi}, issn = {2146-4634}, eissn = {2148-2071}, address = {}, publisher = {Bilgi Yolu Eğitim Kültür ve Sosyal Araştırmalar Merkezi: BİLSAM}, year = {2019}, volume = {9}, pages = {191 - 222}, doi = {10.20493/birtop.626457}, title = {Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme}, key = {cite}, author = {TÜRKAN, Mehmet} }
APA TÜRKAN, M . (2019). Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi , 9 (2) , 191-222 . DOI: 10.20493/birtop.626457
MLA TÜRKAN, M . "Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2019 ): 191-222 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/birtop/issue/51204/626457>
Chicago TÜRKAN, M . "Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 (2019 ): 191-222
RIS TY - JOUR T1 - Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme AU - Mehmet TÜRKAN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.20493/birtop.626457 DO - 10.20493/birtop.626457 T2 - Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 191 EP - 222 VL - 9 IS - 2 SN - 2146-4634-2148-2071 M3 - doi: 10.20493/birtop.626457 UR - https://doi.org/10.20493/birtop.626457 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme %A Mehmet TÜRKAN %T Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme %D 2019 %J Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi %P 2146-4634-2148-2071 %V 9 %N 2 %R doi: 10.20493/birtop.626457 %U 10.20493/birtop.626457
ISNAD TÜRKAN, Mehmet . "Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme". Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi 9 / 2 (Aralık 2019): 191-222 . https://doi.org/10.20493/birtop.626457
AMA TÜRKAN M . Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 9(2): 191-222.
Vancouver TÜRKAN M . Platon Diyaloglarında Gelişen Ontolojik Çatallaşma Üzerine Bir İnceleme. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi. 2019; 9(2): 222-191.