Öğretmen Adaylarının Dijital Okuryazarlık Düzeyleri ile Web Ortamında Bilgi Arama ve Yorumlama Stratejileri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ile web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri arasındaki ilişkiyi analiz etmek için çeşitli değişkenler kullanmaktır. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi 2019-2020 eğitim-öğretim yılında 500 öğretmen adayına Bilgi Arama ve Yorumlama Stratejileri Ölçeği uygulandı. Araştırma verileri bir istatistik programı kullanılarak analiz edilmiştir. İstatistiksel analizler, cinsiyet, sınıf düzeyi, ağırlıklı sınıf ortalamaları, günlük internet kullanım süresi, günlük sosyal medya kullanım süresi, önceki dijital okuryazarlık eğitimi, anne ve baba eğitim düzeyi ve internete bağlanırken en çok tercih edilen cihaz olarak interneti göstermiştir. Dijital okuryazarlık düzeyi ile web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri arasında kanıtlanmış bir anlamlı ilişki bulunmamıştır. Öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri, web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri ile interneti en sık kullanma değişkeni arasında anlamlı bir farklılık gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Okuryazarlık
• Dijital Okuryazarlık
• Web Ortamında
• Bilgi Arama ve Yorumlama Stratejileri

Examination of The Relationship Between The Digital Literacy Levels of Teachers and Their Information Search and Interpretation Strategies on The Website

Öz

The purpose of this study is to investigate, in terms of certain characteristics, the relationship between pre-service teachers' digital literacy levels and their methods for looking up and analyzing information on the internet. During the 2019–2020 academic year, 500 teacher candidates at Necmettin Erbakan University Ahmet Keleşoğlu Faculty of Education were given the Information Search and Interpretation Strategies Scale. A statistical program was utilized to analyze the research data. Gender, grade level, weighted grade averages, daily internet usage, daily social media usage, prior digital literacy education, mother and father education levels, and the most preferred device for Internet access were all identified as a consequence of the statistical analysis. The degree of digital literacy and the methods used to find and analyze information online did not appear to be significantly correlated. The digital literacy levels, information search and interpretation tactics used in the online environment, and the most frequent internet use characteristic of pre-service teachers were found to differ significantly.

Anahtar Kelimeler

• Literacy
• Digital Literacy
• Information Search and Interpretation Strategies in the Web Environment

Kaynakça

1. Acar, Ç. (2015). Anne ve babaların ilkokul, ortaokul ve lise öğrencisi çocukları ile kendilerinin dijital okur-yazarlıklarına ilişkin görüşleri. (Yüksek Lisans Tezi), Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi ABD, Ankara/Türkiye.
2. Ackerman, R., Yom-Tov, E., & Torgovitsky, I. (2020). Using confidence and consensuality to predict time invested in problem solving and in real-life web searching. Cognition, 199, 104248.
3. Anisimova, E. (2020). Digital literacy of future preschool teachers. Journal of Social Studies Education Research, 11 (1), 230-253.
4. Arık, K. (2018). Lise öğrencilerinin sayısal okuryazarlık düzeylerinin belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi ABD, Sakarya/Türkiye.
5. Arık, K., & Bektaş, M. (2016). Level of public education center students' digital literacy: An example of Duzce. ICLEL, (s. 635-641). Letonya
6. Arslankara, V. B. & Usta, E. (2020). Lise öğrencilerinde sanal risk algısı: problemli internet kullanımı ve eleştirel düşünme bağlamında bir araştırma. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 2(1), 134-153. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/akef/issue/55203/759147.
7. Aşkar, P., & Mazman, S. G. (2013). Çevrimiçi bilgi arama stratejileri envanteri’nin Türkçeye uyarlama çalışması. Eğitim ve Bilim, 38 (168), 167-182.
8. Atoy Jr, M. B., Garcia, F. R. O., Cadungog, R. R., Cua, J. D. O., Mangunay, S. C., & De Guzman, A. B. (2020). Linking digital literacy and online information searching strategies of Philippine university students: The moderating role of mindfulness. Journal of Librarianship and Information Science, 52(4), 1015-1027.

9. Avcı, A. (2020). Dijital okuryazarlıkta müzik eğitimi. Akra Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi, 8(20), 111-131.
10. Berget, G., & MacFarlane, A. (2020). What is known about the impact of impairments on information seeking and searching?. Journal of the Association for Information Science and Technology, 71(5), 596-611.
11. Boyacı, Z. (2019). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ile dijital okuryazarlık düzeyleri arasındaki ilişki (Düzce Üniversitesi örneği). (Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri ABD, Sakarya/Türkiye.
12. Bozkan, E. (2018). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenmelerini etkileyen faktörler ile mobil öğrenmeye ilişkin tutumları arasındaki ilişki (Sakarya ili örneği). (Yüksek Lisans Tezi), Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri ABD, Sakarya/Türkiye.
13. Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö.E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F., (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. Baskı). Ankara: Pegem Akademi Yayınevi.
14. Çubukçu, A., & Bayzan, S. (2013). Türkiye’de dijital vatandaşlık algısı ve bu algıyı internetin bilinçli, güvenli ve etkin kullanımı ile artırma yöntemleri. Middle Eastern & African Journal of Educational Research, 5(1), 148-174.
15. Durak, D. & Özüdoğru, G. (2023). School principals’ technological leadership self-efficacies and 21 st century teacher skills. Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 330-342. DOI: 10.38151/akef.2023.57.
16. Duran, E., & Özen, N. E. (2018). Türkçe derslerinde dijital okuryazarlık. Türkiye Eğitim Dergisi, 3(2), 31-46.
17. Enochsson, A. (2018). Teenage pupils’ searching for information on the Internet In Proceedings of ISIC, The Information Behaviour Conference, Krakow, Poland, 9-11 October: Part 2. Information Research, 24(1), paper isic1822. Retrieved from http://InformationR.net/ir/24-1/isic2018/isic1822.html
18. Erdem, E. (2014). E-devlet uygulamaları açısından Türkiye incelemesi ve bir model önerisi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(33), 734-746.
19. Geçer, A., & Ira, N. (2014). Web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (38), 134-147.
20. Geçer, A., & Ira, N. (2015). Examining information in web environment searching and commitment strategies of university students according to demographic variables. Eğitim ve Bilim, 40(179), 383-402.
21. Gilster, P. (1997). Digital literacy. San Francisco, CA: John Willey & Sons.
22. Gürtekin, A. (2019). Üniversite öğrencilerinin boş zaman tutumları ile sosyalleşme taktikleri ve dijital okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Ağrı İbrahim Çeçen Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Eğitimi ABD, Ağrı/Türkiye.
23. Hero, J. L. (2020). Exploring the principal's technology leadership: Its influence on teachers' technological proficiency. International Journal of Academic Pedagogical Research, 4(6), 4-10.
24. Hsu, H. P., Wenting, Z., & Hughes, J. E. (2019). Developing elementary students’ digital literacy through augmented reality creation: Insights from a longitudinal analysis of questionnaires, interviews, and projects. Journal of Educational Computing Research, 57(6), 1400-1435.
25. İra, N., & Geçer, A. K. (2017). Üniversite öğrencilerinin web ortamında bilgi arama ve yorumlama stratejileri ile epistemolojik inançları arasındaki ilişki. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 58-74.
26. Kabataş, S., & Karaoğlan Yılmaz, F. G. (2018). Öğretmenlerin yaşam boyu öğrenme tutumlarının eğitim teknolojileri standartlarına yönelik öz-yeterlikleri açısından değerlendirilmesi. Bartın University Journal of Faculty of Education, 7(2), 588-608. https://doi.org/10.14686/buefad.405661
27. Karaoğlan Yılmaz, F. G. (2016). The effect of digital storytelling technique on the attitudes of students toward teaching technologies. Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi, 6(4), 447-468, http://dx.doi.org/10.14527/pegegog.2016.022.
28. Karaoğlan Yılmaz, F. G., Yılmaz, R., Yıldız Durak, H., & Keser, H. (2019). Examination of students processes of searching information in education informatics network via eye tracking. World Journal on Educational Technology: Current Issues, 11(1), 65-73.
29. Korkmaz, M. (2020). Sınıf öğretmenlerinin dijital okuryazarlık seviyelerinin belirlenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Temel Eğitim ABD, Eskişehir/Türkiye.
30. Kozan, M. (2018). Bilgisayar ve öğretim teknolojileri eğitimi bölümü öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeyleri ve siber zorbalığa ilişkin duyarlılıklarının incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Fırat Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi ABD, Elâzığ/Türkiye.
31. List, A., Brante, E. W., & Klee, H. L. (2020). A framework of pre-service teachers’ conceptions about digital literacy: Comparing the United States and Sweden. Computers & Education, 148, 103788.
32. Maden, S., Maden, A., & Banaz, E. (2018). Ortaokul 5. sınıf Türkçe ders kitaplarının dijital okuryazarlık bağlamında değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11(55), 685-698.
33. Martin, A. (2005). DigEulit –A European Framework for Digital Literacy: A Progress report. Journal of eLiteracy, 2(2), 130-136.
34. Martin, A. (2008). Digital literacy and the “digital society”. Digital literacies: Concepts, policies and practices, 30(2008), 151-176.
35. Moon, S. J., & Bai, S. Y. (2020). Components of digital literacy as predictors of youth civic engagement and the role of social media news attention: the case of Korea. Journal of Children and Media, 14(4), 458-474.
36. Onursoy, S. (2018). Üniversite gençliğinin dijital okuryazarlik düzeyleri: Anadolu üniversitesi öğrencileri üzerine bir araştirma. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 6(2), 989-1013.
37. Özerbaş, M., & Kuralbayeva, A. (2018). Türkiye ve Kazakistan öğretmen adaylarının dijital okuryazarlık düzeylerinin değerlendirilmesi. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), 16-25.
38. Özgür, H. (2016). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme yeterlikleri ve bilgi okuryazarlığı öz-yeterlikleri üzerine bir çalışma. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(1), 22-38. https://doi.org/10.17860/efd.08241
39. Özoğlu, C. (2019). Öğretmen adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimlerinin dijital okuryazarlıkları ile ilişkisi (Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi örneği). (Yüksek Lisans Tezi), Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri ABD, Eskişehir/Türkiye.
40. Pangrazio, L., Godhe, A. L., & Ledesma, A. G. L. (2020). What is digital literacy? A comparative review of publications across three language contexts. E-learning and Digital Media, 17(6), 442-459.
41. Park, H., Kim, H. S., & Park, H. W. (2020). A scientometric study of digital literacy, ICT literacy, information literacy, and media literacy. Journal of Data and Information Science, 6(2), 116-138.
42. Sendurur, E., Efendioğlu, E., Senturk, H., & Calıskan, N. (2019). High achievers’ web searching behaviors and patterns in two different task types. Journal of Educational Multimedia and Hypermedia, 28(2), 217-238.
43. Sırakaya, M., & Çakır, H. (2014). Öğretmen adaylarının çevrimiçi bilgi arama stratejilerinin belirlenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(2), 191-206.
44. Solmaz, M. (2020). Öğretmen adaylarının siber bilgi güvenliği farkındalığı ve dijital vatandaşlık düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri ABD, Mersin/Türkiye.
45. Tatar, I. (2016). Öğretmen adaylarının medya okuryazarlığı ile çevrimiçi bilgi arama stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi. (Yüksek Lisans Tezi), Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi ABD, Eskişehir/Türkiye.
46. Tekin, A., & Polat, E. (2017). Öğretmen adaylarının sayısal yetkinlik düzeyleri ve çevrimiçi bilgi arama stratejilerinin değerlendirilmesi. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 635-658. https://doi.org/10.24315/trkefd.304174
47. Topal, A. D., & Süner, M. (2021). Information searching and commitment strategies of maritime faculty students on the web. Information Development, 37(3), 431-443.
48. Tsai, C. C. (2004). Information commitments in Web-based learning environments. Innovations in Education and Teaching International, 41(1), 105-112.
49. Turan, Z., Reisoğlu, I., Özçelik, E., & Göktaş, Y (2015). Öğretmenlerin çevrimiçi bilgi arama stratejilerinin farklı değişkenler açısından incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(1), 1-16.
50. West, J. A. (2019). Using new literacies theory as a lens for analyzing technology-mediated literacy classrooms. E-Learning and Digital Media, 16(2), 151-173.
51. Wilson, T. D. (2000). Human information behavior Special Issue on Information Science Research, 3(2), 49-55.
52. Yalçınkaya, B., & Cibaroğlu, M. O. (2019). Investigation of digital citizenship perception: an ampirical evaluation. Business & Management Studies: An International Journal, 7(4), 1188–1208. https://doi.org/10.15295/bmij.v7i4.1140.
53. Zillinger, M. (2020). The curious case of online information search. Current Issues in Tourism, 23(3), 276-279. https://doi.org/10.1080/13683500.2019.1639641