1. Genel İlkeler ve Yaklaşım
Dergide, yapay zekâ teknolojilerinin (ChatGPT, Gemini, Claude, Copilot vb.) araştırma süreçlerinde sunduğu fırsatlar (fikir geliştirme, dil düzeltisi, kodlama desteği) kabul edilmekle birlikte, bilimsel bütünlüğün, şeffaflığın ve etik standartların korunması esas alınır.
Bu ilkeler; yazarlar, editörler ve hakemler için bağlayıcıdır ve teknolojinin gelişimine paralel olarak güncellenebilir.
2. Yazarlar İçin Kurallar
2.1. Yazarlık Statüsü ve Sorumluluk
• Yazarlık: Yapay zekâ araçları, bir çalışmanın “yazarı” olarak kabul edilemez. YZ araçları, akademik çalışmanın gerektirdiği özgünlük, sorumluluk ve yasal yükümlülükleri (telif hakkı, çıkar çatışması vb.) üstlenemez.
• Nihai Sorumluluk: Çalışmanın tamamının veya bir kısmının doğruluğu, özgünlüğü ve bütünlüğü tamamen yazarlara aittir. Yazarlar, yapay zeka araçlarının izin verilen sınırlar dâhilinde kullanımından doğan her türlü içeriğin doğruluğunu, tarafsızlığını ve özgünlüğünü teyit etmekle yükümlüdür.
2.2. İzin Verilen Kullanım Alanları
Yazarlar, şeffaf bir şekilde beyan etmek koşuluyla aşağıdaki alanlarda YZ teknolojilerinden faydalanabilir:
• Metnin dilbilgisi kontrolü, çevirisi veya akademik dile uygun hâle getirilmesi.
• Literatür taraması sırasında ilgili kaynakların tespiti (kaynakların bizzat okunup doğrulanması şartıyla).
• İstatistiksel analiz kodlarının yazılması veya düzenlenmesi.
• Fikir üretimi ve araştırma sorularının optimize edilmesi.
2.3. Yasaklanan Kullanımlar
Uluslararası etik standartlar gereği aşağıdaki kullanımlar yasaktır veya kısıtlanmıştır:
• Görsel Manipülasyonu ve Üretimi: Dergide, bilimsel veri bütünlüğünü korumak amacıyla, çalışmalarda kullanılan görsellerin, figürlerin veya bilimsel verilerin (fotoğraf, grafik, tablo, tıbbi görüntü vb.) tamamen yapay zekâ tarafından sıfırdan üretilmesine izin verilmemektedir. YZ, yalnızca mevcut verilerin görselleştirilmesi için gereken kodların yazımında yardımcı araç olarak kullanılabilir.
• Veri Uydurma: Eksik verilerin yerine YZ ile sentetik veri üretilmesi ve bunların gerçek veri gibi sunulması ağır etik ihlal (tahrifat) kabul edilir.
2.4. Beyan Zorunluluğu
Çalışmanın herhangi bir aşamasında YZ aracı kullanılmışsa, yazarlar şunları yapmakla yükümlüdür:
• Metin İçi Beyan: Çalışmanın ilgili kısmında; kullanılan aracın adı, versiyonu, erişim tarihi ve hangi amaçla kullanıldığı açıkça belirtilmelidir.
• Resmi Form: Makale gönderimi sırasında, dergimiz tarafından sağlanan “Yapay Zekâ (YZ) Kullanımına Dair Beyanname” formu eksiksiz doldurularak sisteme yüklenmelidir.
3. Editörler ve Hakemler İçin Kurallar
3.1. Gizlilik ve Veri Güvenliği
Yayınlanmamış çalışmalar gizli bilgi niteliğindedir. Editör ve hakemler; fikri mülkiyet ihlalleri ve verilerin üçüncü taraflarca işlenme riski nedeniyle, değerlendirdikleri çalışmaların tam metinlerini, özetlerini veya görsellerini harici yapay zekâ platformlarına yükleyemezler.
3.2. Hakem Değerlendirmesi
Hakemler, makale değerlendirme raporlarını oluştururken veya makaleyi özetlerken YZ araçlarını kullanamazlar. Hakem görüşleri, tamamen uzman görüşüne ve insan değerlendirmesine dayanmalıdır. YZ sadece yazılan raporun dilbilgisi kontrolü için kullanılabilir.
Creative Commons Atıf-GayriTicari-AynıLisanslaPaylaş 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.