Bazı çeltik çeşitlerinin yetiştirme odası ve tarla koşulları altında çeltik yanıklık hastalığına tepkilerinin değerlendirilmesi

Öz

Çeltik yanıklık hastalığına sebep olan Pyricularia oryzae, çeltiğin dünya çapında önemli bir fungal hastalığıdır. Hastalık, özellikle Akdeniz ülkelerindeki nemli bölgelerde, çeltiğin verimini ve kalitesini önemli ölçüde etkilemektedir. Ruhsatlı fungisitlerin kullanımıyla çeltik yanıklığının etkili bir şekilde kontrol edilmesi mümkündür. Ancak kimyasal mücadele, genellikle çok fazla ekonomik olmayabilir ve ekolojik olarak da tercih edilmeyebilir. Diğer taraftan, en önemli yaklaşımlardan biri bu hastalığa dayanıklı çeşitlerin kullanılmasıdır. Bu çalışma, çeltik çeşitlerinin Çeltik yanıklık hastalığına karşı dayanıklılığını değerlendirmeyi amaçlamıştır. İnokulum olarak, tek sporlardan geliştirilen 10 çeltik yanıklık izolatının karışımı kullanılmıştır. Çalışma, yetiştirme odası ve tarla koşulları altında yürütülmüştür. İki hassas çeşit de dahil olmak üzere 49 çeltik çeşidi gözlemlenmiştir. Çeltik yanıklık reaksiyonları, çeltiğin farklı büyüme aşamalarında 0-5 skalasına göre değerlendirilmiştir. Çalışmada hem tarlada hem de yetiştirme odasında Balaban ve Aromatik-1 çeşitlerinin immün olduğu; Hamzadere çeşidinin orta derecede dayanıklı olduğu, Kızıltan, Osmancık-97, Gönen, Altınyazı, Yavuz, Kıral, Koral, Manyas Yıldızı ve Mevlütbey çeşitlerinin orta derecede hassas olduğu ve Akçeltik, Karacadağ ve Sarıçeltik çeşitlerinin çeltik yanıklık hastalığına karşı hassas olduğu ortaya çıkmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çeltik yanıklık hastalığı
• Magnaporthe oryzae
• Pyricularia oryzae
• Hastalıklara dayanıklılık
• çeltik

Proje Numarası

-*

Teşekkür

We would like to express our gratitude to the Thrace Agricultural Research Institute in Edirne, Türkiye, where the field trials were conducted.

Evaluation of the response of some rice varieties to rice blast disease under growth room and field conditions

Öz

Rice blast disease, caused by Pyricularia oryzae, is a significant fungal disease of rice worldwide. The disease significantly affects rice yield and quality, particularly in humid regions of Mediterranean countries. Effective control of rice blast is possible with the use of licensed fungicides. However, chemical control is often not very economical and may not be ecologically preferable. On the other hand, one of the most important approaches is the use of resistant varieties. This study aimed to evaluate the resistance of rice varieties to rice blast disease. A mixture of 10 rice blast isolates developed from single spores was used as inoculum. The study was conducted under grow room and field conditions. 49 rice varieties were observed, including two susceptible varieties. Rice blast reactions were evaluated according to a 0-5 scale at different growth stages of rice. In the study, Balaban and Aromatik-1 varieties were found to be immune both in the field and in the growth room; It was found that the Hamzadere variety is moderately resistant; the Kızıltan, Osmancık-97, Gönen, Altınyazı, Yavuz, Kıral, Koral, Manyas Yıldızı and Mevlütbey varieties are moderately susceptible; and the Akçeltik, Karacadağ and Sarıçeltik varieties are susceptible to rice blast disease.

Anahtar Kelimeler

• rice blast disease
• Magnaporthe oryzae
• Pyricularia oryzae
• disease resistance
• rice

Proje Numarası

-*

Etik Beyan

Makalemizde etik çalışma gerektiren bir durum bulunmamaktadır

Teşekkür

We would like to express our gratitude to the Thrace Agricultural Research Institute in Edirne, Türkiye, where the field trials were conducted.

Kaynakça

1. Abdul Rahim H., Bhuiyan M.A.R., Saad A., Azhar M., Wickneswari R., 2013. Identification of virulent pathotypes causing rice blast disease (Magnaporthe oryzae) and study on single nuclear gene inheritance of blast resistance in F2 population derived from Pongsu Seribu 2×Mahshuri. Australian Journal of Crop Science, 7 (11), 1597-1605 p.
2. Aktaş H., Tunalı B., 1986. Türkiye’de ekimi yapılan ve ümitvar çeltik çeşitlerinin Pyricularia oryzae Bri.et.Cav., Drechslera oryzae Subram, and Jain ve Fusarium moniliforme Sheld.'ye karşı reaksiyonlarının saptanması. Bitki Koruma Bülteni, 26 (1-2), 41-58 p.
3. Anonymous, 2020a. Çeltik entegre mücadele teknik talimatı. T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü, Bitki Sağlığı Araştırmaları Daire Başkanlığı, 2017, 61 p.
4. Anonymous, 2020b. Rice blast fungus. https://eol.org/pages/192798/articles (accessed date: 18.02.2020). Beşer N., Sürek H., Şahin M., 2015. Search of effective resistant genes to the rice blast pathogen (Magnaporthe grisea) under field conditions in Turkey. Fresenius Environmental Bulletin, 24 (3), 791-795 p.Bonman J.M. 1992. Blast. In: The American Phytopathological Society: Compendium of Rice Diseases. Webster R.K., Gunnel P.S. (Eds.). St. Paul, Minnesota, USA, 14-16 p.
5. Bonman J.M., Khush G.S., Nelson R.J., 1992. Breeding rice for resistance to pests. Annual Review of Phytopathology, 30, 507–528 p.
6. Çopcu M., Karaca İ., 1983. lnvestigations on the determination of rice diseases caused by fungi, their distribution, prevalance and incidence, overwintering in the Aegean region of Turkey. Journal Turkish Phytopathology, 12 (2-3), 61-71 p.
7. Ergün S.B., 2017. Biga’da çeltik yanıklığı (Pyricularia oryzae) hastalığının çıkışı ve yaygınlığının tespiti ile tohumluklarda bulaşıklık oranlarının saptanması. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversity, Graduate School of Natural and Applied Sciences, Department of Plant Protection, MSc Thesis, 50 p., Çanakkale.
8. Gümüştekin H., Akın K., 1997. Trakya Bölgesi’nde ülkesel çeltik araştırmaları kapsamında ıslah edilen yeni çeltik çeşit ve hatlarının Pyricularia oryzae Cav. ve Fusarium moniliforme Sheld.’e karşı reaksiyonlarının tespiti. T.C. Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar Genel Müdürlüğü, Trakya Tarımsal Araştırma Enstitüsü 1997 Araştırma Projeleri Raporu, Proje No: BKA/06-F-009.

9. Göbelez M., 1953. Karadeniz Bölgesi çeltiklerinde kavrulma (Pyricularia oryzae). Tomurcuk, 22, 12 p.
10. Hayashi N., Ando I., Imbe T., 1998. Identification of a new resistance gene to a Chinese blast fungus isolate in the Japanese rice cultivar Aichi Asahi. Phytopathology, 88, 822-827 p.
11. Hayashi N., Kobayashi N., Vera Cruz C.M., Fukuta Y., 2009. Protocols for the sampling of diseased specimens and evaluation of blast disease in rice. In: Japan International Research Center for Agricultural Sciences JIRCAS Working Report No: 63: Development and Characterization of Blast Resistance Using Differential Varieties in Rice. Fukuta Y., Vera Cruz C.M., Kobayashi N., (Eds.). International Research Center for Agricultural Sciences, Japan, 17-34 p.
12. Hulbert S.H., Webb C.A., Smith S.M., Sun Q., 2001. Resistance gene complexes: evolution and utilization. Annual Review Phytopathology, 39, 285– 312 p.
13. Goto K., Yamanaka S., 1968. Studies on the race of the blast fungus. Bulletin of The Faculty of Agriculture, Utsunomiya University, 7 (2), 27-71 p.
14. Kato H., 2001. Rice blast disease. The Royal Society of Chemistry, Pesticide Outlook 12, 23-25.
15. Koutroubas S.D., Katsantonis D., Ntanos D.A., Lupotto E., 2009. Blast disease influence on agronomic and quality traits of rice varieties under Mediterranean conditions. Turkish Journal of Agriculture and Forestry, 33, 487-494 p.
16. Liu Y., Qi X., Young N.D., Olsen K.M., Caicedo A.L., Jia Y., 2015. Characterization of resistance genes to rice blast fungus Magnaporthe oryzae in a ‘‘Green Revolution’’ rice variety. Molecular Breeding, 35, 52 p.
17. Mackill D.J., Bonman J.M., 1992. Inheritance of blast resistance in near-isogenic lines of rice. Phytopathology, 82, 746-749 p.
18. Odjo T., Kawasaki-Tanaka A., Noda T., Ahohuendo B.C., Sere Y., Kumashiro T., Yanagihara S., Fukuta Y., 2014. Pathogenicity analysis of blast (Pyricularia oryzae Cavara) isolates from West Africa. Japan Agricultural Research Quarterly, 48 (4), 403-412 p.
19. Oran Y.K., 1975. Güneydoğu Anadolu’da çeltik yanıklığı fungusu (Pyricularia oryzae Bri. et Cav.)'nun taksonomisi, bio-ekolojisi, zararı ve çeltik çeşitlerinin dayanıklılığı üzerinde araştırmalar. Bitki Koruma Bülteni, Ek yayın, No:1, pp. 1-49 p.
20. Ou S.H., 1985. Rice diseases. 2nd ed. Common wealth. Mycological Institute, Kew, U.K.
21. Sehly M.R., Bastawisi A.O., 1997. The present status of resistance to rice blast disease caused by Pyricularia oryzae under Egyptian conditions. In: CIHEAM: Maladies du riz en région méditerranéenne et les possibilités d'amélioration de sa résistance. Chataigner J., (Ed.). Montpellier, 87 -93 p (Cahiers Option s Méditerranéennes; n. 15(3)).
22. Seidi M., Ünan R., 2015. Farklı çeltik çeşitlerinin çeltik yanıklık hastalığına karşı tepkisi. In: II. Ulusal Mikoloji Günleri II. Sempozyum, 9-11 September, İstanbul, 77 p.
23. Seidi M., Karakaya A., Akın K., Çelik Oğuz A., 2020. Current situation of rice blast disease in Edirne, Turkey. In: 30th Scientific-Experts Conference of Agriculture and Food Industry, AgriConf 2019 IFMBE Proceedings, Brka M., Omanovic-Miklicanin E., Karic L., Falan V., Toroman A. (Eds.). vol 78. Springer, Cham., 92-97 p.
24. Skamnioti P., Gurr S.J., 2009. Against the grain: safeguarding rice from rice blast disease. Trends in Biotechnology, 27, 141-150 p.
25. Sürek H., Beşer N., 1997. The effects of blast disease ınfection on rice and milling yield. International Rice Research Notes, 22 (1), 25-26 p.
26. Tekinel N., Babaoğlu B., Yılmazdemir F.Y., Bilgin O., 1980. Türkiye’de çeltik hastalıkları üzerine araştırmalar. A. 103308 Nolu Ülkesel Proje Sonuç Raporu.
27. TÜİK, 2024. https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?locale=tr (accessed date: 01.05.2024).
28. Ünan R., Seidi M., Zhou X., 2016a. Screening of rice varieties for resistance to rice blast in Turkey. In: 36th Rice Technical Working Group Meeting, 1-4 March, Galveston, Texas, USA.
29. Ünan R., Gençtan T., Seidi M., Sürek H., 2016b. Effect of sowing dates and meteorological factors on rice blast under Mediterranean conditions. In: 7th International Rice Blast Conference, 9-13 October, Manila, Philippines.
30. Ünan R., 2022. Biplot analysis of genotype × environment interactions of monogenic lines against rice blast. Fresenius Environmental Bulletin, 31 (06/2022), 5875-5884 p.
31. Tuite J., 1969. Plant pathological methods, fungi and bacteria. Burgess Publishing, Minneapolis, MN.
32. Urashima A.S., Igarashi S., Kato H., 1993. Host range, mating type and fertility of Pyricularia grisea from wheat in Brazil. Plant Disease, 77, 1211-1216 p.