Çeltik Ekim Alanlarında Sorun Olan Cyperus difformis L. (Kız Otu)’ in Genetik ve Morfolojik Çeşitliliğinin Belirlenmesi
Öz
Cyperus difformis L. (Kız otu) dünya
genelinde olduğu çeltik üretim alanlarında sorun olan önemli yabancı ot türlerinden
biridir. Türün morfolojik ve genetik çeşitliliğin saptanmasıyla ülkemizdeki
mevcut dayanıklılık olgusuna etkisinin belirlenmesi hedeflenen çalışma
kapsamında, çeltik ekim alanlarını temsil edecek şekilde 50 populasyon ile
çalışılmıştır. Morfolojik farklılığı saptamak için 13 farklı parametre
incelenmiştir. Analiz sonuçları populasyonlar arasında morfolojik olarak belirgin
farklılığı göstermiştir. Populasyonlar arasındaki genetik varyasyon 17
oligonükleotid primeri kullanılarak Rasgele Çoğaltılmış Polimorfik DNA analiziyle
belirlenmiştir. Average Linkage kullanılarak oluşturulan dendogram bilgilerine
göre 0.25’ lik genetik uzaklıkta çalışılan populasyonların iki ana gruba
ayrıldığı görülmüştür. Yapılan morfolojik ve moleküler analizlerde incelenen
populasyonlar arasında bazı kantitatif karakterler noktasında
farklılıklar tespit edilmiştir. Farklı bölgelerde yetişen populasyonlar
arasında morfolojik bakımdan göz ardı edilmeyecek düzeylerde benzerlikler
saptanırken, genetik olarak çeşitlilik daha yüksek bulunmuştur. Bu durum gen
taşınması noktasında yüksek bir potansiyeli işaret etmektedir. Saptanan olgunun
coğrafi alanlara adaptasyon, insanlar ve aletler tarafından tohumların bölgeler
arası taşınması ve yabancı ot mücadele yöntemleri içerisinde özellikle
kullanılan herbisitlere karşı yabancı ot tarafından geliştirilen
dayanıklılıktan kaynaklanabileceği kanısına varılmıştır. Bu bağlamda C. difformis tohum hareketinin azaltılması, çeltik tohumluk
trafiğinin ve herbisit kullanımının iyi denetlenmesinin yanısıra, kültürel
yöntemler gibi alan yönetimi uygulamalarına odaklanılması gerekmektedir. Bu
noktada alınacak önlemlerin entegre mücadele stratejileri açısından önem arz
ettiği unutulmamalıdır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abad P., Pascual B., Maroto J.V., López-Galarza S., Vicente M.J. and Alagarda J. 1998. RAPD analysis of cultivated and wild yellow nut sedge (Cyperus esculentus L.). Weed Science, 46, 318-321.
- Arriola P.E. and Ellstrand N.C. 1996. Crop-to-weed gene flow in the genus Sorghum (Poaceae): Spontaneous interspecific hybridization between Johnsongrass, Sorghum halepense, and crop sorghum, Sorghum bicolor. American Journal of Botany, 83, 1153-1160.
- Backhaus R., Sax H. and Wanders K. 1989. Status and perspectives of vegetation monitoring by remote sensing. Space Technology, 4, 333-338.
- Baker J., Hidayat Asins M.J., Jose L. and Carretero O. 2007. Morphologic and isosizyme variation in barnyard grass (Echinochloa) weed species. Weed Technology, 13, 209-215.
- Barrett S.C.H. and Seaman D.E. 1980. The weed flora of Californian rice fields. Aquatic Botany, 9, 351-376.
- Bromham L., Woolofit M., Lee M.S.Y. and Rambaut A. 2002. Testing the relationship between morpholoical and molecular rates of change along phylogenies. Evolution, 56, 1921-30.
- Budak H., Shearman R.C., Gaussoin R.E. and Dweikat I. 2004. Application of sequence-related amplified polymorphism markers for characterization of turfgrass species. Hort Science, 39, 955-958.
- Claerhout S., Reheul D. and De Cauwer B. 2015. Sensitivity of Echinochloa crus-galli populations to maize herbicides: a comparison between cropping systems. Weed Science, 55, 470-481.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2018
Gönderilme Tarihi
28 Mart 2018
Kabul Tarihi
29 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 58 Sayı: 4
