Pamuk ekim alanlarında Ipomoea triloba L. (pembe çiçekli akşam sefası)’nın mücadele olanaklarının belirlenmesi

Öz

Pamuk (Gossypium hirsutum L.) elliden fazla sanayi kolunun girdisini oluşturmakta olup, özellikle tekstil, yağ, yem ve kâğıt sanayisinde kullanılan hammaddenin de ana kaynağı durumundadır. Ayrıca, yarattığı katma değer ve istihdam olanaklarıyla da üretici ülkeler açısından büyük ekonomik öneme sahip bir üründür. Pamuk özellikle çıkış sonrası ilk dönemde yabancı ot rekabetine duyarlı bitkilerden olup, verim miktarı, yabancı otların etkisiyle azalmaktadır. Bu nedenle, pamuk ekim alanlarında yüksek ve kaliteli ürün elde etmek için yabancı ot kontrol uygulamaları uygun şekilde yapılmalıdır. Son yıllarda Akdeniz Bölgesi tarım alanlarında yaygınlığı artan Ipomoea triloba (IPOTR) istilacı özelliğe sahip olup, pamuk bitkisinin gelişimini engellemekte, hasat döneminde ise elle veya makine ile yapılan hasadı güçleştirmektedir. Bu çalışmanın amacı, IPOTR’ye karşı pamukta etkin bir mücadele programının oluşturulmasıdır. Tarla denemeleri 2018-2019 yılları arasında Ceyhan (Adana)’da yürütülmüştür. Bu amaçla %85 Pyroxasulfone (PYRS) %75 Trifloxysulfuron sodium (TRFS), 383 g/l Pyrithiobac-sodium (PYBS), 480 g/l Glyphosate isopropylamine tuzu (GLYI) 915 g/l S-metolachlor+ 45 g/l Benoxacor) + el çapası (SMEÇ), Frezeli ara çapa makinesi + sıra üzeri el çapası (FÇEÇ) uygulamalarının etkisi 2 yıl süresince araştırılmıştır. IPOTR’ye karşı yapılan uygulamaların etkinliği kuru madde miktarı üzerinden değerlendirildiğinde; TRFS ve PYBS’nin %90’nın üzerinde, FÇEÇ, SMEÇ, TRFS ve PYBS uygulamalarının ise %60’ın üzerinde etki gösterdiği belirlenmiştir. IPOTR’ye karşı yapılan bütün uygulamalarda lif ve ürün veriminde artış sağlandığı tespit edilmiştir. Ancak, GLYI uygulamasında pamukta fitotoksisite (%20) gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• pamuk
• Ipomoea triloba
• mücadele
• biyolojik etkinlik

Determination of the control methods of Ipomoea triloba L. (three lobe morning glory) in cotton fields

Öz

Cotton (Gossypium hirsutum L.) is used as the raw material in more than fifty industries and is also the main source of raw materials used in the textile, the oil, the animal feed, and the paper industries. Additionally, it is a crop of great economic importance for its producer countries with the added value and employment opportunities. Cotton is among the crops sensitive to weed competition and its yield decreases with the weeds. For this reason, weed control treatments should be employed effectively to obtain high yields in cotton fields. In the recent years, Ipomoea triloba (IPOTR), which has increased in its importance in the agricultural areas of the Mediterranean Region, prevents the development of the cotton because of its invasive features and causes the harvest difficulties during by hand or machine harvest. The aim of this study is to create an effective control program against IPOTR in cotton. Field experiments were carried out in Ceyhan, Adana, Turkey in 2018 and 2019. For this purpose, impact of the treatments including Pyroxasulfone 85% (PYRS) Trifloxysulfuron sodium 75% (TRFS), Pyrithiobac-sodium 383 g/l (PYBS), Glyphosate isopropylamine salt 480 g/l (GLYI), S-metolachlor 915 g/l + Benoxacor 45 g/l + hand hoe (SMEC), inter-row rotary hoe + intra-row hand hoe (FÇEÇ) were investigated 28 day-after treatment and at the harvest during two years. It has been determined that TRFS and PYBS have an efficacy over 90%, while FÇEÇ, SMEÇ, TRFS and PYBS applications have an efficacy over 60%. Applications against IPOTR have increased the cotton lint and yield. However, crop injury was observed after GLYI application (20%).

Anahtar Kelimeler

• cotton
• Ipomoea triloba
• weed control
• biological effect

Kaynakça

1. Anonymous 2020a. www.fas.usda.gov (Erişim: 27.07.2020)
2. Anonymous 2020b. https://www.icac.org (Erişim: 27.07.2020)
3. Anonymous, 2020c, 2019 yılı pamuk raporu. T.C. Ticaret Bakanlığı, Esnaf, Sanatkarlar ve Kooperatifçilik Genel Müdürlüğü, Nisan- 2020, s: 34.
4. Ahmad I. M., Ansar, M., Iqbal, M., Minhas N., 2003. Effect of planting geometry and mulching on moisture conservation, weed control and wheat growth under rainfed conditions. Pakistan Journal of Botany, 4, 1189-1195.
5. Buchanan, G. A., Burns, E. R., 1971. Weed competition in cotton. I. Sicklepod and tall morningglory. Weed Science, 19, 576-579.
6. Bükün B., Uygur, F. N., 1997. Harran ovası pamuk ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri ve yoğunlukları. Harran Ü. Zir. Fak. Derg, 1(1), 1-8.
7. Crowley R. H., Buchanan G. A., 1978. Competition of four Morningglory (Ipomoea spp.) species with Cotton (Gossypium hirsutum). Weed Science, 26 (5), 484-488.
8. Eymirli S., 2011. Determination of effective minimum doses of herbicides commonly applied in maize fields in Çukurova. Cukurova University, Institute of Natural and Applied Sciences, Department of Plant Protection pp. 347, Adana.

9. Gönen O., 1999. Çukurova bölgesi yazlık yabancı ot türlerinin çimlenme biyolojileri ve bilgisayar ile teşhise yönelik morfolojik karakterlerinin saptanması. ÇÜ, Bitki Koruma Anabilim Dalı, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Adana
10. Güncan A., 2016. Yabancı Otlar ve Mücadele Prensipleri. (Güncelleştirilmiş ve İlaveli Altıncı Baskı), Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi, Konya, 311s.
11. Gunes E., Uludag A. and Uremis I., 2008. Economic impact of johnsongrass (Sorghum halepense (L.) Pers.) in cotton production in Turkey. The 24th German Conference on Weed Biology and Weed Control. Journal of Plant Diseases and Protection, Sonderheft/Special Issue, XXI: 515-520.
12. Hançerli L., Uygur, F. N., 2017. Çukurova bölgesi mısır ekim alanlarındaki yabancı ot türleri. Turk. J. Weed Sci., 20(2), 55-60.
13. Joel D.M., Liston A., 1986. New Adventive weeds in Israel. Journal of Botany., 35 (3-4), 215-223
14. Kadıoğlu, İ., Uluğ, E. ve Üremiş, İ., 1993. Akdeniz Bölgesi pamuk ekim alanlarında görülen yabancıotlar üzerinde araştırmalar. Türkiye I. Herboloji Kongresi (3-5 Şubat 1993, Adana) Bildiriler: 151-156.
15. Kaya İ., Nemli Y., 2003. Determination of critical period for the control of weeds found in cotton varieties in Aegean Region. In Proceedings of 7 EWRS (European Weed Research Society) Mediterranean Symposium, 6-9 May 2003, Adana/Turkey) Proceedings, 133-134.
16. Kolsarıcı Ö., Gür A., Başalma D., Kaya M. D., İşler, N., 2006. Yağlı tohumlu bitkiler üretimi. Tarım ve Mühendislik, Sayı, 78-79, s, 65-78.
17. Mert M., 2007. Pamuk tarımının temelleri. TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası, Teknik Yayınlar Dizisi No:7. S: 282.
18. O’Berry N. B., Faircloth J. C., Edmisten K. L., Collins G. D., Herbert D. A., Abaye A. O., 2008. Trifloxysulfuron-sodium application does not provide season-long plant height control or hasten maturity of cotton (Gossypium hirsutum L.). Journal of Cotton Science, 12, 378-385.
19. Ovejero R. F. L., Picoli Junior G. J., Takano H. K., Palhano M., Westra P., 2019. Residual herbicides in Roundup ready soybean: A case study in multiple years and locations with Ipomoea triloba. Ciência e Agrotecnologia, 43.
20. Özer Z., Kadioğlu I., Önen H., Tursun, N., 1998. Herboloji: Yabancı Ot Bilimi, Genişletilmiş 3. Baskı, GO. Ü. Ziraat Fakültesi Yayınları No:20; Kitaplar Serisi. No:10, 404s, Tokat.
21. Özkil M., Serim A. T., Torun H., Üremiş İ., 2019a. Determination of weed species, distributions and frequency in cotton (Gossypium hirsutum L.) fields of Antalya province. Turk J Weed Sci, 22(2), 185-191.
22. Özkil M., Üremiş İ., 2019b. Tarla sarmaşığı (Convolvulus arvensis L.) ve pembe çiçekli akşam sefası (Ipomoea triloba L.)’nın çimlenme biyolojisi üzerinde araştırmalar, Bitki Koruma Bülteni, 59-4. DOI: 10.16955/bitkorb.576677.
23. Özkil M., Üremiş İ., 2020. The situation of Morningglory (Ipomoea spp.) and Field Bindweed (Convolvulus spp.) species and their frequency and density in the agricultural areas of the mediterranean region, Ege Üniv. Ziraat Fak. Derg., 57 (2): 229-237 DOI: 10.20289/zfdergi.596203
24. Salimi H., Montazeri M., Fereidoonpour M., Akhavan M., 2006. Comparative of the efficacy of trifloxysulfuron sodium with cotton selective herbicides registered in Iran. Pakistan Journal of Weed Science Research, 12(4), 319-329.
25. Serim, A.T., Asav, Ü., Türkseven, S. 2017. Response of three-lobe morning glory (Ipomoea triloba L.) to some soil residual herbicides. In Proceedings of the 5th international symposium weeds & invasive plants. Chios, Greece. pp 74.
26. Tepe, I., 1997. Türkiye’de Tarım ve Tarım Dışı Alanlarda Sorun Olan Yabancı Otlar ve Mücadelesi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Ders Kitabı, No: 18, Van, 237 s.
27. Tepe I, 2014. Yabancı Otlarla Mücadele. Sidas Medya Ziraat Yayın No:031, İzmir, 292 s.
28. Tursun N., Budak S., Kantarcı Z., 2016. Pamuk (Gossypium hirsutum L.)’ da yabancı ot kontrolü için kritik periyodun belirlenmesinde sıra arası mesafesi etkilerinin araştırılması. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 25, 100-105.
29. Uludag, A. and Uremis, I., 2000. A perspective on weed problems of cotton in Turkey. The Inter-Regional Cooperative Research Network on Cotton, A Joint Workshop and Meeting of the All Working Groups (20-24 September 2000, Adana-Turkey) Proceedings: 194-199.
30. Uludag, A., Uremis, I., Aksoy, E., Gonen, O. and Kadıoglu, I., 2004. Relations between seedbank and weed flora in cotton areas. The 22nd German Conference on Weed Biology and Weed Control. Journal of Plant Diseases and Protection, Sonderheft/Special Issue, XIX: 57-64.
31. Uludag, A., Uremis, I., Tursun, N. and Bukun, B., 2012. Review on critical period for weed control in Turkey. The 6th International Weed Science Congress (17-22 June 2012, Hangzhou-China) Abstracts: 28.
32. Usmanıkhail M., Sıddıquı M., Oad F., Ullah H., 2007. Weed competition effects on some cotton parameters. Life Sciences International Journal, 1(3): 276-281.
33. Uygur F. N., Koch W., Walter H., 1984. Yabancı Ot Bilimine Giriş. PLITS, 1984/2(1), Verlag J. Margraf, Stuttgart, Germany, 114s.
34. Üremiş, İ., Soylu, Kurt, Ş., Soylu, E.M. ve Sertkaya, E., 2020. Hatay ili havuç ekim alanlarında bulunan yabancı ot türleri, yaygınlıkları, yoğunlukları ve durumlarının değerlendirilmesi. Tekirdağ Namık Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 17 (2) 211-228.
35. Vargas R. N., Fischer W. B., Kempen H. M., Wright S. D., 1996. Cotton Weed Management. In: Cotton Production Manual, Edited by S.J. Hake, T.A. Kerby, K.D. Hake. University of California, Divison of Agriculture and Natural Resources, Publication 3352. ISBN 1-879906-09-0. pp. 187-202.
36. Willis J. C., 1966. A Dictionary of flowering plants and ferns. Cambridge, UK:Cambridge University Press. 1294 p.
37. Yazlık A., Üremiş İ., Uludağ A., Uzun K., Şenol S. G., Keskin, İ., 2014. A new alien plant species in Turkey: Ipomoea triloba L. Conference: 8th International Conference on Biological Invasions (03-08 November 2014 Antalya, Turkey) Bildiriler, 174.
38. Yazlık A., Üremiş, İ., Uludağ, A., Uzun, K., Şenol S. G., 2018. Ipomoea triloba: an alien plant threatening many habitats in Turkey. EPPO Bulletin, 48(3), 589-594. Zimdahl R. L., 1980. Weed-Crop Competition, A Review. International Plant Protection Center, Corvallis-Oregon, 198p.