Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter

Selçuk Özdemir

doi:10.47130/bitlissos.1292086

Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter

Öz

Bu çalışmada, kadının konumunun ve kadına dair bakış açısının tarihsel süreç içerisinde göstermiş olduğu değişim ve kadının ataerkil iktidar karşısındaki statü kaybı, kötülükle ilişkilendirilmesi, kötülüğün kaynağı olarak lanse edilmesiyle bunun gerekçeleri genel bir çerçevede ele alınmıştır. Ataerkillik ve toplumsal cinsiyet kavramları ele alınarak bu kavramların tanımı yapılmış, oluşturduğu algı üzerinde durulmuştur. Bu bağlamda ataerkillik ve toplumsal cinsiyet rollerinin temelindeki kültürel algıya dikkat çekilmeye çalışılmıştır. Bu çerçevede Serveti Fünun döneminin popüler romanlarından biri olan Aşk-ı Memnu adlı eser örnek seçilerek anlatıcı-yazarın kadın karakterlerine karşı yaklaşım ve tutumu sorgulanmıştır. Çalışmanın odak noktasını; ataerkil algı neticesinde kötülüğün kadınla ilişkilendirilmesi ve kötülükle imlenen kadın karakterlerin Aşk-ı Memnu romanının kurgu dünyasındaki sunumu oluşturmuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Akşit, Ö. (2017). Lilith’den Malala’ya kadının adı var. Nergiz Yayınları.
Arpacı, M. (2019). Cinsiyet, kötülük ve beden: Femme fatale imgesinin kültürel inşası. Fe Dergisi, 11(1), 140-154.
Berktay, F. (2019). Tek Tanrılı dinler karşısında kadın, Hıristiyanlıkta ve İslamiyette kadının statüsüne karşılaştırmalı bir yaklaşım. Metis Yayınları.
Bingöl, O. (2014). Toplumsal cinsiyet olgusu ve Türkiye’de kadınlık. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 16(Özel Sayı), 108-114.
Demir, E. (2021). Halit Ziya’nın Aşk-ı Memnu romanında kadın temsillerinin toplumsal cinsiyet açısından incelenmesi. Turkish Academic Research Review, 6(1), 293-307.
Duran Oto, E.(2016). İkinci yeni şiirinde tarihi muhteva [Yayımlanmamış Doktora Tezi]. Yüzüncü Yıl Üniversitesi.
Ecevit, Y. (2021). Toplumsal cinsiyet eşitliğinin temel kavramları materyal kitabı, toplumsal cinsiyet eşitliğinin izlenmesi projesi. Ceid Yayınları.
Erbil, P. (2018). Kibele’den Pandora’ya kadının tarihsel yenilgisi. Arkadaş Yayınevi.

Finn, R. P. (2003). Türk romanı ilk dönem, 1872-1900 (T. Uyar, Çev.). Agora Kitaplığı.
Gılbert, S. M. & Gubar, S. (2016). Tavanarasındaki deli kadın (N. Sakman, Çev.). Aylak Adam.
Jung, C. G. (2015). Feminen dişilliğin farklı yüzleri. Pinhan Yayıncılık.
Karaca, Ş. (2019). Kötücül kadın-Türk edebiyatında kötücül kadın imgesi. Akçağ Yayınları.
Kelleci, Y. (2019). 1860-1950 Arası Türk romanında ölümcül kadın (femmefatale) imgesi [Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
Kundera, M. (2009). Roman sanatı (A. Bora, Çev.). Can Yayınları.
Kümbetoğlu, B. (2010). Değersizleştirme: Kadın bedeninin maruz kaldığı şiddet. İnceoğlu, Y. & Kar, A. (Editör), Kadın ve Bedeni. (ss. 39-65). Ayrıntı Yayınları.
Millet, K. (2011). Cinsel politika. Payel Yayınevi.
Moran, B. (2016). Türk romanına eleştirel bir bakış 1. İletişim Yayınları.
Naci, F. (2019). Yüz yılın 100 Türk romanı. Türkiye İş Banksı Kültür Yayınları.
Oktay, A. (2008). Toplumcu gerçekçiliğin kaynakları. İthaki Yayınları.
Paliçko, E. (2021). Ölümcül kadın imgesi bağlamında Peyami Safa’nın Cânân’ı. Akademik Dil ve Edebiyat Dergisi, 5(4), 2519-2541.
Sevim, A. (2005). Feminizm. İnsan Yayınları.
Sultana, A. (2019). Ataerkillik ve kadının ikincilliği; kuramsal bir analiz. e-Şarkiyat İlmi Araştırmalar Dergisi, 11(1), 417-427.
Tanilli, S. (2006). Ne olursa olsun savaşıyorlar-kadın sorununun neresindeyiz?. Alkım Yayınevi.
Türk Dil Kurumu. (2005). Ataerkillik. TDK Türkçe Sözlüğünden (10. Bakı, s. 140).
Uşaklıgil, H. Z. (2016). Aşk-ı Memnu. İnkılap Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Demografi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Selçuk Özdemir ^*
0000-0002-5535-2092
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2023

Gönderilme Tarihi

3 Mayıs 2023

Kabul Tarihi

29 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 12 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.47130/bitlissos.1292086

IZ

https://izlik.org/JA85NH83GK

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Özdemir, S. (2023). Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 1-19. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1292086

AMA

1.Özdemir S. Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;12(1):1-19. doi:10.47130/bitlissos.1292086

Chicago

Özdemir, Selçuk. 2023. “Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 (1): 1-19. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1292086.

EndNote

Özdemir S (01 Haziran 2023) Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12 1 1–19.

IEEE

[1]S. Özdemir, “Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter”, Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 1–19, Haz. 2023, doi: 10.47130/bitlissos.1292086.

ISNAD

Özdemir, Selçuk. “Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 12/1 (01 Haziran 2023): 1-19. https://doi.org/10.47130/bitlissos.1292086.

JAMA

1.Özdemir S. Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2023;12:1–19.

MLA

Özdemir, Selçuk. “Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter”. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 12, sy 1, Haziran 2023, ss. 1-19, doi:10.47130/bitlissos.1292086.

Vancouver

1.Selçuk Özdemir. Ataerkillik ve Toplumsal Cinsiyet Rolleri Bağlamında Aşk-ı Memnu Romanının Kötücülü: Bihter. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 01 Haziran 2023;12(1):1-19. doi:10.47130/bitlissos.1292086

Cited By

Edebiyattan Medyaya: Aşk-ı Memnu’nun Anlatı Yapısındaki Dönüşümler

Art Vision

https://doi.org/10.32547/artvision.1609518