The Effects of Condolences on Social Integration in Rural Areas: The Case of Iğdır Province

Yıl 2025, Cilt: 14 Sayı: 2, 246 - 261, 31.12.2025

Erol Akyıldırım

https://doi.org/10.47130/bitlissos.1784960

Öz

This study examines the integrative effects of condolence (taziye) rituals on social relations based on field research conducted in the province of Iğdır. Using a qualitative research method, in-depth interviews were carried out with 12 participants through semi-structured interview questions and face-to-face audio recordings. According to the participants’ accounts, condolence gatherings constitute an important ground for social reconciliation and peacemaking, particularly in family, kinship, and tribal/clan relations. It was observed that condolence rituals contribute to reconciliation both on a small scale within families and on a larger scale among community members. The findings reveal that condolence practices significantly reduce conflicts among siblings and, in kinship and tribal relations, sometimes lead to reconciliation while at other times providing only temporary rapprochement. Participants frequently emphasized the unifying nature of death within the family and the role of social pressure in urging estranged parties to reconcile. However, in cases of deep-seated hostilities (such as blood feuds or honor-related conflicts), the reconciliatory role of condolence rituals remained limited. The negative aspects of condolence gatherings were identified as their long duration, the heavy financial burden of food offerings on bereaved families, and psychological exhaustion. Participants frequently stressed the necessity of abolishing the tradition of serving food. On the other hand, condolence rituals were highlighted as practices that strengthen social solidarity, create a spiritual atmosphere through religious rituals, and support intergenerational communication. In conclusion, condolence practices carry a multidimensional function that both contributes to social cohesion and generates certain social problems in the economic context

Anahtar Kelimeler

Condolence , Social Relations , Reconciliation , Tribe , Social Solidarity.

Kırsal Bölgelerde Taziyelerin Toplumsal Bütünleşme Üzerindeki Etkileri: Iğdır İli Örneği

Öz

Bu çalışma, Iğdır ilinde gerçekleştirilen saha araştırmasına dayalı olarak taziye ritüellerinin toplumsal ilişkiler üzerindeki bütünleştirici etkilerini incelemektedir. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan çalışmada, 12 katılımcı ile yarı yapılandırılmış görüşme soruları ile yüz yüze ses kaydı alınarak derinlemesine görüşme yapılmıştır. Katılımcıların aktarımlarına göre taziyeler, özellikle aile, akraba ve kabile/aşiret ilişkilerinde önemli bir sosyal uzlaşı ve barışma zemini oluşturmaktadır. Taziyelerin hem küçük ölçekte aileler arasında hem de geniş çapta toplumun üyeleri arasında barışa yol açtığı görülmüştür. Araştırma bulguları, taziyelerin kardeşler arasındaki kırgınlıkları büyük ölçüde azalttığını, akraba ve aşiret ilişkilerinde ise kimi zaman barışa vesile olurken kimi zaman yalnızca geçici bir yakınlaşma sağladığını göstermektedir. Katılımcılar, ilgili ailede gerçekleşen ölümün birleştirici niteliğine ve toplum baskısının küskün tarafları barışmaya yönlendirmesine sıkça vurgu yapmıştır. Ayrıca, toplumdaki bireyler ya da topluluklar arasındaki derin husumetler (kan davası, namus meseleleri vb.) söz konusu olduğunda, taziyelerin barıştırıcı rolünün sınırlı kaldığı ortaya çıkmıştır. Taziyelerin olumsuz yönleri olarak uzun sürmesi, taziye sahiplerine ağır maddi yük getiren yemek ikramları ve psikolojik yıpranma öne çıkmaktadır. Katılımcılar, yemek verme geleneğinin kaldırılması gerektiğini sıklıkla dile getirmiştir. Buna karşın, taziyelerin toplumsal dayanışmayı güçlendiren, dini ritüeller aracılığıyla manevi bir atmosfer oluşturan ve kuşaklar arası iletişimi destekleyen yönleri de vurgulanmıştır. Sonuç olarak, taziyeler hem sosyal bütünleşmeye katkı sağlayan hem de ekonomik bağlamda bazı toplumsal sorunlara yol açabilen çok boyutlu bir işlev taşımaktadır

Anahtar Kelimeler

Taziye , Toplumsal İlişkiler , Barışma , Aşiret , Toplumsal Dayanışma.

Kaynakça

• Online Etymology Dicitoanary. Online Etymology Dicitoanary: https://www.etymonline.com/word/integrate (Erişim Tarihi 27.08. 2025).
• Abuzar, C. (2010). Şanlıurfa’da değişen toplumsal yapıda taziye geleneği. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi, 10(2), 259–274.
• Aksoy, E., Dülger, S., & Köksal, A. (2018). Bilimsel araştırmalarda evren, örneklem, varsayım ve değişken. Ankara: Grafiker Yayınları, 137-167.
• Akyıldırım, E., & Yılmaz, M. (2025). Öğrencilerin Göç İle Birlikte Adaptasyon Süreci Üzerine Bir Araştırma: Iğdır Üniversitesi Örneği. Middle East Journal of Refugee Studies, 10(1), 114-139.
• Avcı, M. (2006). Ergenlikte toplumsal uyum sorunları. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 39–63.
• Ayhan, B. (2008). Olağanüstü durumlarda toplumsal dayanışma ve bütünleşmeye basının katkısı: Milli Mücadele dönemi Türk basını. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 19, 75–99.
• Balcı, M. E. (2022). Zorunlu göç: Kimlik, aidiyet ve uyum çerçevesinde bir değerlendirme. Tezkire Dergisi, 110–116.
• Balık, H. (2019). Modern dönemde taziye geleneği: Taziye evleri (Batman örneği) [Yüksek lisans tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi].
• Baltacı, A. (2019). Nitel araştırma süreci: Nitel bir araştırma nasıl yapılır? Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 5(2), 368-388.
• Berg, B. L., & Lune, H. (2019). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Eğitim Yayinevi.
• Bilgin, N. (1998). Ulusal bütünleşme ve kimlik arayışları. A. Bilgili (Yay. haz.), Sosyal Bilimler Kavşağında Doğu ve Güneydoğu Anadolu içinde (ss. 1–20). Van Valiliği.
• Bourdieu,P.(1986).Theformsofcapital. https://home.iitk.ac.in/~amman/soc748/bourdieu_forms_of_capital.pdf
• Connelly, L. M. (2016). Trustworthiness in qualitative research. Medsurg nursing, 25(6), 435.
• Creswell, J. W. (2018). Nitel Araştırma Yöntemleri: Beş Yaklaşıma Göre Nitel Araştırma ve Araştırma Deseni (Çev. Ed.: M. Bütün & S. B. Demir). Ankara: Siyasal Kitabevi.
• Çakır, E. A. (2023). Modern toplumda taziye geleneğinin değişimi. Journal of Civilization Studies, 8(2), 55–66.
• Durkheim, É. (1912). The elementary forms of religious life. New York, NY: Free Press.
• Guba, E. G. & Lincoln, Y. S. (1994). Competing Paradigms ın Qualitative Research. Handbook of Qualitative Research, 2(105), 163-194.
• Günay, Ü. (2006). Kuramsal yaklaşım ve Türk sosyolojisi. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(21), 509-542.
• Holloway, I., & Wheeler, S. (1996). Qualitative research for nurses. (No Title).
• Karasar, N. (2012). Bilimsel araştırma yöntemi.(21. Basım) Ankara: Nobel.
• Kitzinger, J. (1995). Qualitative research: introducing focus groups. Bmj, 311(7000), 299-302.
• Klenke, K. (2016). Qualitative Researchı ın The Study Of Leadership. Emerald Group Publishing Limited.
• Krefting, L. (1991). Rigor in qualitative research: The assessment of trustworthiness. The American journal of occupational therapy, 45(3), 214-222.
• Kurtkan, A. (1976). Genel sosyoloji. İstanbul: Fakülteler Matbaası.
• Lamont, M., & Swidler, A. (2014). Methodological pluralism and the possibilities and limits of interviewing. Qualitative sociology, 37(2), 153-171.
• Malinowski, B. (1975). A scientific theory of culture. Scientific Theory of Culture and Other Essays, op. cit.
• Marshall, G. (1999). Sosyoloji sözlüğü (O. Akınhay & D. Kömürcü, Çev.). Ankara: Bilim ve Sanat Yayınları.
• Metcalf, P. ve Huntington, R. (1991). Ölüm Kutlamaları: Cenaze Ritüelinin Antropolojisi (gözden geçirilmiş baskı). Cambridge, İngiltere; New York.
• Merton, R.K. (1968). Social Theory and Social Structure. Simon and Schuster.
• Parin, P., Bilgili, A. E., & Menak, Z. (2012). Kent(l)i̇leşme pratiğinde yeni bir olgu: Taziye evleri ve farklılaşan sosyo-kültürel pratikler. Yakın Doğu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 212–229.
• Parsons, T. (2013). The Social System. Routledge.
• Slattery, M. (2014). Sosyolojide temel fikirler (Çev. belirtilmemiş). İstanbul: Sentez Yayıncılık.
• Sözer, M. A. (2019). Göç, toplumsal uyum, aidiyet. Journal of Bayburt Education Faculty, 14(28), 419–420.
• Turhanoğlu, A., Suğur, N., Şavran, G., & Çetin, T. (2012). Sosyolojide Araştırma Yöntem ve Teknikler.
• Turner, V. (1969). The ritual process: Structure and anti-structure. Chicago, IL: Aldine.
• Van Gennep, A. (1960). The rites of passage (M. Vizedom & G. L. Caffee, Trans.). Chicago, IL: University of Chicago Press.
• Wallace, R., & Wolf, A. (2012). Çağdaş sosyoloji kuramları-klasik geleneğin genişletilmesi (M. R. Ayas & Ç. L. Elburuz, Trans.).