Zihinsel İş Yükü ile Tükenmişlik Arasındaki İlişki: Sağlık Çalışanları Örneği
Öz
Amaç: Sağlık çalışanlarının zihinsel iş yükü düzeylerini tespit etmek ve tükenmişlik düzeyleri ile olan ilişkisini incelemektir.
Gereç ve Yöntem: Araştırmanın evreni olarak Samsun ilinde bir dal hastanesinde görev yapmakta olan 124 sağlık çalışanı alınmış ve 101 sağlık personeline anket uygulanmıştır. Anket olarak zihinsel iş yükü düzeyini belirlemek amacıyla Ulusal Havacılık ve Uzay Kurumu İş Yükü İndeksi (National Aeronautics and Space Administration Task Load Index-NASA-TLX), tükenmişlik düzeyini belirlemek için ise Maslach Tükenmişlik Envanteri kullanılmıştır.
Bulgular: Duygusal tükenmenin hekimlerde 3.25, fizyoterapistlerde ise 3.11 ile “yüksek” eşik değeri olan 3 ortalamanın üstünde olduğu ortaya çıkmıştır. Zihinsel iş yükü ortalaması ise; hekimlerde 76.25, fizyoterapistlerde 76.93, hemşirelerde 70.67 ve diğer sağlık personelinde 64.73 olarak hesaplanmıştır. Zihinsel iş yükü ile duygusal tükenme arasında pozitif yönlü zayıf düzey anlamlı bir ilişki bulunmuştur (r=0.272, p=0.006). Ancak zihinsel iş yükünün duyarsızlaşma ve kişisel başarı düzeyi ile arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır.
Sonuç: Sağlık çalışanlarının zihinsel iş yükü düzeyinde meydana gelen artış duygusal tükenme düzeyini de artırmaktadır. Ayrıca zihinsel iş yükü düzeyi ve tükenmişlik düzeyi sağlık çalışanlarının mesleklerine göre farklılıklar gösterebilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Çalışanın İş Yükü, NASA İş Yükü İndeksi (NASA-TLX), Sağlık Personeli, Tükenmişlik.
Kaynakça
- Baykan, Z., Çetinkaya, F., Naçar, M., Kaya, A., Işıldak, Ü. M. (2014). Aile hekimlerinin tükenmişlik durumları ve ilişkili faktörler. Türkiye Aile Hekimliği Dergisi, 18(3), 121-132. doi:10.15511/tahd.14.03121
- Ben-Itzhak, S., Dvash, J., Maor, M., Rosenberg, N., Halpern, P. (2015). Sense of meaning as a predictor of burnout ın emergency physicians in Israel: A national survey. Clinical and Experimental Emergency Medicine, 2(4), 217-225. doi:10.15441/ceem.15.074
- Borghini, G., Astolfi, L., Vecchiato, G., Mattia, D., Babiloni, F. (2014). Measuring Neurophysiological signals in aircraft pilots and car drivers for the assessment of mental workload, fatigue and drowsiness. Neuroscience & Biobehavioral Reviews, 44, 58-75. doi: 10.1016/j.neubiorev.2012.10.003
- Cain, B. (2007). A review of the mental workload literature. Toronto, Canada: Defence Research and Development. https://apps.dtic.mil/sti/citations/ADA474193
- Can, G. F., Atalay, K. D., Eraslan, E., Özçakmak, B. C. (2015). Bir devlet hastanesinde yaşanan istifa sayılarındaki artışın nedenlerinin araştırılması. Mühendislik ve Bilim Dergisi, 3(3), 583-590. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/195451
- Chaffin, D. (1975). Ergonomics guide for the assessment of human static strength. American Industrial Hygiene Association journal, 36(7), 505-511. doi: 10.1080/0002889758507283
- Çamlıfidan, E. (2015). Döner kanat pilotları için gece uçuş emniyetini artırmaya yönelik bir çalışma (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
- Çetin, C. (2015). Zabıta çalışanlarında iş güvencesizliği ile tükenmişlik ilişkisine yönelik bir araştırma. Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(2), 73-95. doi: 10.18026/cbusos.78112.
- Çiftçioğlu, G., Tunç, G., Güneş, A., Değer, V., Çifçi, S. (2018) Hastanelerde görevli sağlık çalışanlarının bireysel iş yükü algıları. Journal of Health and Nursing Management, 5(1), 1-8.
- Cochran, W.G. (1953). Sampling Techniques. John Wiley & Sons, New York.