Türkiye’de İlişkisel Travmaların Kuşaklar Arası Aktarımını İnceleyen Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı Türkiye’de ilişkisel travmaların kuşaklar arası aktarımını inceleyen lisansüstü tezlerin içerik analizi yöntemiyle incelenmesidir.
Gereç ve Yöntem: Betimsel tarama modelindeki araştırmanın örneklemini 12 lisansüstü tez oluşturmuştur. Ulusal tez merkezinin gelişmiş tarama sekmesi üzerinden 1990-2022 arasında yayınlanan tezler kuşaklararası, kuşak, nesil, arası, aktarım, geçiş, travma, üç kuşak, iki kuşak kelimelerinden oluşan kombinasyonlar kullanılarak taranmıştır. Veri toplama aracı olarak Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler betimsel içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir.
Bulgular: Tezlerin %41.7’sinin 2019 yılında, %66.7’sinin yüksek lisans tezi olarak yürütüldüğü belirlenmiştir. Tezlerin araştırma tasarımı olarak %50’sinin nicel, %33.3’ünün nitel, %16.7’sinin ise karma yöntem kullandığı belirlenmiştir. Tezlerin %41.7’sinin amaçlı örnekleme yöntemini, diğer %41.7’sinin ise kartopu örnekleme yöntemini kullandığı belirlenmiştir. Tezlerde yapısal eşitlik, t testi, ANOVA ve tema analizi gibi çeşitli istatiksel analiz yöntemlerinin kullanıldığı belirlenmiştir. Karma yöntem çalışmalarının bazılarında entegrasyon yeterince sağlanamamıştır.
Sonuç: Tezlerde farklı örnekleme ve istatiksel analiz yöntemlerinin kullanıldığı ve çalışmalardan birinde entegrasyonun yeterince sağlanamadığı belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kuşaklararası aktarım, Psikolojik istismar, Çocukluk çağı travmaları, Çocuk istismarı, İlişkisel travma
Destekleyen Kurum
Yoktur
Teşekkür
Tarama ve inceleme sırasında anlaşmazlık olması durumunda anlaşmazlıkların giderilmesindeki yardımlarından ötürü Dr. SA’ya teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Akkuş, K. (2022). Çocukluk çağı travması bildiren annelerin kendi çocuklarına olan duygusal istismar potansiyeli ve çocuk yetiştirme stilleri açısından değerlendirilmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Adli Tıp ve Adli Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı, İstanbul.
- Allen, J. G. (2005). Coping with trauma: Hope through understanding (2nd ed.). American Psychiatric Publishing Inc.
- Atalay, N. D. (2019). Intergenerational experiences of humanitarian aıd workers in Turkey: A contextual perspectıve. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı, İstanbul.
- Babcock Fenerci, R. L., Allen, B. (2018). From mother to child: Maternal betrayal trauma and risk for maltreatment and psychopathology in the next generation. Child Abuse & Neglect, 82, 1–11. doi: 10.1016/j.chiabu.2018.05.014
- Bert, S. C., Guner, B. M., Lanzi, R. G., Centers for the Prevention of Child Neglect (2009). The ınfluence of maternal history of abuse on parenting knowledge and behavior. Family Relations, 58(2), 176–187. doi: 10.1111/j.1741- 3729.2008.00545.x
- Cohen, Z. P. (2019). Üç kuşak kadın yetişkinin çocukluk çağı travmaları, dissosiyasyon ve şiddete yönelik tutumları bakımından incelenmesi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Üniversitesi Adli Tıp Enstitüsü, Sosyal Bilimler Ana Bilim Dalı, İstanbul.
- Coşkunçay, A., Horzum, T. (2022). Türkiye’de görme yetersizliği olan bireylerin eğitimi ile ilgili yapılan lisansüstü tezlerin incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(3), 1577-1596. doi: 10.24315/tred.1000482
- Çabuk, O. C. (2020). Grieving for the ‘ghost’ of an unknown sibling: An interpretative phenomenological analysis of the transmission of trauma across generations. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Orta Doğu Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Klinik Psikoloji Ana Bilim Dalı, Ankara.
- Çiydem, E. (2022). Kadınlarda çocukluk çağı travmalarının ruh sağlığı ve aile işlevselliğine etkisinin kuşaklararası bağlamda incelenmesi. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Ruh Sağlığı ve Psikiyatri Hemşireliği Anabilim Dalı, İstanbul.
- D’Andrea, W., Ford, J., Stolbach, B., Spinazzola, J., van der Kolk, B. A. (2012). Understanding interpersonal trauma in children: Why we need a developmentally appropriate trauma diagnosis. American Journal of Orthopsychiatry, 82(2), 187–200. doi: 10.1111/j.1939-0025.2012.01154.x