Türkiye’de Popüler Diyet Terimlerine Gösterilen İlginin İncelenmesi: Bir İnfodemiyoloji Çalışması
Öz
Amaç: Bu çalışmanın amacı, Türkiye örneğinde, 2004-2023 yılları arasında popüler diyetlerin Google’da aratılma sayısını araştırmaktır.
Gereç ve Yöntem: Bu infodemiyolojik araştırma, Google Trends arama motoru kullanılarak 01.01.2004 ile 01.07.2023 yılları arasında geriye dönük verilerden yararlanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler SPSS 24.0 ve XLSTAT programları ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: En çok artış trendi gösteren diyet terimi FODMAP (%14064.29’luk artış, ZJT: 18.725, p<0.001) olup, bunu yumurta diyeti (%3785.71’lik artış, ZJT: 13.048, p<0.001) ve aralıklı oruç (%1120.00’lık artış, ZJT: 10.212, p<0.001) takip etmiştir. Lahana diyeti (%94.58, ZJT:-10.336, p< 0.001), Zone diyeti (%88.00, ZJT: -3.689, p< 0.001) ve Atkins diyeti (%57.14, ZJT: -3.330, p: 0.001) bir azalma ile düşüş eğilimi göstermiştir. Benzer olarak, “Sağlıklı beslenme” terimine olan ilgide %23.73’lük bir azalma ile düşüş eğilimi göstermiştir (ZJT:-4.453, p< 0.001). Zaman içinde artış gösteren arama terimleri genellikle yılın ilk ayları ile yaz aylarında en yüksek değerine ulaşmıştır.
Sonuç: FODMAP, yumurta diyeti ve aralıklı oruç en çok ilgi gören diyet terimleridir. Bununla birlikte bilimsel kanıta dayalı olmayan bazı popüler diyet terimlerine olan ilgi artmış, bazılarında azalmıştır. Bu çalışma, halk sağlığı açısından faydalı olabilir ve epidemiyolojik çalışmalara yardımcı olmak adına kullanılabilir.
Anahtar Kelimeler
Beslenme infodemiyolojisi, Diyet, Google Trends, Popüler diyetler, FODMAP
Kaynakça
- Adıgüzel, E., Kılıç, Ş. N., Yılmaz, A. (2023). Bazı popüler diyetlerin immünite üzerine etkileri. Black Sea Journal Of Health Science, 6(1), 201-212. doi: 10.19127/bshealthscience.1194776.
- Alphan, E. (Eds.). (2016). Diyetler ve Gerçekler. (1. Baskı). Ankara: Hatipoğlu Yayınları.
- Altobelli, E., Del Negro, V., Angeletti, P. M., Latella, G. (2017). Low-Fodmap diet improves irritable bowel syndrome symptoms: A meta-analysis. Nutrients, 9(9), 940. doi: 10.3390/nu9090940.
- Aydoğdu, G. S., Akbulut, G. (2020). Aralıklı açlık diyetleri ve düşük karbonhidratlı diyetlerin obezite tedavisindeki etkisi. Beslenme ve Diyet Dergisi, 48(1), 98-106. doi: 10.33076/2020.BDD.1302.
- Ayyıldız, F., Yıldıran, H. (2019). Farklı diyet modellerinin bağırsak mikrobiyotası üzerine etkisi. Beslenme ve Diyet Dergisi, 47(2), 77-86. doi: 10.33076/2019.BDD.1161.
- American Heart Association Council on Lifestyle and Cardiometabolic Health. (2023). Popular dietary patterns: alignment with American Heart Association 2021 dietary guidance: a scientific statement from the
- American Heart Association. Circulation, 147(22), 1715-1730. doi: 10.1161/CIR.0000000000001146.
- Barrett, J. S. (2013). Extending our knowledge of fermentable, short-chain carbohydrates for managing gastrointestinal symptoms. Nutrition in Clinical Practice. 28(3), 300-306. doi: 10.1177/0884533613485790.
- Baygut, H. (Eds.). (2023). Sağlık ve bilim 2023: Beslenme-I. (1. Baskı). İstanbul: Efeakademi Yayınları.
- Bayram, H. M., Ozturkcan, A. (2023). Public interest in weight loss and diet-related topics in Europe: An infodemiology study of Google Trends data from 2004–2022. International Journal of Food Sciences and Nutrition, 74(4), 568-579. doi: 10.1080/09637486.2023.2235091.