İleri glikasyon son ürünleri, proteinlerin, lipidlerin ve nükleik asitlerin enzimatik olmayan glikasyon ve oksidasyon yoluyla oluşan zararlı bileşiklerdir. Bu bileşenlerin birikimi, hiperglisemi, yaşlanma, obezite, kronik böbrek hastalığı ve inflamatuar süreçler gibi faktörlerden etkilenir ve önemli sağlık riskleri taşır Diyabette yaygın olan hiperglisemi, reaktif dikarbonillerin, özellikle metilgloksalin, yükselmiş seviyeleri nedeniyle bu bileşiklerin oluşumunu hızlandırır. Yaşlanma, bu ürünlerin birikimine katkıda bulunarak fizyolojik gerilemenin hızlanmasına yol açabilir. Obezite, artan oksidatif stres ve insülin direnci aracılığıyla birikimi artırır. Çevresel faktörler, beslenme alışkanlıkları, pişirme yöntemleri ve yaşam tarzı seçimleri, bu bileşenlerin oluşumunda kritik rol oynar. Yüksek sıcaklıkta pişirme yöntemleri, özellikle ızgara ve kızartma, yiyeceklerde bu bileşiklerin seviyelerini önemli ölçüde artırır; nemli pişirme yöntemleri ve daha düşük sıcaklıklar bu etkiyi azaltmaya yardımcı olur. Yüksek sıcaklıklara maruz kalan protein ve yağ açısından zengin besinler, bu zararlı bileşiklerin daha yüksek konsantrasyonlarına sahiptir. Fiziksel inaktivite ve sigara kullanma gibi yaşam tarzı faktörleri de seviyeleri yükseltirken, düzenli fiziksel aktivite daha düşük konsantrasyonlarla ilişkilidir. Bu çalışma, ileri glikasyon son ürünleri'nin oluşumunu etkileyen faktörleri açıklamayı ve olumsuz sağlık etkilerini azaltma stratejilerini tanımlamayı amaçlamaktadır.
İleri Glikasyon Son Ürünleri Beslenme Alışkanlıkları Yaşam Tarzı Alışkanlıkları
Advanced glycation end products (AGEs) are detrimental compounds formed through the non-enzymatic glycation and oxidation of proteins, lipids, and nucleic acids. Their accumulation, influenced by factors such as hyperglycemia, aging, obesity, chronic kidney disease, and inflammatory processes, poses significant health risks. Hyperglycemia, prevalent in diabetes, accelerates the formation of these compounds due to elevated levels of reactive dicarbonyls, including methylglyoxal. Aging contributes to the buildup of these products, potentially accelerating age-related physiological decline. Obesity exacerbates their accumulation through increased oxidative stress and insulin resistance. Environmental factors, such as dietary habits, cooking methods, and lifestyle choices, play crucial roles in the formation of these compounds. Protein- and fat-rich foods subjected to high temperatures tend to have higher concentrations of these harmful compounds. Foods rich in proteins and fats, particularly when subjected to high temperatures, exhibit higher concentrations of these harmful compounds. Lifestyle factors, including physical inactivity and smoking, further elevate their levels; conversely, regular physical activity is associated with lower concentrations. The aim of this review is to elucidate the factors influencing the formation of Advanced glycation end products and to identify strategies to reduce their adverse health effects.
Advanced Glycation End Products Dietary Habits Lifestyle Habits
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Beslenme ve Diyetetik (Diğer) |
| Bölüm | Derleme |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 16 Eylül 2024 |
| Kabul Tarihi | 23 Ocak 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 19 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 7 Sayı: 3 |
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.