Sağlık Çalışanlarının Aile Yapısının Cinsellikle İlgili Normlar ve Tabulara İlişkin Görüşlerine Etkisi
Öz
Amaç: Çalışmada sağlık çalışanlarının aile yapısının cinsellik ve cinsel normlara-tabulara ilişkin görüşlerine etkisinin incelenmesi amaçlandı.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı olarak tasarlanan çalışmanın örneklemini, kartopu yöntemiyle ulaşılan 250 sağlık çalışanı oluşturdu. Verilerin toplanmasında çevrimiçi olarak uygulanan anket formu kullanıldı. Veriler Aralık 2023- Haziran 2024 tarihleri arasında toplandı.
Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34.97 ± 8.55 ti ve %63.60’ı kadın, %34.40’ı erkekti. Çekirdek ailede büyüyenlerin oranı %76.40 olup, %46.80’ni aile yapısını “muhafazakar ve baskıcı”, %31.60’ı “demokratik” olarak tanımladı. Ailenin cinsellikle ilgili tutumları üzerinde fazla etkisi olduğunu düşünenlerin oranı %18’di. Katılımcıların kendilerinin toplumdaki cinsel normlardan-tabulardan etkilenme düzeyi ortalaması 10 üzerinden 5.19 ± 2.30’du. Muhafazakâr, baskıcı-tutucu ailede büyüyenlerin cinsellikle ilgili toplumsal tabu/normlardan etkilenme düzeyi (5.43 ± 2.15) demokratik aile yapısında büyüyenlerden (4.67 ± 2.54) anlamlı olarak yüksekti(p<0.01).
Sonuç: Sağlık profesyonellerinin toplumdaki cinsel normlardan-tabulardan etkilendiği ve muhafazakar-baskıcı bir ailede büyümenin etkilenme düzeyini artırdığı belirlendi.
Anahtar Kelimeler
Sağlık çalışanları, Aile yapısı, Cinsellik, Cinsel normlar-tabular
Kaynakça
- Agbemenu K., Hannan M., Kitutu J., Terry M. A., Doswell W. (2018) Sex will make your fingers grow thin and then you die: the interplay of culture, myths, and taboos on African immigrant mothers’ perceptions of reproductive health education with their daughters aged 10–14 years. Journal Of Immigrant And Minority Health, 20, 697-704. doi: 10.1007/s10903-017-0675-4
- Aksoy Derya, Y., Timur Taşhan, S., Uçar, T., Karaaslan, T. (2017). Toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumların cinsel tabulara etkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 6 (1), 1-8.
- Arousell, J., Carlbom, A. (2016). Culture and religious beliefs in relation to reproductive health. Best Practice & Research. Clinical Obstetrics & Gynaecology, 32, 77–87. doi:10.1016/j.bpobgyn.2015.08.011.
- Aygin, D., Açıl, H., Yaman, Ö., ÇelikYılmaz, A. (2018).Üniversitede okuyan kadın öğrencilerin cinsel mitler ile ilgili görüşleri. Androloji Bülteni, 19 (2), 44-49. doi: 10.24898/tandro.2017.06025
- Bozdemir, N., Özcan, S. (2011). Cinselliğe ve cinsel sağlığa genel bakış. Tjfmpc,5, 37-46.
- Bulut,F. (2018). Adölesan kızların cinsellikle ilgili konularda anneleri ile olan iletişimlerinin değerlendirmeleri. (Yayınlamamış Yüksek Lisans Tezi). Cumhuriyet Üniversitesi, Sivas.
- Butler, R., Monsalve, M., Thomas, G. W., Herman, T., Segre, A. M., Polgreen, P. M., Suneja, M. (2018). Estimating time physicians and other health care workers spend with patients in an intensive care unit using a sensor network. The American Journal of Medicine, 131 (8), 972.e9–972.e15. doi:10.1016/j.amjmed.2018.03.015
- Büyüköztürk, Ş. (2023). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. (31.Baskı). Ankara: Pegem Akademi. Chandratilake, M., McAleer, S., Gibson, J. (2012). Cultural similarities and differences in medical professionalism: a multi-regionstudy. Medical Education, 46 (3), 257–266. doi:10.1111/j.1365-2923.2011.04153.x
- Civil, B., Yıldız, H. (2010). Erkek öğrencilerin cinsel deneyimleri ve toplumdaki cinsel tabulara yönelik görüşleri. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Yüksekokulu Elektronik Dergisi, 3 (2), 58 - 64.
- Çayır, G., Beji, N. K. (2015). Cinsel sağlık eğitimi. Androloji Bülteni, 17 (62), 231-240.