Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumu ile Öğrenmeye Yönelik İnançları Arasındaki İlişki

Yıl 2026, Cilt: 8 Sayı: 1 , 45 - 55 , 27.04.2026

Dilek Şen , Hülya Kaya

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.1600103

https://izlik.org/JA82FZ97TW

Öz

Amaç: Araştırma hemşirelerin kanıta dayalı hemşireliğe yönelik tutumu ile öğrenmeye yönelik inançları arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma İstanbul Avrupa yakasındaki, büyük ölçekli eğitim ve araştırma hastanelerinde çalışan (N: 4200) ve evreni bilinen örneklem hesaplama yöntemiyle belirlenen 352 hemşire ile gerçekleştirilmiştir. Veriler “Bilgi Formu”, “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği” ve “Öğrenmeye Yönelik İnanç Ölçeği” ile toplanmıştır. Verilerin analizinde yüzde, minimum, maksimum, ortalama ve standart sapma analizleri, iç tutarlılık analizi, normal dağılımda varyans katsayısı analizi, Shapiro-Wilk, Student t, Tek yönlü varyans analizi testi kullanılmıştır.
Bulgular: Hemşirelerin yaş ortalamasının 26.89 ± 4.61 yıl, çoğunlukla kadın (%78.0), lisans mezunu (%79.7), 2-5 yıl (%40.0) mesleki deneyimlerinin olduğu, servis hemşiresi (%81.7) olarak çalıştıkları saptanmıştır. Kanıta dayalı hemşireliğe yönelik eğitim almadıkları (%84.2), hemşirelik uygulamalarında en sık (%93.5) okulda edindikleri bilgilerden yararlandıkları bulunmuştur. “Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği”nden 55.69 ± 8.14, “Öğrenmeye Yönelik İnanç Ölçeği”nden 120.88 ± 13.17 puan aldıkları saptanmıştır. Hemşirelerin öğrenme inançlarından en yüksek puanın (43.94 ± 5.80) sosyal yapılandırmacılık alt boyutunda olduğu bulunmuştur. Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumu ile Öğrenmeye Yönelik İnançları arasında kanıta dayalı hemşirelikle ilgili duygular, kanıta dayalı uygulama niyeti, inanç ve beklentiler alt boyutları arasında zayıf - pozitif yönde, radikal yapılandırmacı alt boyutuyla negatif yönde ilişki olduğu (p< .05; p< .01 ve p< .001) bulunmuştur.
Sonuç: Araştırmada, hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının geliştirilmesine ilişkin sosyal yapılandırmacı yaklaşıma dayalı eğitimlerin yapılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Hemşirelik , Kanıta Dayalı Hemşirelik , Öğrenmeye Yönelik İnanç , Kanıta Dayalı Tutum , Öğrenme İnancı

The Relationship Between Nurses' Attitudes Towards Evidence-Based Nursing and Beliefs Towards Learning

https://izlik.org/JA82FZ97TW

Öz

Aim: The research was conducted for the purpose of analyzing the relationship between nurses' attitudes towards evidence-based nursing and their beliefs towards learning.
Material and Method: It was conducted on 352 nurses (N: 4200) working in hospitals on the European side of Istanbul. Data were collected with the "Information Form", "Attitude Scale Towards Evidence-Based Nursing" and "Belief Scale Towards Learning". In the analysis of the data, percentage, minimum, maximum, mean and standard deviation analyses, internal consistency analysis, coefficient of variance analysis in normal distribution, Shapiro-Wilk test, Student t-test, and one-way analysis of variance test were used.
Results: It was determined that the average age of the nurses was 26.89 ± 4.61 years, that they were mostly women, hold a bachelor degree, have 2 to 5 years of professional experience. It was found that they didn’t get education on evidence-based nursing, and in their nursing practices, they most frequently utilize the knowledge they gained at the school. It was determined that the nurses scored 55.69 ± 8.14 on the Attitude Scale Towards Evidence-Based Nursing and 120.88 ± 13.17 on the Belief Scale Towards Learning. Nurses the highest score was found in the social constructivism sub-dimension. It was found that between the nurses' there was a weak-positive relationship between sub-dimensions, radical constructivist sub-dimension there was a negative relationship (p< .05; p< .01 ve p< .001).
Conclusion: In the study, it is recommended that training be provided b the social constructivist approach Attitudes Towards Evidence-Based Nursing.

Anahtar Kelimeler

Nursing , Evidence-Based Nursing , Beliefs Towards Learning , Evidence-Based Attitude , Belief in Learning

Kaynakça

• Al Maskari, M.A., Patterson. B.J. (2018). Attitudes Towards and Perceptions Regarding the Implementation of Evidence-Based Practice Among Omani Nurses. Sultan Qaboos University Med J, 18 (3), 344–349. doi: 10.18295/squmj.2018.18.03.013.
• Alving, B.E., Christensen, J.B., Thrysoe, L. (2018) Hospital Nurses’ Information Retrieval Behaviours in Relation To Evidence Based Nursing: A Literature Review. Health Information & Libraries Journal, 1-21. doi: 10.1111/hir.12204
• Aslan, H., Gürdap, Z. (2021). Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumları ve Periferik Venöz Kataterle İlişkili Enfeksiyonu Önlemeye Yönelik Bilgi Düzeyleri. The Journal of Turkish Family Physician, 12(2), 84-98. doi: 10.15511/tjtfp.21.00284.
• Ayhan, Y., Kocaman, G., Bektaş, M. (2015). “Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutum Ölçeği”nin Türkçe’ye Uyarlanması: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 17(2-3), 21-35.
• Aypay, A. (2011). Öğretme ve Öğrenme Anlayışları Ölçeği’nin Türkiye Uyarlaması ve Epistemolojik İnançlar İle Öğretme ve Öğrenme Anlayışları Arasındaki İlişkiler. Kuram ve Uygulamada Eğitim, 11(1), 7-29.
• Başdaş, Ö., Özbey, H. (2020). Hemşirelik Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 17(Ek Sayı), 32-7. doi:10.5222/HEAD.2020.80269
• Bay, E., İlhan, M., Aydın, Z., Kinay, İ., Özyurt, M., Kuzu, S. ve ark. (2012). Öğrenmeye Yönelik İnanç Ölçeği: Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması. International Journal of Human Sciences [Online], (9)2, 1008-1030.
• Chen, O., Li, L., Lv, M., Li, M., Han, J. (2020). The Application Of Blended Teaching and Learning Method in The Curriculum Of Emergency Nursing and Critical Care. Advances in Education, 10(2), 169-173. doi: 10.12677/ae.2020.102028
• Dağyar, M. (2020). Öğretmen Adaylarının Öğrenme Yaklaşımlarının ve Öğretme-Öğrenme Anlayışlarının İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 9(2), 110-126.
• Daştan, B., Hintistan, S. (2018). Dahiliye Kliniklerinde Çalışan Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi: Kırsal Bölge Örneği. Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi, 1(1), 1-9.
• Dikmen, Y., Filiz, N.Y., Tanrıkulu, F., Yılmaz, D., Kuzgun, H. (2018). Attitudes Of İntensive Care Nurses Towards Evidence-Based Nursing. International Journal of Health Sciences & Research, 8(1), 138-143.
• Erdoğan, S., Nahcivan, N., & Esin, M. N. (2017). Hemşirelikte araştırma: Süreç, uygulama ve kritik (3. baskı). Nobel Tıp Kitabevleri.
• Erişen, M.A., Yeşildal, M., Akman Dömbekci, H. (2019). Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Journal of Social and Humanities Sciences Research, 6(44), 3682-3689. doi: 10.26450/jshsr.1576.
• Hassona, F.M., Winkelman, C., El-Sayed, S.H. (2013). The Effect Of A Workshop On Egyptian Nurse Educators' Motivation and Attitude Toward Evidence Based Teaching. Journal of Nursing Education and Practice, 3 (10), 64-74. doi: 10.5430/jnep.v3n10p64.
• Karakoç Kumsar, A., Polat, Ş., Afşar Doğrusöz, L. (2020). Determining Attitudes Of Nurses Toward Evidence-Based Nursing In A University Hospital Sample. Florence Nightingale Journal of Nursing, 28(3), 268-275. doi: 10.5152/FNJN.2020.19022
• Karataş Baran, G., Atasoy, S., Şahin, S. (2020). Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşirelik Uygulamalarına Yönelik Farkındalık ve Tutumlarının Değerlendirilmesi. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 7(3), 352 -359. doi:10.34087/cbusbed.699410
• Kaya, E., Ekiçi, M. (2017). Sosyal Bilgiler Öğretmenlerinin Epistemolojik İnançları ve Öğretim Stillerinin Çeşitli Değişkenler Açısından İncelenmesi. Elementary Education Online, 16(2), 782-813. doi: 10.17051/ilkonline.2017.304735
• Kılıçlı, A.B., Akyar, I., Kim, L. (2019). Attitude, Source Of Knowledge, and Supporting Factors On Evidence‐Based Nursing Among Cardiovascular Nurses: A Cross‐Sectional Descriptive Study In Turkey. Wıley Journal of Evaluation in Clinical Practice, 1-9. doi: 10.1111/jep.13132
• Kocaman, G. (2003). Hemşirelikte Kanıta Dayalı Uygulama. Hemşirelikte Araştırma Geliştirme Dergisi, 2, 61-69.
• Menekli, T., Korkmaz, M. (2021). Dahiliye Hemşirelerinin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumları. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(1), 38-47.
• Öztürk Çopur, E., Kuru, N., Canbolat Seyman, Ç. (2015). Hemşirelikte Kanıta Dayalı Uygulamalara Genel Bakış. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 1(2), 51-55. doi:10.5222/SHYD.2015.051
• Patelarou, E., Vlasiadis, K., Panczyk, M., Dolezel, J., Jarosova, D., Gotlib, J., et al. (2020). Providing A Teaching and Learning Open and Innovative Toolkit For Evidence-Based Practice To Nursing European Curriculum (Ebp E-Toolkit): Project Rationale and Design. Population Medicine, 2(39), 1-7. doi: 10.18332/popmed/128272
• Pesen, A. (2019). Öğretmen Adaylarının Öğrenmeye Yönelik İnançlarının İncelenmesi. Elektronik Eğitim Bilimleri Dergisi, 8(16), 209-217.
• Ruzafa-Martínez, M., López-Iborra, L., Madrigal-Torres, M. (2011). Attitude Towards Evidence-Based Nursing Questionnaire: Development and Psychometric Testing In Spanish Community Nurses. Journal of Evaluation in Clinical Practice, 17(4), 664–670. doi:10.1111/j.1365-2753.2011.01677.x
• Sevgi Doğan, E., Cin, A., Demirağ, H., Fidan Uçan, M. (2021). Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşirelik Uygulamalarına Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 5(2), 612-622.
• Song. C.E., Kim, W.G., Lim, Y.J. (2019). An Analysis Of Evidence-Based Practice Courses In Korean Nursing Education Systems. Heliyon, 1-4. doi: 10.1016/j.heliyon.2019.e02650.
• Şadi Şen, E., Yurt, S. (2021). Hemşirelerin Kanıta Dayalı Uygulamalara Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 14(2), 102-108.
• Taş Arslan, F., Çelen, R. (2018). Hemşirelik Öğrencilerinin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi, 27 (2), 99-106.
• Wentland, B.A., Hinderer, K.A. (2020). A Nursing Research and Evidence-Based Practice Fellowship Program In A Magnet®-Designated Pediatric Medical Center. Applied Nursing Research, 55 (151287), 1-8. doi: 10.1016/j.apnr.2020.151287.
• Yıldırım, M.S., Yıldız, E. (2020). Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının Belirlenmesi. Hemşirelik Bilimi Dergisi, 3(2), 24–29.
• Yılmaz, D., Düzgün, F., Dikmen, Y. (2019). Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), 713-719. doi: 10.31067/0.2018.91
• Yılmaz, E., Çeçen, D., Aslan, A., Kara, H., Kızıl Toğaç, H., Mutlu, S. (2018). Cerrahi Kliniklerde Çalışan Hemşirelerin Kanıta Dayalı Hemşireliğe Yönelik Tutumları ve Araştırma Kullanımında Algıladıkları Engeller. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi, 15 (4), 235-241. doi: 10.5222/HEAD.2018.235