Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı

Cemre Paylan Akkoç; Yasemin Yıldırım; Aynur Türeyen

doi:10.46413/boneyusbad.931682

EN TR

Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı

Öz

Günümüzde sağlık bakımı, hastaların bakımda bağımsız olmalarını ve öz yönetimlerini sağlayabilmelerini amaçlamaktadır. Bu noktada hemşirenin eğitimci rolü önem kazanmakta ve hasta eğitim sürecinin bireyin ihtiyaçları ve özellikleri doğrultusunda yürütülmesi gerekmektedir. Bu nedenle hasta eğitiminin planlanması ve uygulanmasında hemşirelik model ve teorilerini kullanmak; sistematik şekilde eğitim verilmesini sağlayarak eğitimin kalitesini arttıracaktır. Hemşirelik kuramlarından Hildegard E. Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı, bireyi eğitimin tüm aşamalarına dahil etmekte, bireyin benliğine saygı duyarak bağımsızlığını ve sağlıklı davranış yapısını teşvik etmektedir. Bu nedenle kuram, yetişkin eğitimi (androgoji) ilkeleriyle birçok açıdan örtüşmektedir. Derleme türünde olan bu makale, Peplau kuramına dayalı yetişkin bir hastanın eğitimine odaklanmakta ve bundan sonra yapılacak olan hasta eğitimlerinin planlanması ve uygulanmasında yol gösterici olmayı amaçlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

Hasta Eğitimi, Hemşirelik Teorisi, Yetişkin Öğrenmesi

Kaynakça

Akbari, F., Hosieni, A., Ravari, A. (2017). The Effect of Communicating with Patients Using Peplau Model on Patients’ Satisfaction with the Provided Nursing Cares at the Cardiac Intensive Care Unit. Iran Journal of Nursing, 29(104), 36–45. https://doi.org/10.29252/ijn.29.104.36
Akın, G. (2014). Andragoji Kavramı ve Andragoji ile Pedagoji Arasındaki Fark. Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Dergisi, 47(1), 279–300.
Antonio, P. D., Beeber, L., Naegle, M. (2014). The future in the past : Hildegard Peplau and interpersonal relations in nursing. 21(4), 311–317. https://doi.org/10.1111/nin.12056
Ashton, K; Oermann, M. H. (2014). Patient Education in Home Care Strategies for Success. Home Healthcare Nurse, 32(5), 288–294.
Bastable, S. B. (2017). Essentials of Patient Education (Second Edi). Burlington,: Jones & Barlett Learning.
Bastable, S. B., Gonzalez, K. (2017). Overview of Education in Heath Care. In S. B. Bastable (Ed.), Essentials of Patient Education (Second Edi, pp. 3–12). Burlington: Jones & Barlett Learning.
Baysan, A., Yıldırım, Y., Fadıloğlu, Ç. Z., Ayker, F. Ş. (2019). Stoması Olan Bireylerin Wıedenbach’ın Hemşirelik Kuramına Dayalı Eğitimi. Van Sag Bil Der, 12(1), 20–25.
Chan, S. (2010). Applications of Andragogy in Multi-Disciplined Teaching and Learning. Journal of Adult Education, 39(2), 25–35.
Courey, T., Martsolf, D., Draucker, C., Strickland, K. (2008). Hildegard Peplau’s Theory and the Healthcare Encounters of Survivors of Sexual Violence. J Am Psychiatr Nurses Assoc., 14(2), 136–143. https://doi.org/10.1177/1078390308315613
Çunkuş, N., Taşdemir Yiğitoğlu, G. (2018). Peplau’nun Kişiler Arası İlişkiler Kuramı’na Göre Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu Olan Hastaya Hemşirelik Bakımı. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 10(4), 370–380. https://doi.org/10.5336/nurses.2018-61786

Deane, W. H., Fain, J. A. (2016). Incorporating Peplau’s Theory of Interpersonal Relations to Promote Holistic Communication Between Older Adults and Nursing Students. Journal of Holistic Nursing, 34(1), 35–41. https://doi.org/10.1177/0898010115577975
Demir, S. (2017). Hildegard Elizabeth Peplau: Kişilerarası İlişkiler Kuramı. In A. Karadağ, N. Çalışkan, Z. Göçmen Baykara (Eds.), Hemşirelik Teorileri ve Modelleri (pp. 122–164). İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık.
Douglass, J. L., Sowell, R., Phillips, K. (2003). Using Peplau’s Theory to Examine the Psychosocial Factors Associated with HIV-Infected Women’s Difficulty in Taking Their Medications. Journal of Theory Construction and Testing, 7(1), 10–17.
Falvo, R. D. (2011). Effective Patient Education: A Guide to Increased Adherence (Fourth Edi). Jones and Bartlett Publishers, LLC.
Farzianpour, F., Hosseini, S. (2014). Accreditation of Patient Family Education ( PFE ) in the Teaching Hospitals of Tehran University of Medical Sciences from the Nurses view. Pensee Journal, 76(6), 182–193.
Fawcet, J. (2006). Peplau’s Theory of Interpersonal Relations Hildegard. In Contemporary nursing knowledge: Analysis and evaluation of nursing models and theories (Second Edi, pp. 528–552). Philadelphia: F. A. Davis.
Friberg, F., Granum, V., Bergh, A. L. (2012). Nurses’ patient-education work: Conditional factors - an integrative review. Journal of Nursing Management, 20(2), 170–186. https://doi.org/10.1111/j.1365-2834.2011.01367.x
Gastmans, C. (1998). Interpersonal relations in nursing : a philosophical-ethical analysis of the work of Hildegard E . Peplau. 28(6), 1312–1319.
Hochberger, J. M., Lingham, B. (2017). Utilizing Peplau’s Interpersonal Approach to Facilitate Medication Self-Management for Psychiatric Patients. Archives of Psychiatric Nursing, 31(1), 122–124. https://doi.org/10.1016/j.apnu.2016.08.006
Knowles, M. S., Holton III, E. F., Swanson, R. A. (2005). The Adult Learner (Sixth Edit). California: Elsevier. Kurt, İ. (2014). Yetişkinlerde Öğrenme ve Öğretme. In Yetişkin Psikolojisi (2. Baskı, pp. 149–210). Ankara: Akçağ Yayınları.
Lakroix, A., Assal, J.-P. (2003). Hastaların Terapötik Eğitimi (B. Piyal & R. S. Tabak, eds.). Ankara: Palme Yayıncılık. Marchese, K. (2006). Using Peplau’s Theory of Interpersonal Relations to Guide The Education of Patients Undergoing Urinary Diversion. Urologic Nursing, 26(5), 363–370.
McEwen, M., M Wills, E. (2019). Theoretical Basis For Nursing (5th Editio). Philadelphia: Wolters Kluwer.
McNaughton, D. B. (2005). A Naturalistic Test of Peplau’s Theory in Home Visiting. Public Health Nursing, 22(5), 429–438. https://doi.org/10.1111/j.0737-1209.2005.220508.x
Mews, J. (2020). Leading through Andragogy. College and University, 95(1), 65–68. Retrieved from https://www.proquest.com/scholarly-journals/leading-through-andragogy/docview/2369314548/se-2?accountid=10699
Nakasote Ikafa, I., Adrian Holmes, C. (2020). Empowering migrants during the resettlement process: applying Peplau’s theory of interpersonal relations. Mental Health Practice, 23(5), 29–36. https://doi.org/10.7748/mhp.2020.e1469
Orgun, F. (2021). Hasta Eğitimi. In M. Kara Kaşıkçı & E. Akın (Eds.), Temel Hemşirelik Esaslar, Kavramlar, İlkeler, Uygulamalar (pp. 211–223). İstanbul.
Orgun, F., Paylan Akkoç, C. (2020). Hasta Eğitim Materyallerinin Değerlendirilmesi: Okunabilirlik Formülleri ve Materyal Değerlendirme Araçları. Turkiye Klinikleri Journal of Nursing Sciences, 12(3), 412–418. https://doi.org/10.5336/nurses.2020-74172
Özkütük, N. (2015). Hasta Eğitimi ve Sağlığı Geliştirme. In Ç. E. Uysal N (Ed.), Hemşirelik Esasları İnsan Sağlığı ve Bakımı (7. Baskı). Ankara: Palme Yayıncılık.
Peden, A. R. (2005). Evolutıon Of Nursıng Theory: Essentıal Influences. In M. E. Parker (Ed.), Nursing Theories and Nursing Practice (Second Edi, pp. 58–70). Philadelphia: F. A. Davis Company All.
Pektekin, Ç. (2013). Hemşirelik Felsefesi Kuramlar-Bakım Modelleri ve Politik Yaklaşımlar. İstanbul: İstanbul Tıp Kitabevi.
Peplau, H. (1991). Interpersonal relations in nursing: A conceptual frame of reference for Psychodynamic Nursing. New Jersey: Sringer Publishing Company.
Senn, J. F. (2013). Peplau’s Theory of Interpersonal Relations: Application in Emergency and Rural Nursing. Nursing Science Quarterly, 26(1), 31–35. https://doi.org/10.1177/0894318412466744
Tezcan, F., Deveci, T. (2018). Andragoji ve Yaşamboyu Öğrenme Bağlamında Yetişkinlerin Öğrenmesi. Researcher Social Science Studies, 6(2), 123–137. https://doi.org/10.18301/rss.549
Turan Özdemir, S. (2003). Tıp Eğitimi ve Yetişkin Öğrenmesi. Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 29(2), 25–28.
Ulusoy Gökkoca, Z. (2001). Sağlık Eğitimi Açısından Yetişkin Eğitimi. Sürekli Tıp Eğitimi Dergisi (STED), 10(11), 412–414.
Velioğlu, P. (2012). Kişilerarası İlişkiler Kuramı Hildegard Peplau. In Hemşirelikte Kavram ve Kuramlar (2. Baskı, pp. 234–258). İstanbul: Akademi Basın ve Yayıncılık.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Kurumları Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Cemre Paylan Akkoç ^*
0000-0002-7612-4005
Türkiye

Yasemin Yıldırım
0000-0002-8970-3743
Türkiye

Aynur Türeyen
0000-0002-2361-2099
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

19 Ağustos 2021

Gönderilme Tarihi

2 Mayıs 2021

Kabul Tarihi

12 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 3 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.46413/boneyusbad.931682

IZ

https://izlik.org/JA56GW69WE

APA

Paylan Akkoç, C., Yıldırım, Y., & Türeyen, A. (2021). Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, 3(2), 145-151. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.931682

AMA

1.Paylan Akkoç C, Yıldırım Y, Türeyen A. Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2021;3(2):145-151. doi:10.46413/boneyusbad.931682

Chicago

Paylan Akkoç, Cemre, Yasemin Yıldırım, ve Aynur Türeyen. 2021. “Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 3 (2): 145-51. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.931682.

EndNote

Paylan Akkoç C, Yıldırım Y, Türeyen A (01 Ağustos 2021) Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 3 2 145–151.

IEEE

[1]C. Paylan Akkoç, Y. Yıldırım, ve A. Türeyen, “Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı”, Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 2, ss. 145–151, Ağu. 2021, doi: 10.46413/boneyusbad.931682.

ISNAD

Paylan Akkoç, Cemre - Yıldırım, Yasemin - Türeyen, Aynur. “Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi 3/2 (01 Ağustos 2021): 145-151. https://doi.org/10.46413/boneyusbad.931682.

JAMA

1.Paylan Akkoç C, Yıldırım Y, Türeyen A. Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 2021;3:145–151.

MLA

Paylan Akkoç, Cemre, vd. “Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı”. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi, c. 3, sy 2, Ağustos 2021, ss. 145-51, doi:10.46413/boneyusbad.931682.

Vancouver

1.Cemre Paylan Akkoç, Yasemin Yıldırım, Aynur Türeyen. Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı. Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi. 01 Ağustos 2021;3(2):145-51. doi:10.46413/boneyusbad.931682

Cited By

Hasta Eğitimi Konusunun Lisansüstü Tezlere Yansıması: İçerik Analizi Çalışması

Akdeniz Hemşirelik Dergisi

https://doi.org/10.59398/ahd.1542244

23788 Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı

The Use of Peplau's Theory of Interpersonal Relations in Adult Patient Education

Öz

Anahtar Kelimeler

Peplau’nun Kişilerarası İlişkiler Kuramı’nın Yetişkin Hasta Eğitiminde Kullanımı

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

Hasta Eğitimi Konusunun Lisansüstü Tezlere Yansıması: İçerik Analizi Çalışması