TENGRİ VE BULGARLAR. ANTİK VE ORTAÇAĞDA BULGARLAR TOPLUMUNDA TENGRİ ANLAYIŞI
Öz
Tenri kelimesi eski Türk yazıtlarında ve Kaşgari’nin (Kaşgarlı Mahmud’un 1005-1102) Dîvânu Lugâti’t-Türk adlı yapıtında (Tenri) olarak geçmektedir.[1]Altaylar Tenri, Moğollar Tener, Buryatlar Teneri, Tıvalar Deer, Yakutlar Tanara, Çuvaşlar Tura Bulgarlar Tanra, Çin kaynaklarına göre Eski Hunlar Çenli v.s. görüldüğü gibi birbirinden farklı kültürel geleneklerine bağlı olan topluluklar, Tenri yada Tengri kelimesini kendi fonetik özelliklerine göre ve asıl anlamlarını muhafaza ederek ifade etmişlerdir. N. G. Ayupov, Ten “Gök” ve Ri “İnsan” iki kökten meydana geldiğini, Tengri kelimesi Proto-Türklere (Ön Türkler) ait olduğunu Hun diline de aynı şekilde ifade edilmektedir.
[1] Fuzuli Bayat, Kaşgarlı Mahmut'un "Divanü Lugati't Türk" Eserinde Mitolojik dünya Modeli İle İlgili Bazı Kavramlar Journal Of Turkısh-Lınguıstıcs Vol. 1, Nu: 1 September 2007, s. 77.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Abat Dyuba “Bit, obiçai i obredi na İnduste” v 3 toma Sofiya 1995
- Aleksandrov D; Boyni İzkustva i voenno del ona drevnite Bolgari. Sofiya 1999
- Aleksiev Hofrat Aİzgubenite Kodove na drevnite Bolgarii Sofiya 2002
- Angelov Dobrazuvanie na Blagarskata drjavnost Sofiya 1971
- Arnaudov M. Studii vrhu bolgarskite obredi i leğendi C. I ve II Sofiya 1971
- Arhiv na avtora Antropologiçeski analizi, audioarhiv, belejki, videoarhiv ekspeditsionni dnevnici, kari, pisma, polevi materiali zapiski, fotoarhiv. Sofiya 1971.
- Başu M. Skazamniye deşeryata na hana Sofiya 1971
- Bongrad Levin G. M. İlin G.F. İndiya v revnosti. Moskva 1985
- Vaklinov St. Formiranie na starobolgarskata kultura. Sofiya 1997
- Venedikov İ. Zlatniyat ctojer na Probolgarite Sofiya 1997