Araştırma Makalesi

Câhiliye Şirinde Ahiret İnancı

Cilt: 20 Sayı: 20 31 Aralık 2021
PDF İndir
EN TR

Câhiliye Şirinde Ahiret İnancı

Öz

Bu makale, câhiliye şairlerinin ahiret inancını, ahiretin varlığını kabul eden şairlerin şiirlerinde kullandığı uhrevi kavramları ortaya koymayı ve söz konusu kavramların Kur’ân’daki karşılığını belirlemeyi amaçlamaktadır. Kelam ilmi içerisinde semiyyat başlığı altında tartışılan ahiret ve halleri ayet ve hadisler ışığında değerlendirilmeye çalışılmıştır. Ancak nassın açıkça izah etmediği kavramlarla ilgili olarak farklı yorumlar yapılmıştır. Bu da kavramların Kur’ân’da asıl vurgulanan anlamlarının ötelenmesine sebep olmuştur. Kur’ân’ın doğru anlaşılabilmesi için vahiyle ilk muhatap olan toplumun tanınması gereklidir. Ancak câhiliye olarak adlandırılan topluma ait bilgiler sınırlıdır. Bundan dolayı Kur’ân ayetlerinden hareketle vahiy öncesi toplum hakkında değerlendirmeler yapılmıştır. Ancak Kur’ân’ın bir tarih kitabı olmaması sebebiyle değerlendirmelerin yetersiz olacağı aşikârdır. Bu dönemin insanlarının inanç dünyalarını bize yansıtan Kur’ân’dan sonraki en sağlam kaynak şiirlerdir. Şairlerin Arap toplumundaki konumu dikkate alındığında şiirin onların düşünce dünyalarını yansıtan en temel kaynak olduğu ortaya çıkmaktadır. Çalışmada câhiliye şiirlerinde var olan ahiret hayatına yönelik kavramlar belirlenmeye çalışılmıştır. Bu kavramlar şiirlerde kullanılırken hangi vurguların ön plana çıktığı ve bu vurguların Kur’ân-ı Kerim’deki karşılığı irdelenmiştir. Ayrıca bu beyitlerle ilgili olarak ortaya konulan eleştiriler değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kelam , Câhiliye , Şiir , Eskatoloji , Ahiret İnancı

Kaynakça

  1. ‘Abduddāim, Ebu’l-‘Abbās Şihābuddīn Ahmed b. Yūsuf. ‘Umdetu’l-huffāz fī tefsīri eşrāfi’l-elfāz. thk. Muhammed Bāsil ʻUyun Sevved. 4 Cilt. Beyrut: Dāru’l-Kitābi’l-ʻİlmiyye, 1996.
  2. ‘Abīd b. el-Ebraṣ. Dīvānu ‘Abīd b. el-Ebraṣ. Beyrut: Dāru’l-Kitābi’l-‘Arabī, 1994.
  3. ‘Adī b. Zeyd el-‘İbādī. Dīvānu ‘Adī b. Zeyd el-‘İbādī. thk. Muḥammed Cebbār el-Mu‘ayyebe. Bağdat: Şirketu Dāru’l-Cumhūriyyeti, 1965.
  4. Advān, Hālid Ali Sālim. el-Me‘āni’l-dīniyye fî şi‘ri şu‘arā’i mā ḳable’l-İslām. Ürdün: Cāmi‘atu Mu‘te, 2007. ‘Alī, Cevād. el-Mufaṣṣal fī tārīḫi’l-‘Arab ḳable’l-İslām. 10 Cilt. Bağdat, 1993.
  5. Ālūsī, Maḥmūd Şukrī. Bulūġu’l-ereb fî ma‘rifeti aḥvāli’l-‘Arab. thk. Ebu’l-Melī Cemāluddīn Maḥmūd Şukrī b. Abdillāh b. Mahmūd el-Eserī. 3 Cilt. Beyrut: Dāru’l-Kutubi’l-ʻİlmiyye, ts.
  6. ‘Antere b. Şeddād. Dīvānu ‘Antere. Beyrut: Mektebetu Cāmi‘a, 1893.
  7. Arkoun, Mohammed. İslâm Üzerine Düşünceler. çev. Ahmet Zeki Ünal. İstanbul: Metis Yay., 1999.
  8. A‘şā el-Kebīr, Ebū Basīr Meymūn b. Ḳays. Dīvānu’l-A‘şa’l-Kebīr. thk. Muhammed Huseyin. Kahire: Mektebetu’l-Ādāb, 1950.
  9. Bebek, Adi̇l. “Matüridi’nin Kelam Sisteminde Ahiret Inancı”. Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 19 (17 Ocak 2014). https://doi.org/10.15370/muifd.98583
  10. Cārim, Muḥammed Nu‘man. Edyānu’l-‘Arab fī’l-cāhiliye. Mısır: Maṭbaʻatu’s-Seʻāde, 1923.

Kaynak Göster

ISNAD
Çakmak, Fikrullah. “Câhiliye Şirinde Ahiret İnancı”. Bozok Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 20/20 (01 Aralık 2021): 119-146. https://doi.org/10.51553/bozifder.975138.