Şizoid Kişilik Bozukluğunun Adli Bilimler Çerçevesinde Değerlendirilmesi

Öz

Kişilik bozukluklarında görülen belirleyici özellikler kapsamlı olmakta ve süreklilik, devamlılık ve değişmezlik göstermektedir. Kişilik bozukluklarının etiyolojisinde genetik faktörler, bağlanma ve erken dönem çocukluk yaşantıları, travmatik olaylar, ailesel ve sosyokültürel faktörler gibi çok sayıda faktörün etkisi bulunmaktadır. Kişilik bozukluklarının cezai sorumluluğu etkileyen bir durum olup olmaması konusu psikiyatri, psikoloji ve hukuk gibi adli bilimler çerçevesinde tartışılan konular arasında yer almaktadır. A kümesi bozukluklarından olan Şizoid Kişilik Bozukluğu örüntüsüne sahip bireyler yakın ilişkilere girmekten çekinmekte, kendilerini uzak tutmakta, soğuk ve mesafeli durmakta, düşsel yaşam ve arkadaşlık yaratarak savunma mekanizması olarak fantaziyi kullanmatadır. Bu çalışma çerçevesinde incelenen birçok araştırma sonucuna göre, şizoid kişilik bozukluğu ile özellikle şiddet içeren eylemler, şiddetli cinayet davranışı, adam kaçırma ve hırsızlık davranışları arasında ilişki olduğu tespit edilmiştir. Ceza sorumluluğu değerlendirmesi adli bilimler uygulamalarının önemli bir kısmını oluşturmakla birlikte, şizoid kişilik bozukluğunun bu çerçevede değerlendirilmesine dair ülkemizdeki yayınların yeterli sayıda olmadığı gözlenmektedir. Bu çalışmanın amacı şizoid kişilik bozukluğu ile suç arasındaki ilişkiyi ve şizoid kişilik bozukluğunun ceza sorumluluğunu incelemektir.

Anahtar Kelimeler

• Şizoid Kişilik Bozukluğu
• Suç
• Adli Bilimler
• Adli Psikoloji
• Cezai Sorumluluk.

Evaluation of Schizoid Personality Disorder in Forensic Sciences

Öz

The limitations seen in personality disorders are extensive and show continuity, consistency and stability. There are many factors such as genetic factors, discovery and early childhood experiences, traumatic events, and familial and sociocultural factors in the aetiology of defects in character. The issue of whether personality disorder is a case for criminal protection is being discussed within the scope of forensic sciences such as psychiatry, psychology and law. Individuals with Schizoid Personality Disorder pattern, which is one of the cluster A disorders, avoid close relationships, keep themselves away, stay cold and distant, and use fantasy as a defence mechanism by creating imaginary life and friendship. Based on many studies conducted, the relationship between schizoid personality disorder and especially violent acts, violent murder behaviour, kidnapping and theft has been detected. Despite the fact that criminal surveillance assessment constitutes an important part of forensic science practices, the circulars regarding these general evaluations of schizoid personality disorder are not observed in a sufficient number of publications. The aim of this study is to look at the relationship between schizoid personality disorder and crime and the criminal intention of schizoid personality disorder.

Anahtar Kelimeler

• Schizoid Personality Disorder
• Crime
• Forensic Science
• Forensic Psychology
• Criminal Liability.

Kaynakça

1. Alpkan, L. Ruhşat. (2013). Ceza Sorumluluğu İçerisinde Psikiyatri ve Etik–Hukuk. Türk Tıp Etiği ve Tıp Hukuku Araştırmaları Yıllığı, s.87-94.
2. Akın, G., Özkoçak, V., Gültekin, T. (2017). Somatoskopi ve Antropometri Tekniklerinin Adli Bilimler İçin Önemi. Hitit Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), s.703-714.
3. Apostolopoulos, A., Michopoulos, I., Zachos, I., Rizos, E., Tzeferakos, G., Manthou, V., Douzenis, A. (2018). Association of Schizoid and Schizotypal Personality disorder with violent crimes and homicides in Greek prisons. Annals of General Psychiatry, 17, p. 1-9.
4. Ayar, E., Ayar,Y. (2021). Ruhsal Bozukluklarda Suça Yönelim: Derleme. Abant Sağlık Bilimleri ve Teknolojileri Dergisi, 1(2), s. 83-91.
5. Aydın, Aslı. (2017). Türk Ceza Ve Ceza Muhakemesi Hukukunda Akıl Hastalığı Ile Akıl Hastalarına Uygulanan Güvenlik Tedbirleri, Yüksek Lisans Tezi Bursa: Uludağ Üniversitesi.
6. Baron-Cohen, S. (2003). The Essential Difference: The Truth about the Male & Female Brain. New York: Basic Books.
7. Bolat, Goncagül.(2022). Adli Bilimler Açısından İntiharın Nedenleri ve Önleyici Tedbirler, Çorum: Yüksek Lisans Tezi. Carbone, J. T., Holzer, K. J., Vaughn, M. G., DeLisi, M. (2020). Homicidal İdeation and Forensic Psychopathology: Evidence From the 2016 Nationwide Emergency Department Sample (NEDS). Journal of forensic sciences, 65(1), p.154-159.
8. Chan HC, Beauregard E, Myers WC. (2015). Single-Vİctim and Serial Sexual Homicide Ofenders: Diferences in Crime, Paraphilias and Personality Traits. Crim Behav Ment Health, 25(1), p. 66–78.

9. Coid, J., Yang, M., Roberts, A., Ullrich, S., Moran, P., Bebbington, P., Singleton, N. (2006). Violence and Psychiatric Morbidity in a National Household Population—a Report from the British Household Survey. American Journal of Epidemiology, 164(12), p. 1199-1208.
10. Demirbaş,T., Erdem,M.R.(2011).CezaHukukuPratikÇalışmalar,Ankara:SeçkinYayınevi.
11. Derin, G., Öztürk, E. (2018). Dissosiyatif Bozukluklar ve Sınırda (borderline) Kişilik Bozukluğunda Ruhsal Travma. Bartın Üniversi- tesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 3(3), s. 29-42.
12. Doğan, M. Berna. (2022). Adli Bilimlerde Adli Tıp ve Adli Tıp Dışı Alanların Türkiye’deki Yapılanması ile İlgili Sorunlar: İki Rapor ile Değerlendirme. Adli Tıp Bülteni, 2022;27(1), p.66-77
13. Duman, Ö. Yenier. (2012). Kadına Yönelik Şiddetten Kadın Cinayetlerine Uzanan Yol: Ev Tipi Cezaevinden Mektuplar, Kongre Kitabı, (18-20 Mayıs, 2012), s. 166-171.
14. Esbec, E., Echeburúa, E. (2010). Violence and Personality Disorders: Clinical and Forensic Implications. Actas Esp Psiquiatr, 38(5), p. 249-261.
15. Francia, C. A., Coolidge, F. L., White, L. A., Segal, D. L., Cahill, B. S., & Estey, A. J. (2010). Personality Disorder Profiles in Incarcerated Male Rapists and Child Molesters. American Journal of Forensic Psychology, 28(3), 55.
16. Güdek, U. S. K. (2016). Suçluluk ve Suç Davranışı Adli Sosyal Çalışma. Nobel Tıp Kitabevi.
17. Houck, M. M., & Siegel, J. A. (2016). Adli Bilimlerin Temeli.Ankara:Nobel Akademik Yayıncılık.
18. İçel,K. (2017). Ceza Hukuku Genel Hükümler, İstanbul:Beta Yayıncılık.
19. Jones, J., Vess, J. (2010). Implicit Theories and Personality Patterns in Child-Victim Sex Offenders. Sexual Abuse in Australia and New Zealand, 2(2), p. 58-65.
20. Kernberg, O. (2021). Sapıklarda ve Kişilik Bozukluklarında Saldırganlık. (Çev. Banu Büyükkal). İstanbul: Metis Yayınları.
21. Koch, J., Berner, W., Hill, A., Briken P. Sociodemographic and Diagnostic Characteristics of Homicidal and Nonhomicidal Sexual Ofenders. J Forensic Sci. 2011;56(6),p.1626–31.
22. Kosson, D. S., Blackburn, R., Byrnes, K. A., Park, S., Logan, C., Donnelly, J. P. (2008). Assessing Interpersonal Aspects of Schizoid Personality Disorder: Preliminary Validation Studies. Journal of Personality Assessment, 90(2),p. 185-196.
23. Köroğlu, E. (2010). Kişilik Bozuklukları. Ankara: Hyb Basım Yayın.
24. Kröber, H. L., Lau, S. (2000). Bad or Mad? Personality Disorders and Legal Responsibility—The German Situation. Behavioral Sciences & The Law, 18(5), p. 679-690.
25. Loza, W., Hanna, S. (2006). Is Schizoid Personality a Forerunner of Homicidal or Suicidal Behavior? A Case Study. International Journal of Offender Therapy and Comparative Criminology, 50(3), p. 338-343.
26. Pulat, F.(2023).Gündelik Yaşamda ve Psikoterapide Kişilik Bozuklukları. İstanbul:Kanon Kitap.
27. Pulay, A. J., Dawson, D. A., Hasin, D. S., Goldstein, R. B., Ruan, W. J., Pickering, R. P., Grant, B. F. (2008). Violent Behavior and DSM-IV Psychiatric Disorders: Results From the National Epidemiologic Survey on Alcohol and Related Conditions. Journal of Clinical Psychiatry, 69(1), 12.
28. Masterson, J. F. (2012). Kendiliğin Doğuşu. (Çev.MK Helvacıoğlu, G. Akçalı,). İstanbul: Litera Yayıncılık. İstanbul: Psikoterapi Ens- titüsü Eğitim Yayınları.
29. Masterson, J. F., Klein, R. (2013). Kendilik Bozukluklarının Tedavisinde Yeni Ufuklar. İstanbul: Psikoterapi Enstitüsü Eğitim Yayınları.
30. Menek, N., Taşdöven, U. (2021). Adli Bilimlerde Kriminalistik ve Luminol. Adli bilimler ve Suç Araştırmaları Dergisi, 3 (3), s.3-17.
31. Millon,T.,Millon,C.M.,Meagher,S.E.,Grossman,S.D., Ramnath,R.(2012).PersonalityDisordersinModernLife.JohnWiley& Sons.
32. Millon,T.,Millon,C.M.,Meagher,S.E.,Grossman,S.D., Ramnath,R.(2021).ModernYaşamdaKişilikBozuklukları.İstanbul:İş Bankası Kültür Yayınları.
33. Novović, Z., Mišić-Pavkov, G., Smederevac, S., Drakić, D., & Lukić, T. (2013). The Role of Schizoid Personality, Peritraumatic Disso- ciation and Behavioral Activation System in a Case of Parricide. Aggression and Violent Behavior, 18(1), p.113-117.
34. Özbey, Ç.(2014). Bende Bir Anormallik Görüyor Musun? İstanbul:Yuka Kids Yayınları.
35. Özmen, E., Aydemir, Ö., Bayraktar, E.(1997). Genel Tıpta Psikiyatrik Sendromlar. Ankara:Hekimler Yayın Birliği.
36. Öztürk, E. (2020). Travma ve Dissosiyasyon. İstanbul: Nobel Tıp Kitapevi.
37. Pera, S. B., Dailliet, A. (2005). Homicide by Mentally Ill: Clinical and Criminological Analysis. L’encephale, 31(5 Pt 1), p. 539-549.
38. Polat, O. (2016). Adli Psikolojiye Giriş. İstanbul: Seçkin Yayıncılık.
39. Roberts, A. D., Coid, J. W. (2010). Personality Disorder and Offending Behaviour: Findings From the National Survey of Male Prisoners in England and Wales. The Journal of Forensic Psychiatry & Psychology, 21(2), p.221-237.
40. Stone, M. H. (2001). Serial Sexual Homicide: Biological, Psychological, and Sociological Aspects. Journal of Personality Disor- ders, 15(1), p.1-18.
41. Stone, M. H. (2007). Violent Crimes and Their Relationship to Personality Disorders. Personality and Mental Health, 1(2), 138-153. Zastrow, C.(2013). Sosyal hizmete giriş. (Ed., Durdu Baran Çiftçi) Ankara: Nika Yayınevi.