Marmara Havzasındaki Büyükşehir Belediyelerinin Su Yönetim Stratejileri

Öz

Yaşamın vazgeçilmez bir unsuru olarak su, yokluğu veya azlığı durumunda halk sağlığından gıda krizlerine kadar pek çok alanı etkileyebilmektedir. Özellikle nüfusun artmasıyla birlikte gerek evsel gerek sanayi gerekse tarımsal amaçlı su kullanımı gittikçe artmaktadır. Bu nedenle mevcut su kaynaklarının belirli bir plan dâhilinde kullanıma sunulması ve bu kapsamda yönetilmesi büyük bir önem taşımaktadır. Buna bağlı olarak su kaynakları, dünyanın pek çok ülkesinde olduğu gibi Türkiye’de de havza temelli bir yaklaşımla yönetilmektedir. Bununla ilgili olarak Türkiye 25 hidrolojik havzaya ayrılmıştır. Özellikle Marmara Havzası, nüfus ve akış açısından diğer havzalardan farklılaşmaktadır. Marmara Havzası toplam ülke nüfusunun yaklaşık %28’ine ev sahipliği yaparken ülkedeki toplam akışın yalnızca yaklaşık olarak %4’ü burada gerçekleşmektedir. Çalışma kapsamında Marmara Havzası’nda bulunan su ve kanalizasyon idareleri tarafından hazırlanmış olan stratejik planlar doküman analizi kullanılarak incelenmiştir. Netice olarak bu idarelerin aynı hidrolojik havza üzerinde bulunmalarına rağmen birbirlerini paydaş olarak kabul etmedikleri ve bütüncül bir strateji uygulamaktan uzak oldukları ortaya konmuştur.

Anahtar Kelimeler

• su yönetimi
• Marmara Havzası
• Su ve Kanalizasyon İdareleri

Water Management Strategies of Metropolitan Municipalities in the Marmara Basin

Öz

Water is an essential element of life, and its absence or scarcity can have a significant impact on various areas, including public health and food crises. With the growing population, the demand for water for domestic, industrial, and agricultural purposes is also increasing. This puts a strain on water resources and presents numerous challenges. Therefore, it is crucial to have a specific plan in place for managing existing water resources. In Turkey, as in many other countries, water is managed through a basin-based approach. Turkey is divided into 25 hydrological basins, with the Marmara Basin being unique in terms of its population and water flow. While the Marmara Basin is home to approximately 28% of the country's total population, it only accounts for about 4% of the total water flow. Within the scope of the study, strategic plans prepared by water and sewerage administrations in the Marmara Basin were examined using document analysis. As a result, it has been revealed that although water and sewerage agencies are located in the same hydrological basin, they disregard each other as stakeholders and have made little progress in implementing a holistic strategy.

Anahtar Kelimeler

• Water Management
• Marmara Basin
• Water and Sewerage Administrations

Kaynakça

1. Alıcı, O.V. & Kızılboğa Özaslan, R. (2018). Su ve Kanalizasyon İdarelerinin Performans Göstergelerinin Uygulanabilirliğinin Analizi. Strategic Public Management Journal, 4(8), 35-51.
2. Altan, Y., Kerman, U., Aktel, M. & Öztop, S. (2013). Kamu Yönetiminde Stratejik Planlama: Büyükşehir Belediyeleri Örneği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 18(3), 111- 130.
3. Bostancı, S. (2021). Yerel Gündem 21'den Yerel Gündem 2030'a Geçiş Ne Tür Yenilikler Getiriyor? JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 6(1), 114-123.
4. Bostancı, S. (2022). Yerel Yönetimlerin İklim ve Su Politikaları. JOEEP: Journal of Emerging Economies and Policy, 7(1), 395-410.
5. Bowen, G. A. (2009). Document Analysis as A Qualitative Research Method. Qualitative Research Journal, 9(2), 26-40.
6. Bursa Su ve Kanalizasyon İdaresi (BUSKİ). (2019). BUSKİ 2020-2024 Stratejik Planı. https://www.bursa.bel.tr/dosyalar/yayinlar/191011104504_0.0.0.BBB-2020-2024-Stratejik-Plani.pdf (Erişim: 04.09.2023).
7. Girgin, E. (2008). Bütüncül Havza Planlaması ve Yönetiminin Hukuki Temele Dayandırılması. TMMOB 2. Su Politikaları Kongresi Bildiriler Kitabı, 377-388.
8. Günal, C. N. (2022). OECD Çerçevesinden Su Yönetişimi: Etkililik, Verimlilik ve Güven ve Bağlılık. İçinde: Günay

9. Gönüllü & Cihan N. Günal (Ed.), Su Politikalarında Hak, Güvenlik ve Yönetişim, (s.101-118). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.
10. İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSKİ). (2020). İSKİ 2021-2025 Stratejik Planı. https://cdn.iski.istanbul/uploads/Stratejik_Plan_2021_2025_646be63cda.pdf. (Erişim: 04.09.2023).
11. Kocaeli Su ve Kanalizasyon İdaresi (İSU). (2022). İSU Stratejik Planı 2020-2024 Güncellenmiş Versiyon. https://www.isu.gov.tr/icerik/detay.aspx?Id=498. (Erişim: 04.09.2023)
12. Orman ve Su İşleri Bakanlığı, (2014). Ulusal Havza Yönetim Stratejisi (2014-2023). https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/ Belgeler/uhys%20 belge- si%20(3).pdf. (Erişim: 11.08.2023).
13. Öztop, S. (2015). Periodical Comparison of Strategic Plans: Antalya Metropolitan Municipality Case. Strategic Public Management Journal, 1(2), 41-55.
14. Öztop, S. (2020). Kamu Kurumlarında Değişim Yönetimi, Bursa: Ekin Yayınevi.
15. Öztürk, S. Ubay Tönük, G. & Gülgün, B. (2014). Türkiye’de Havza Yönetimi ve Yönetim Planı Yaklaşımları. Ziraat Mühendisliği Dergisi, 361, 59-63.
16. Tarım ve Orman Bakanlığı (t.y.). Marmara Havzası. https://www.tarimorman.gov.tr/SYGM/Belgeler/havza%20tanıtım%2023.03.2023/türkçe/Marmara%20Havzası%20Tanıtım.pdf. (Erişim: 25.08.2023)
17. Tekirdağ Su ve Kanalizasyon İdaresi (TESKİ). (2019). TESKİ Genel Müdürlüğü 2020-2024 Stratejik Planı. https://www.teski.gov.tr/media/gallery/6c165d56-e885-4190-b37e-88f1f71ec468.pdf. (Erişim: 04.09.2023).
18. Topcu Mumlu, D. (2023). Avrupa Birliği Su Çerçeve Direktifi Bağlamında Türkiye’de Su Yönetimi: Doğu Karadeniz Havzası Üzerine Bir İnceleme. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 193-223.
19. Yıldız, M. (2022). OECD Perspektifinden Türkiye’deki Su Yönetişiminin Etkililiği. İçinde: Günay Gönüllü & Cihan N. Günal (Ed.) Su Politikalarında Hak, Güvenlik ve Yönetişim (s.159-185). Ankara: Nobel Akademik Yayıncılık.