EXAMINATION OF WORK STRESS LEVELS OF VOLLEYBALL REFEREES ACCORDING TO DIFFERENT VARIABLES

Öz

The aim of the study is to examine the stress levels of volleyball referees according to gender, age, seniority and classification. Causal comparison research model, one of the relational screening models, was used in the study. The research data were obtained from 241 volleyball referees who were refereeing in 2022. In the study, "Volleyball Referee Job Stress Scale" developed by Akdağcık and Polat (2022) was used to measure the stress of volleyball referees. It was found that there was a significant difference between the stress scores of volleyball referees according to gender, age, seniority and classification variables. It was determined that stress levels of female referees were higher than male referees, stress levels decreased with increasing age and seniority, and stress levels of "out of class" volleyball referees were higher among the classifications. Researchers can examine the stress levels of volleyball referees by considering different branches (basketball, handball, etc.) and variables (socioeconomic level, educational status, etc.).

VOLEYBOL HAKEMLERİNİN İŞ STRES DÜZEYLERİNİN FARKLI DEĞİŞKENLERE GÖRE İNCELENMESİ

Öz

Araştırmanın amacı, voleybol hakemlerinin stres düzeylerinin cinsiyet, yaş, kıdem ve klasmana göre incelenmesidir. Araştırmada ilişkisel tarama modellerinden nedensel karşılaştırma araştırma modeli kullanılmıştır. Araştırma verileri 2022 yılında hakemlik yapan 241 voleybol hakeminden elde edilmiştir. Araştırmada voleybol hakemlerinin streslerini ölçmek amacıyla Akdağcık ve Polat (2022) tarafından geliştirilen “Voleybol Hakemi İş Stres Ölçeği” kullanılmıştır. Voleybol hakemlerinin stres puanları arasında cinsiyet, yaş, kıdem ve klasman değişkenlerine göre anlamlı bir fark olduğu tespit edilmiştir. Kadın hakemlerin stres düzeylerinin erkek hakemlerden daha fazla, yaş ve kıdemin ilerledikçe stresin azaldığı ve klasmanlar arasında “klasman dışı” voleybol hakemlerinin stres düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmacılar farklı branşlar (basketbol, hentbol vb.) ve değişkenleri (sosyoekonomik düzey, eğitim durumu vb.) ele alarak voleybol hakemlerinin stres düzeylerini inceleyebilirler.

Anahtar Kelimeler

• voleybol
• hakem
• stres

Kaynakça

1. Altıntaş E. (2014). Stres yönetimi. Anı yayıncılık. Ankara.
2. Anshel MH., Freedson P., Hamill J., Haywood K., Horvat M., Plowman S. (1991). Dictionary of the sport and exercise sciences. Human Kinetics Books. Champaign: Illinois.
3. Akdağcık İU., Polat B. (2022). Voleybol hakemlerinin iş stres düzeyleri ile karar verme stilleri arasındaki ilişkide cinsiyet, yaş, kıdem ve hakem klasmanının aracılık etkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 5(4), 1048-1063.
4. Aydın KB. (2010). Stresle başa çıkma. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
5. Baştuğ G., Duman S., Akçakoyun F., Karadeniz F. (2016). Football referees; stress, self-confidence, decision making. Futbol hakemlerinde; stres, özgüven, karar verme. Journal of Human Sciences. 13(3), 5399-5406.
6. Briganti P., Varriale L., Ferrara M. (2018). Stress and Sport: organizational practices to support referees forcoping stress. Giornale Italiano di Educazione alla Salute, Sport e Didattica Inclusiva. 2(3), 74-82.
7. Büyüköztürk Ş. (2009). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: PegemA Yayıncılık.
8. Büyüköztürk Ş., Kılıç Çakmak E., Akgün ÖE., Karadeniz Ş. Demirel F. (2008). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: PegemA Yayıncılık.

9. Can Y., Çoban Ü., Soyer F. (2011). Negatif duygusallığın stres üzerindeki etkisi: faal futbol hakemleri üzerinde bir araştırma. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 5(2), 165-174.
10. Durna U. (2006). Üniversite öğrencilerinin stres düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 20(1), 133-150.
11. Ekmekci R., Weinberg RS., Richardson PA., Ekmekçi R. (2011). İyi bir hakemin özellikleri. Pamukkale Journal of Sport Sciences. 2(1), 1-5.
12. Ekmekçi R. (2008). Basketbol hakemlerinin stres kaynakları ile stresle başa çıkma yöntemlerinin tespiti ve önleyici yönetsel uygulamaların geliştirilmesi. Doktora tezi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Bolu.
13. Erdem T. (2015). Güreş hakemlerinin stres kaynakları ve başa çıkma yöntemleri. Yüksek lisans tezi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Konya.
14. Ertekin Y. (1993). Stres ve Yönetim. Ankara: TODAİE Yayınları.
15. Güllü S., Yıldız, SM. (2019). Stres kaynaklarının futbol hakemlerinin performansına etkisinin incelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 17(1), 146-155.
16. Kılıç O. (2019). Futbol hakemlerinin stres kaynaklarının tespiti. Yüksek lisans tezi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
17. Mertler CA., Vannatta RA. (2005). Advanced and multivariate statistical methods: Practical application and interpretation. Los Angeles: Pyrczak