OKUL TAKIMLARINDA YER ALAN BİREYLERİN EGZERSİZ BAĞIMLILIK DÜZEYLERİNİN BELİRLENMESİ

Öz

Bu araştırmanın 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi'nde aktif öğrenim gören ve okul takımlarında yer alan bireylerin egzersiz bağımlılığı düzeylerini belirlemektir.Bu çalışmada tarama yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma betimsel ve çıkarımsal bir niteliğe sahiptir. Bu araştırmanın çalışma grubunu 2023-2024 eğitim-öğretim yılında Kırgızistan Türkiye Manas Üniversitesi'nde aktif öğrenim gören ve okul takımlarında yer alan toplam 234 sporcu oluşturmaktadır. Randomizasyon yöntemiyle seçilen bu sporcuların 102'si kadın, 132'si erkek katılımcı oluşturmaktadır. Çalışmada gönüllü katılım kriteri esasına göre şekillendirilmiştir. Bu çalışmada verilerin toplanması için araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ve egzersiz bağımlılığı ölçeği kullanıldı. Kişisel bilgi formu; cinsiyet, yaş, gelir düzeyi, spor branşı, haftalık antrenman süresi ve sporcu lisans durumu sorularından oluşmaktadır. Ayrıca katılımcıların egzersiz bağımlılığı düzeylerini belirlemek amacıyla; egzersiz bağımlılığı ölçeği kullanılmıştır. Ölçek, Demir, Hazar ve Cicioğlu (2018) tarafından geliştirilmiştir. Ölçek 17 madde ve 3 alt boyuttan oluşmaktadır. Bu alt boyutlar “Aşırı Odaklanma ve Duygu Değişimi (maddeler: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7)”, “Bireysel-Sosyal İhtiyaçların Ertelenmesi ve Çatışma (maddeler: 8, 9, 10, 11, 12, 13)” ve “Boyut Tolerans Gelişimi ve Tutku (maddeler: 14, 15, 16, 17)‟ olarak adlandırılmaktadır. Çalışmamızda genel ve alt boyut puanları üzerinden değerlendirmeler yapılmıştır. Çalışmaya katılan bireylerin cinsiyet, yaş, spor branşı ve haftalık antrenman sürelerine göre anlamlı farklılık olduğu ancak lisan ve gelir düzeyi değişkenlerine göre anlamlı farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Bireysel ve Takım Sporu
• Egzersiz Bağımlılığı
• Spor

DETERMINING EXERCISE DEPENDENCE LEVELS OF SCHOOL TEAM PLAYERS

Öz

The aim of this research is to determine the exercise addiction levels of individuals who are actively studying and taking part in school teams at Kyrgyzstan Turkey Manas University in the 2023-2024 academic year. Screening method was used in this study. This study has a descriptive and inferential nature. The study group of this research consists of a total of 234 athletes who are actively studying at Kyrgyzstan Turkey Manas University and taking part in school teams in the 2023-2024 academic year. Of these athletes selected by randomization method, 102 are female and 132 are male participants. The study was shaped on the basis of voluntary participation criteria. In this study, a personal information form and exercise addiction scale prepared by the researcher were used to collect data. Personal information form; It consists of questions about gender, age, income level, sports branch, weekly training time and athlete license status. In addition, in order to determine the exercise addiction levels of the participants; Exercise addiction scale was used. The scale was developed by Demir, Hazar and Cicioğlu in These sub-dimensions are “Excessive Focus and Emotion Change (items: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7)”, “Postponement of Individual-Social Needs and Conflict (items: 8, 9, 10, 11, 12, 13). )” and “Size Tolerance Development and Passion (articles: 14, 15, 16, 17)”. The scale is evaluated with both the total score and the scores of its sub-dimensions, and this scale is evaluated with the sub-dimension scores. The scale consists of 17 items and 3 sub-dimensions. It was concluded that there were significant differences in terms of gender, age, sports branch and weekly training duration of the individuals participating in the study, but there was no significant difference in terms of language and income level variables.

Anahtar Kelimeler

• Exercise addiction
• Individual and Team sports
• Sports

Kaynakça

1. Blair SN. (2007). Physical inactivity: A major public health problem. Nutrition Bulletin. 32(2), 113-117.
2. Malm C., Jakobsson F., Isaksson A. (2019). Physical activity and sports real health benefits: A review with insight into the public health of Sweden. Sports. 7(5), 127.
3. Thompson WR., Sallis R., Joy E., Jaworski CA., Stuhr RM., Trilk JL. (2020). Exercise is medicine. American Journal of Lifestyle Medicine. 14(5), 511-523.
4. Berry TR., Yun L., Faulkner G., Rhodes RE., Chulak-Bozzer T., Latimer-Cheung A., Tremblay M. (2020). Implicit and explicit evaluations of a mass media physical activity campaign: Does everything get better? Psychology of Sportand Exercise. 49.
5. Biddle SJH. (1995). Exercise motivation across the life span. European Perspectives on Exercise and Sport Psychology. 3-25.
6. Ardınç F. (2014). Egzersizin sağlık yararları. Denizli Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Anabilim Dalı. Denizli.
7. Başar S. (2018). Düzenli egzersizin depresyon, mutluluk ve psikolojik iyi oluş üzerine etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 5(3), 25-34.
8. Demir GT., Türkeli A. (2019). Spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı ve zihinsel dayanıklılık düzeylerinin incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 4(1), 10-24.

9. Miller-Adams JM. (2001). Examining exercise dependence: the development, validation, and administration of the exercise behavior survey with runners, walkers, swimmers, and cyclists. University of Kentucky.
10. Hausenblas HA., Downs DS. (2002). Exercise dependence: A systematic review. Psychology of Sport And Exercise. 3(2), 89-123.
11. Sachs ML., Pargman D. (1979). Running addiction: A dept interview examination. Journal of Sport Behavior. 2(3), 143-155.
12. Davis C., Fox J. (1993). Excessive exercise and weight preoccupation in women. Addictive behaviors, 18(2), 201-211.
13. Frederick CM., Morrison CS. (1996). Social physique anxiety: Personality constructs, motivations, exercise attitudes, and behaviors. Perceptual and Motor Skills. 82(3), 963-972.
14. Blumenthal JA., O'Toole LC., Chang JL. (1984). Is running an analogue of anorexia nervosa?: An empirical study of obligatory running and anorexia nervosa. Journal of the American Medical Association. 252(4), 520-523.
15. Morris M., Steinberg H., Sykes EA., Salmon P. (1990). Effects of temporary withdrawal from regular running. Journal of Psychosomatic Research. 34(5), 493-500.
16. Zmijewski CF., Howard MO. (2003). Exercise dependence and attitudes toward eating among young adults. Eating Behaviors. 4(2), 181-195.
17. Yeltepe H., İkizler C. (2007). Egzersiz bağımlılığı ölçeği-21’in Türkçe geçerlilik ve güvenilirlik çalışması. Bağımlılık Dergisi. 8(1), 29-35.
18. Karasar N. (2009). Araştırmalarda rapor hazırlama. Nobel Yayınevi. Ankara.
19. Cohen L., Manion L., Morrison K. (2000). Research methods in education. Routledge Falmer. London.
20. Saunders M., Lewis P., Thornhill A. (2009).Research methods for business students. Pearson: New York.
21. Tekkurşun Demir G., Hazar Z., Cicioğlu Hİ. (2018). Egzersiz bağımlılığı ölçeği (EBÖ): Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kastamonu Education Journal. 26(3), 865-874.
22. Tabachnick BG., Fidell LS. (2007). Using multivariate statistics. Pearson.
23. Cohen J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences. Hillsdale, NJ: Erlbaum.
24. Büyüköztürk Ş. (2011). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi. Ankara.
25. Salhaoğlu C. (2022). Egzersiz bağımlılığı ile beden imajı ve benlik saygısı arasındaki İlişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
26. Yılmaz EÖ. (2021). Beden eğitimi ve spor bilimleri lisans öğrencilerinin egzersiz bağımlılıklarının ve egzersizde davranışsal düzenleme düzeylerinin incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı Spor Yönetimi Bilim Dalı. İstanbul.
27. Demirtaş R.(2022), Munzur üniversitesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Beden Eğitimi Ve Spor Anabilim Dalı, Tunceli.
28. Karabıyık M. (2021). Spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinde egzersiz bağımlılığının bazı değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kahramanmaraş Sütçü imam Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Kahramanmaraş.
29. Levit M., Weinstein A., Weinstein Y., Tzur-Bitan D. Weinstein A. (2018). A study on the relationship between EA, abnormal eating attitudes, anxiety and depression among athletes in Israel. Journal of Behavioral Addictions. 7(3), 800–805.
30. Cicioğlu Hİ., Demir GT., Bulğay C., Çetin E. (2019). Elit düzeyde sporcular ile spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin egzersiz bağımlılığı düzeyleri. Bağımlılık Dergisi. 20(1), 12-20.
31. Kaya Ö.(2019), Öğretmen adaylarının egzersiz bağımlılıkları ve egzersize yönelik metaforik algıları. Yüksek Lisans Tezi, Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Anabilim Dalı, Gazi Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
32. Kaşka F. (2022). Fitness egzersizi yapan bireylerde temel psikolojik ihtiyaçlar ve egzersiz bağımlılığı. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi Ve Spor Eğitimi Yüksek Lisans Programı. Aydın.
33. Er K. (2020). Bireysel ve takım sporları ile ilgilenen master sporcularda egzersiz bağımlılığının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü,. Muğla.
34. Uzun U. (2019). Spor bilimleri eğitimi alan yükseköğretim öğrencilerinin egzersiz bağımlılığının incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Trakya Üniversitesi, Rekreasyon Yönetimi Ana Bilim Dalı Sosyal Bilimler Enstitüsü. Edirne.
35. Yıldızçiçek C. (2019). Psikolojik bir rahatsızlık olan egzersiz bağımlılığının öz yeterlilik ile ilişkisinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Kütahya Dumlupınar Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Kütahya.
36. Costa S., Hausenblas AH., Oliva P., Cuzzocrea F., Larcan R. (2013). The role of age, gender, mood states and exercise frequency on exercise dependence. Journal of Behaviour Addicttions. 2(4), 216-223.
37. Bavlı Ö., Kozanoğlu E., Doğanay A. (2011). Düzenli egzersize katılımın egzersiz bağımlılığı üzerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi. 13(2), 150–153.
38. Bedük A. (2022). Beden eğitimi ve spor yüksekokulu öğrencileri ile diğer fakültede okuyan öğrencilerin egzersiz bağımlılığının incelenmesi, Yüksek Lisans Tezi, Siirt Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Siirt.
39. Güzel MC. (2021). Spor Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Egzersiz Bağımlılığı ve Zihinsel Dayanıklılık Düzeylerinin İncelenmesi (Balıkesir İli Örneği). Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Balıkesir.
40. Demirel H., Cicioğlu H. (2020). Üst düzey sporcuların egzersiz bağımlılık düzeylerinin incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 5(3), 242-254.
41. Bingöl E. (2015). Farklı branşlardaki sporcuların egzersiz bağımlılık ve psikolojik sağlamlık düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı, Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Muğla.
42. Konuş ND. (2019). Aktif sporcular ile spor yapmayı bırakmış bireylerin egzersiz bağımlılık düzeyleri ve spor kaynaklı etkilerinin incelenmesi (karma model). Yüksek Lisans Tezi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Niğde.