EXAMINATION OF NUTRITIONAL BEHAVIORS AND HEALTHY EATING SELF-EFFICACY OF CHILDREN ENROLLED IN FOOTBALL SCHOOLS

Öz

This study aims to determine whether there is a relationship between eating behaviors and self-efficacy for healthy eating among children enrolled in football schools and whether these factors differ according to their having sports licensed status and licensed duration. A total of 300 children enrolled in football schools were included in the study. Of the participants, 139 were licensed and 161 were not, with a mean age of 11.61±2.14 years. The data collection instruments used in the study were the Participant Evaluation Form, the Food Behavior Scale (FBS), and Healthy Eating Self Efficacy Scale (HESECS). Descriptive statistics, skewness, and kurtosis values, independent samples T-test, one-way ANOVA, and Post-hoc tests were used for data analysis. Statistical significance was set at p<0.05. The study found a significant difference in FBS percentile scores according to whether children enrolled in football schools were sports licensed or not (p<0.05), but no significant difference in HESECS scores (p>0.05). No statistically significant difference was found in the FBS percentage scores and HESECS scores according to the license duration. When the relationship between FBS percentage scores and HESECS scores was examined, a positive moderate relationship was found between FBS percentage scores and HESECS scores (p<0.05). As a result, the healthy eating self-efficacy of children who play football increases and so does their healthy eating behavior. The fact that children enrolled in football schools participate in this sport as licensed athletes influences their healthy eating behavior. However, the duration of the license does not influence food behavior and self-efficacy for healthy eating. The reason why the length of the license does not affect their nutrition may be that the children do not receive education about sports nutrition. In this regard, it is recommended that children enrolled in football schools be informed about sports nutrition.

Anahtar Kelimeler

• nutritional behavior
• healthy eating self-efficacy
• sports nutrition
• child
• football

FUTBOL OKULLARINA GİDEN ÇOCUKLARIN BESLENME DAVRANIŞLARI VE SAĞLIKLI YEME ÖZ-YETERLİKLERİNİN İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışma ile futbol okullarına kayıtlı çocukların beslenme davranışları ve sağlıklı yeme öz yeterlikleri arasında ilişki olup olmadığının belirlenmesi ve bu faktörlerin lisans durumu ve süresine göre değişip değişmediğinin ortaya konulması amaçlanmaktadır. Çalışmaya futbol okullarına kayıtlı toplam 300 çocuk dahil edilmiştir. Katılımcıların 139 lisanslı, 161 lisansı değil iken, yaş ortalamaları 11,61±2,14’tür. Çalışmada veri toplama aracı olarak Katılımcı değerlendirme formu, Beslenme Davranış Ölçeği (BDÖ) ve Çocuklar için Sağlıklı Yeme Öz Yeterlik Ölçeği (SYÖYÖ-Ç) kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, çarpıklık ve basıklık değerleri, Bağımsız Örneklem T Testi, Tek yönlü ANOVA ve çoklu karşılaştırma testleri kullanılmıştır. İstatistiksel olarak anlamlılık p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Çalışma kapsamında futbol okullarına kayıtlı çocukların lisanslarının olup olmamasına göre BDÖ puan yüzdelerinde anlamlı bir farklılığa rastlanılmıştır (p<0,05). Ancak SYÖYÖ-Ç puanlarında anlamlı farklılık bulunamamıştır (p>0,05). Lisans süresine göre BDÖ puan yüzdelerinde ve SYÖYÖ-Ç puanlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilememiştir. BDÖ puan yüzdeleri ve SYÖYÖ-Ç arasındaki ilişki incelendiğinde BDÖ puan yüzdeleri ve SYÖYÖ-Ç puanları arasında pozitif yönlü orta düzey bir ilişki olduğu belirlenmiştir (p<0,05). Sonuç olarak futbol oynayan çocukların sağlıklı yeme öz yeterlilikleri arttıkça sağlıklı beslenme davranışları da artmaktadır. Futbol okullarına kayıtlı çocukların lisanslı olarak bu branşa katılmaları sağlıklı beslenme davranışlarını etkilemektedir. Ancak lisans süresi beslenme davranışları ve sağlıklı yeme öz yeterliliklerini etkilememektedir. Lisans sürelerinin beslenmelerine etki etmeme sebebi çocukların sporcu beslenmesiyle ilgili eğitimler almamasından kaynaklanıyor olabilir. Bu doğrultuda futbol okullarına kayıtlı çocukların sporcu beslenmesi konusunda bilgilendirilmesi önerilir.

Anahtar Kelimeler

• beslenme davranışı
• sağlıklı yeme özyeterliği
• sporcu beslenmesi
• çocuk
• futbol

Kaynakça

1. World Health Organization (WHO). (2024). Obesity and overweight. https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight. [Date of access: 21.04.2019]
2. Patrick H., Nicklas TA. (2005). A review of family and social determinants of children’s eating patterns and diet quality. Journal of the American College of Nutrition. 24(2), 83-92.
3. Savage JS., Fisher JO., Birch LL. (2007). Parental influence on eating behavior: conception to adolescence. The Journal of Law, Medicine and Ethics. 35(1), 22-34.
4. Birch LL., Ventura AK. (2009). Preventing childhood obesity: what works?. International Journal of Obesity. 33(1), 74-81.
5. Geller KS., Dzewaltowski DA. (2012). Longitudinal and cross-sectional influences on youth fruit and vegetable consumption. Nutrition Reviews. 70(3), 151-161.
6. Caspersen CJ., Powell KE., Christenson GM. (1985). Physical activity, exercise, and physical fitness: definitions and distinctions for health-related research. Public Health Reports. 100(2), 126-131.
7. Moschonis G., Trakman GL. (2023). Overweight and obesity: the interplay of eating habits and physical activity. Nutrients. 15(13), 1-4.
8. Bergeron MF., Mountjoy M., Armstrong N., Chia M., Côté J., Emery CA., Faigenbaum A., Hall Jr G., Kriemler S., Léglise M., Malina RM., Pensgaard AM., Sanchez A., Soligard T., Sundgot-Borgen J., Mechelen W., Weissensteiner JR., Engebretsen L. (2015). International Olympic Committee consensus statement on youth athletic development. British Journal of Sports Medicine. 49(13), 843-851.

9. Ørntoft C., Larsen MN., Madsen M., Sandager L., Lundager I., Møller A., Hansen L., Madsen EE., Elbe AM., Ottesen L., Krustrup P. (2018). Physical fitness and body composition in 10–12‐year‐old Danish children in relation to leisure‐time club‐based sporting activities. BioMed Research International. 2018(1), 9807569.
10. Trakman GL., Forsyth A., Devlin BL., Belski R. (2016). A systematic review of athletes’ and coaches’ nutrition knowledge and reflections on the quality of current nutrition knowledge measures. Nutrients. 8, 1-23.
11. Cengizoğlu İC., Keskin B., Kabasakal SA. (2024). Examination of healthy lifestyle behaviors of athletes. Online Turkish Journal of Health Sciences. 9(1), 41-47.
12. Danielik K., Książek A., Zagrodna A., Słowińska-Lisowska M. (2022). How do male football players meet dietary recommendations? A systematic literature review. International Journal of Environmental Research and Public Health. 19(15), 9561.
13. Carney DJ., Hannon MP., Murphy RC., Close GL., Morton JP. (2024). Perspectives on the role of nutrition in influencing academy soccer player development and performance: A qualitative case study of key stakeholders from an English category one soccer academy. Journal of Sports Sciences. 42(1), 61-72.
14. Parcel GS., Edmundson E., Perry CL., Feldman HA., O'Hara‐Tompkins N., Nader PR., Johnson CC., Stone EJ. (1995). Measurement of self‐efficacy for diet‐related behaviors among elementary school children. Journal of School Health. 65(1), 23-27.
15. Öztürk M. (2010). Çocukların beslenme alışkanlıklarının sağlık davranışı etkileşim modeline göre incelenmesi. Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
16. Story M., Sherwood NE., Himes JH., Davis M., Jacobs DR., Cartwrigh Y., Smyth M., Rochon J. (2003). An after-school obesity prevention program for African-American girls: the Minnesota GEMS pilot study. Ethnicity and Disease. 13, 1-54.
17. Kabasakal E., Arslan UE., Üner S., Konşuk Ünlü H., Bilir N., Yardım MS., Araz Ö., Huang T., Özcebe H. (2020). Çocuklar için sağlıklı yeme öz-yeterlik ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenirlik çalışması. Turkish Journal of Pediatric Disease. 15, 72-77.
18. Tabachnick BG., Fidell LS., Ullman JB. (2013). Using multivariate statistics. 6th volume. Pearson, Boston MA, 497-516.
19. Ng CM., Kaur S., Koo HC., Mukhtar F., Yim HS. (2022). Culinary nutrition education improves home food availability and psychosocial factors related to healthy meal preparation among children. Journal of Nutrition Education and Behavior. 54(2), 100-108.
20. Karakuş E. (2020). İlkokul 4. Sınıf öğrencilerinin beslenme özellikleri ile okuduğunu anlama başarısı arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
21. Van Biervliet S., Van Biervliet JP., De Neve J., Watteyne R., D’Hooghe M. (2011). Nutritional intake evolution in adolescent sporting boys over the last two decades. Acta Clinica Belgica. 66(4), 280-282.
22. Devreker T., Vandenplas Y. (2011). Sport practice and nutritional habits are linked. Acta Clinica Belgica. 66(4), 253-253.
23. Meyer F., Perrone CA. (2008). Considerações nutricionais para crianças e adolescentes que praticam esportes. Arq Sanny Pesq Saúde. 1(1), 49-56.
24. Murathan G. (2023). Exploring attitudes towards healthy nutrition among athletes in diverse disciplines. International Journal of Disabilities Sports and Health Sciences. 6(Special Issue 1), 351-359.
25. Aydoğan AU. (2018). Spor yapan çocukta beslenme. Klinik Tıp Pediatri Dergisi. 10(5), 19-27.
26. Jalp J., Kaur G. (2023). Importance of diet and nutrition for athletes performance. Journal of Sports Science and Nutrition. 4(2), 159-160.
27. Hamurcu P. (2023). 8-12 yaş grubu çocuklarda yeme davranışı, beslenme özyeterliliği, ebeveynlerin çocukların beslenme tarzı üzerine etkisi ile sağlık ve yaşam kalitesi ilişkisi. Kocatepe Tıp Dergisi. 24(4), 443-451.
28. Al-Ghanim L., Alkazemi D. (2021). Factors associated with self-efficacy toward healthy eating and physical activity among Kuwaiti adolescent girls. Current Research in Nutrition and Food Science Journal. 9(3), 890-903.
29. Silva C., Pereira B., Figueiredo G., Rosário P., Núñez JC., Magalhães P. (2023). Self-Efficacy to Regulate Eating Behaviors Scale for Children: A Validation Study. International Journal of Environmental Research and Public Health. 20(4), 2807.
30. Çevik C., Orsal O. (2023). Investigation of the relationship between nutritional self-efficacy, attitude and behaviours of students with overweight and obesity. Kocatepe Tıp Dergisi. 24(3), 272-280.
31. Çeltek Orhan Ö., Karayagız Muslu G., Manav G., Kara R. (2022). An investigation of the relationship between nutritional behaviours and nutritional self‐efficacy in children. Child: Care, Health and Development. 48(5), 744-750.
32. Walter O., Bobrov A., Tamir S. (2018). Surprising advantages of low self-efficacy revealed in a sports nutrition education. American Journal of Health Behavior. 42(4), 23-33.
33. Miškulin I., Šašvari A., Dumić A., Bilić-Kirin V., Špiranović Ž., Pavlović N., Miškulin M. (2019). The general nutrition knowledge of professional athletes. Food in Health and Disease, Scientific-Professional Journal of Nutrition and Dietetics. 8(1), 25-32.
34. Wardenaar F. (2017). Evaluation of dietary intake and nutritional supplement use of elite and sub-elite Dutch athletes: Dutch Sport Nutrition and Supplement Study. Doctoral thesis, Wageningen University and Research. Wageningen.
35. Göral K., Saygın Ö., Karacabey K. (2010). Amateur and professional football player to investigate the level of nutritional knowledge. Journal of Human Sciences. 7(1), 836-856.
36. Gacek M., Popek A. (2019). Analysis of nutritional behaviors of males – competitive and recreational volleyball players. Sport and Tourism Central European Journal. 1(2), 93–102.