BEDEN EĞİTİMİ VE SPOR ÖĞRETMENİ OLMAYA HAK KAZANAN BÖLÜMLERİNİN GENEL KONTENJAN DURUMLARI İLE ÖĞRETMEN ATAMA SAYILARININ İNCELENMESİ

Öz

Bu çalışmanın amacı, son beş yılda Türkiye genelinde ve KKTC’de bulunan spor bilimleri fakültesi, eğitim fakültesi, beden eğitimi ve spor yüksekokulu, sağlık bilimleri fakültesi ile uygulamalı bilimler fakültesinde(4 fakülte – 1 beden eğitimi ve spor yüksekokulu) yer alan rekreasyon, spor yöneticiliği, antrenörlük eğitimi, beden eğitimi ve spor öğretmenliği, engellilerde beden eğitimi ve spor öğretmenliği, egzersiz ve spor bilimleri ve engellilerde egzersiz ve spor bilimleri bölümlerinin (toplam 7 bölüm) kontenjan sayılarını inceleyerek ortaya koymaktır. Araştırmada toplam 113 üniversiteyi kapsamaktadır. Bunun yanı sıra, formasyon, öğretmen atama sayıları, son dönemde uygulanan tasarruf tedbirleri ve öğretmen akademisi gibi konular da ele alınmıştır. Araştırma tarama modelinde olup, Türkiye ve KKTC’de olan üniversiteler araştırma kapsamındadır. Araştırma sürecinde son 5 yılda MEB atama sayıları da incelenmiştir. Bu kapsamda beden eğitimi ve spor öğretmenliği branşında; 2020 yılında 810 öğretmen, 2021 yılında 891 öğretmen, 2022 yılında 288 öğretmen, 2023 yılında 990 öğretmen ve 2024 yılında 320 öğretmen ataması olduğu görülmektedir. Fakülte ve yüksekokullarda bulunan bu ilgili bölümlere 2020 yılında 14128 öğrenci, 2021 yılında 13202 öğrenci, 2022 yılında 14912 öğrenci, 2023 yılında 15325 öğrenci ve 2024 yılında 14138 öğrenci için kontenjan açılmıştır. Açılan kontenjan sayılarına göre beden eğitimi ve spor öğretmenliği bölümü için bu kontenjan sayıları 2020 yılında 3530 öğrenci, 2021 yılında 3343 öğrenci, 2022 yılında 3595 öğrenci, 2023 yılında 3605 öğrenci ve 2024 yılında ise 2881 olarak belirlenmiştir. Sadece öğretmenlik bölümü için açılan kontenjanlara bakıldığında bile atama sayılarına oranla kontenjan sayılarının oldukça fazla olduğu görülmektedir. Bunun yanı sıra diğer bölümlere de formasyon verilerek öğretmen sayısı daha da artmaktadır. Elde edilen veriler, öğretmen aday sayısındaki artışa karşın atama kapasitesinin yetersiz kaldığını ortaya koymakta; formasyon ile kontenjan politikalarında düzenleme ve iyileştirmeye ihtiyaç olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• beden eğitimi ve spor
• üniversite kontenjanları
• öğretmen atama sayısı

ANALYSIS OF THE GENERAL QUOTA STATUS OF DEPARTMENTS LEADING TO PHYSICAL EDUCATION AND SPORTS TEACHING AND TEACHER APPOINTMENT NUMBERS

Öz

The aim of this study is to examine and present the quota numbers of the departments recreation, sports management, coaching education, physical education and sports teaching, physical education and sports teaching for individuals with disabilities, exercise and sports sciences, and exercise and sports sciences for individuals with disabilities (A total of 7 departments) within the faculties of sports sciences, faculties of education, physical education and sports schools, health sciences faculties and applied sciences faculties (4 faculties – 1 physical education and sports schools) located in Turkey and the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) over the past five years. The research encompasses a total of 113 universities. In addition, topics such as pedagogical formation, teacher appointment numbers, recent austerity measures and the teacher academy have also been addressed. The research is a survey model and universities in Turkey and TRNC are included in the study. During the research process, the teacher appointment numbers of the Ministry of National Education (MEB) over the last five years were also examined. In this context, for the field of physical education and sports teaching, the number of teacher appointments in 2020 was 810, in 2021 was 891, in 2022 was 288, in 2023 was 990 and in 2024 was 320. For the relevant departments in the faculties and schools, the quotas for students were 14128 in 2020, 13202 in 2021, 14912 in 2022, 15325 in 2023 and 14138 in 2024. According to the quota numbers for these departments, the quota numbers for the physical education and sports teaching department were 3530 students in 2020, 3343 students in 2021, 3595 students in 2022, 3605 students in 2023 and 2881 students in 2024. Even when looking at the quotas opened for the teaching department alone, it is evident that the number of quotas is quite high compared to the appointment numbers. Furthermore, the number of teachers is further increased by offering pedagogical formation to students in other departments. When considering both the number of students in the teacher training department and the students who qualify to become teachers through pedagogical formation, it is evident that the teacher appointment numbers are highly insufficient. The findings demonstrate that, although the number of prospective teachers has increased, the appointment capacity has remained inadequate, highlighting the need for reform and improvement in pedagogical formation and quota policies.

Anahtar Kelimeler

• physical education and sports
• üniversity quotas
• number of teacher appointment

Kaynakça

1. 1. Tylor WR. (1950). Basic principles of curriculum development and ınstruction, university of Chicago pres. Akt: Ertürk S. (1988). Eğitimde program geliştirme. Yekentepe Yayınları. İstanbul.
2. 2. Ertürk S. (1984). Eğitimde program geliştirme. Beşinci baskı, Yelkentepe Yayınları. Ankara.
3. 3. Aydın A. (2000). Sınıf yönetimi. Alfa Yayın Basımevi. İstanbul.
4. 4. Harmandar İH. (2000). Beden eğitimi ve sporda özel öğretim yöntemleri. Kütahya.
5. 5. Levent E. (2018). Eğitim, birey ve değişim. http://www.etemlevent.com/makaleler/85-egitim-birey-ve-degisim. html, 13.
6. 6. Sağlam ÇA. (2008). Eğitim bilimine giriş. Maya Akademi. Ankara.
7. 7. Özden Y. (1999). Eğitimde dönüşüm eğitimde yeni değerler. Pegem A Yayınları. Ankara, 9.
8. 8. Yetim AA., Göktaş Z. (2004). Öğretmenin mesleki ve kişisel nitelikleri. Eğitim Dergisi. Kastamonu. 12(2), 541-550, 154.

9. 9. Tezcan M. (2014). Eğitim sosyolojisi. 14. Baskı. Anı Yayıncılık.
10. 10. Erden M. (2005). Öğretmenlik mesleğine giriş. Epsilon Yayıncılık.
11. 11. MEB. (1990). Milli Eğitim temel kanunu. Ankara.
12. 12. Tamer K., Pulur A. (2001). Beden eğitimi ve sporda öğretim yöntemleri. Kozan Ofset. Ankara.
13. 13. Can S., Şen D., Şirinkan A., Şekertekin MA. (1999). Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Yüksek Okulu Öğrenci Paneli. Erzurum.
14. 14. Doğar Y., Filiz B. (2019). Beden eğitimi öğretmenleri ve örtük programı. Gazi Kitabevi. Ankara, 90-100.
15. 15. Yılmaz G. (2015). Pedagojik formasyon yoluyla öğretmen yetiştirme uygulamalarında karşılaşılan güçlükler ve mezunlarının istihdamlarının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi. Elazığ.
16. 16. ÖSYM. (2024). 2024 yılında yapılacak sınavlar ve başvuru kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2024/OZYES/kilavuz_31072024.pdf
17. 17. İnönü Üniversitesi.https://www.inönü.edu.tr/egzersiz.spor/menu/4221/hakkimizda. [Erişim tarihi: 2025]
18. 18. Yıldız S., Tüfekçioğlu E., (2008). Beden eğitimi ve spor yüksekokullarında eğitim destekleri, kariyer gelişim olanakları ve eğitim sonrasında istihdam durumunun öğretim elemanları ve öğrencilerin görüşlerine göre karşılaştırmalı olarak incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2(2), 89-97.
19. 19. Yıldız SM., Özdağ S., (2008). Stundent opinion about higher education ınstitution which gives physical education and sport education. International Journal of Human Sciences. 5(1).
20. 20. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi. (2023). Egzersiz ve Spor Bilimleri. https://ataaof.edu.tr/programlar/egzersiz-ve-spor-bilimleri
21. 21. Rumeli Üniversitesi. (2025). https://rumeli.edu.tr/tr/spor-bilimleri-fakultesi/bolumler/engellilerde-egzersiz-ve-spor-bilimleri-bolumu.
22. 22. MEB Mevzuat. (2017). https://oygm.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2017_11/08144242_mevzuat.pdf
23. 23. Bakırcı H., Şahin Ü., Kayman F., (2025). Branş Öğretmenlerinin Yeni Mülakat Sistemine Yönelik Görüşleri. Eğitim bilim ve araştırma dergisi. 6(2).
24. 24. MEB. 2024). https://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_05/17172705_sozlesmeliogretmenligeatamaduyurusumayis2024.pdf
25. 25. Devlet Memurları Kanunu. http://mevzuat.meb.gov.tr/html/12056_657.html.
26. 26. Devlet Memurları Kanunu. (1965). Resmî Gazete 23 Temmuz 1965, Sayı:12056.
27. 27. ÖSYM. (2025). https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2025/MEB-AGS/konudagilimi16012025.pdf.
28. 28. MEB. (2025). https://www.meb.gov.tr/mill-egitim-bakanligi-akademi-giris-sinavinin-detaylari-belli-oldu/haber/35428/tr.
29. 29. MEB. (2025) https://www.meb.gov.tr/cumhurbaskani-erdogandan-25-bin-ogretmen-atama-mujdesi/haber/36881/tr
30. 30. Milli Eğitim Akademisi. (2025). https://milliegitimakademisi.com/
31. 31. Resmî Gazete. (2024) Mayıs 17. [Tasarruf Genelgesi]. Resmî Gazete, Sayı No. 31125807. https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2024/05/20240517-5.pdf
32. 32. O’Leary Z. (2017). The essential guide to doing your research project. SAGE Publications Inc.
33. 33. Bowen GA. (2009). Document analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal. 9(2), 27-40.
34. 34. Saldana J. (2011). Fundamentals of qualitative research. Oxford University Press.
35. 35. Karasar N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayın Dağıtım.
36. 36. Yıldırım A., Şimşek H., (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.
37. 37. Seyidoğlu H. (2016). Bilimsel araştırma ve yazma el kitabı. Güzem Can Yayınları.
38. 38. ÖSYM. (2020). Tablo-1 ve Tablo-2 yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2020/YKS/tkilavuz13082020.pdf
39. 39. ÖSYM. (2021). Tablo-1 ve Tablo-2 yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2021/YKS/kntkilavuz05082021.pdf
40. 40. ÖSYM. (2022). Tablo-1 ve Tablo-2 yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2022/YKS/TERC%C4%B0H/tkilavuz27072022.pdf
41. 41. ÖSYM. (2023). Tablo-1 ve Tablo-2 yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2023/YKS/TERCIH/kkilavuz27072023di.pdf
42. 42. ÖSYM. (2024). Tablo-1 ve Tablo-2 yükseköğretim kurumları sınavı (YKS) yükseköğretim programları ve kontenjanları kılavuzu. https://dokuman.osym.gov.tr/pdfdokuman/2024/YKS/TERCIH/tkilavuz_02082024.pdf
43. 43. MEB. (2020). Tablo-4 2020 Haziran sözleşmeli öğretmenlik ataması alan bazlı taban puan ve atama sayısı. https://personel.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2020_09/02115247_TABAN_PUAN.pdf
44. 44. MEB. (2021-2022-2023). Tablo-4 atama sayıları. https://sorgunram.meb.k12.tr/meb_iys_dosyalar/66/07/963633/dosyalar/2023_08/22161734_sorgun-ram-kpss-meb-atama-puanlari-son-3-yil.pdf
45. 45. MEB. (2024). Millî Eğitim Bakanlığı Mayıs 2024 sözleşmeli öğretmen alımı. https://www.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2024_05/07100535_MayYs-2024_YayYnlanacak_Kontenjan.pdf
46. 46. Öğretmenlik Mesleği Kanunu. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=7528&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5
47. 47. Korkmaz İ. (2021). Lisans öğretim programı içinde ve lisans öğretim programına ek olarak pedagojik formasyon alan beden eğitimi ve spor öğretmen adaylarının yeterlik ve liderlik değişimlerinin incelenmesi. Yüksek lisans tezi, Niğde.
48. 48. Baran M., Sabah S., (2025). Beden eğitimi ve spor öğretmeni adaylarının KPSS (AGS MEB) sürecine ilişkin algıları. Amasya Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2(1), 150-166.
49. 49. Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planı, (2000). Beden eğitimi, spor ve İstanbul olimpiyatları özel ihtisas komisyonu raporu, Devlet Planlama Teşkilatı, Ankara.