SPOR BİLİMLERİ VE GÜZEL SANATLAR FAKÜLTESİ ÖĞRENCİLERİNİN SOSYAL GÖRÜNÜŞ KAYGISI İLE MUTLULUK DÜZEYLERİNİN KARŞILAŞTIRILMASI

Öz

Bu araştırmada, Spor Bilimleri Fakültesi (SBF) ve Güzel Sanatlar Fakültesi (GSF) öğrencilerinin sosyal görünüş kaygısı ile mutluluk düzeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır. Nicel araştırma yaklaşımı benimsenmiş ve tarama deseni kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinden 159 ve Güzel Sanatlar Fakültesinden 140 olmak üzere toplam 299 gönüllü öğrenci oluşturmuştur. Katılımcıların sosyal görünüş kaygılarını belirlemek için Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği (SGKÖ), mutluluk düzeylerini ölçmek için ise Oxford Mutluluk Ölçeği-Kısa Formu (OMÖ-KF) kullanılmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistiklerin yanı sıra bağımsız örneklem t-testi uygulanmış ve anlamlılık düzeyi p<0,05 olarak kabul edilmiştir. Bulgulara göre, fakülteler arasında sosyal görünüş kaygısı açısından anlamlı bir fark bulunmuş; Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin sosyal görünüş kaygısı düzeyleri (X̄=1,91±0,81), Güzel Sanatlar Fakültesi öğrencilerinden (X̄=2,29±0,91) daha düşük olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Mutluluk düzeyleri açısından ise fakülteler arasında anlamlı bir fark görülmemiştir (p>0,05). Cinsiyet değişkenine göre yapılan analizlerde, kadın öğrencilerin sosyal görünüş kaygısı erkeklere göre anlamlı biçimde daha yüksek, mutluluk düzeylerinin ise daha düşük olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, düzenli fiziksel aktivitenin sosyal görünüş kaygısını azaltmada etkili olabileceği, beden algısına ilişkin farkındalık çalışmalarının ise üniversite öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerini destekleyebileceği düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal görünüş kaygısı
• mutluluk
• beden algısı
• fiziksel aktivite
• üniversite öğrencileri

COMPARISON OF SOCIAL APPEARANCE ANXIETY AND HAPPINESS LEVELS AMONG STUDENTS IN THE FACULTY OF SPORTS SCIENCES AND FINE ARTS

Öz

This study aimed to compare the levels of social appearance anxiety and happiness among students of the Faculty of Sports Sciences (FSS) and the Faculty of Fine Arts (FFA). A quantitative research approach was adopted and a survey design was used. The sample of the study consisted of a total of 299 volunteer students, 159 from the FSS and 140 from the FFA at Niğde Ömer Halisdemir University. Participants were administered the “Social Appearance Anxiety Scale (SAAS)” and the “Oxford Happiness Scale-Short Form (OHS-SF)”. In addition to descriptive statistics, independent samples t-tests were applied in the analysis of the data, and a significance level of p<0.05 was accepted. According to the findings, a significant difference was found between faculties in terms of social appearance anxiety; it was determined that the social appearance anxiety levels of SBF students (X̄=1.91±0.81) were lower than those of GSF students (X̄=2.29±0.91) (p<0.05). However, no significant difference was observed between faculties in terms of happiness levels (p>0.05). Analyses based on the gender variable revealed that female students had significantly higher social appearance anxiety and lower happiness levels than male students. In conclusion, it is thought that regular physical activity may be effective in reducing social appearance anxiety, and that body image awareness studies may support the happiness levels of university students.

Anahtar Kelimeler

• Social appearance anxiety
• happiness
• body image
• physical activity
• university students

Kaynakça

1. KAYNAKLAR 1. Arslan B. (2021). Üniversite öğrencilerinde sosyal görünüş kaygısı ve bağlanma stillerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzincan.
2. 2. Ergür E. (1996). Üniversite öğrencilerinde beden-benlik algısı ve ruh sağlığı arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
3. 3. Levine MP., Smolak L. (2002). Body image development in adolescence. In T. F. Cash & T. Pruzinsky (Eds.), Body image: A handbook of theory, research, and clinical practice, Guilford Press.
4. 4. Rodríguez-Fernández A., Goñi-Grandmontagne A. (2013). Sources of perceived sociocultural pressure on physical self-concept. Psicothema, 25(2), 192–198.
5. 5. Cash TF. (2004). Body image: Past, present, and future. Body Image. 1(1), 1–5.
6. 6. McKinley NM., Randa LA. (2005). Adult attachment and body satisfaction: An exploration of general and specific relationship differences. Body Image. 2(3), 209–218.
7. 7. Doğan M., Elçi G., Gürbüz B. (2022). Egzersiz bağımlılığı ve sosyal görünüş kaygısı ilişkisi. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi. 6(2), 73–82.
8. 8. Öksüz Y. (2012). Üniversite öğrencilerinin özerklik düzeyleri ile vücut algıları arasındaki ilişki. Gazi Üniversitesi Endüstriyel Sanatlar Eğitim Fakültesi Dergisi. 28,69–77.

9. 9. Kılıç M., Karakuş Ö. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyal görünüş kaygıları ile benlik saygıları ve yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Journal of Human Sciences. 13(3), 3837–3852.
10. 10. Yaman Ç., Teşneli Ö., Gelen N., Koşu S., Tel M., Yalvarıcı N. (2008). Elit seviyedeki değişik spor branşlarının fiziksel benlik algısı üzerine etkisi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 5(2), 1–17.
11. 11. Hagger MS., Stevenson A. (2010). Social physique anxiety and physical self-esteem: Gender and age effects. Psychology and Health. 25(1), 89–110.
12. 12. Çınar H., Keskin N. (2015). Öğrencilerin sosyal görünüş kaygısının öğrenim yeri tercihlerine etkisi. Electronic Journal of Vocational Colleges. 14(4), 457–464.
13. 13. Dost MT. (2007). Üniversite öğrencilerinin yaşam doyumunun bazı değişkenlere göre incelenmesi. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 22(22), 132–143.
14. 14. Layard R. (2011). Happiness: Lessons from a new science. Penguin UK.
15. 15. Diener E., Oishi S., Lucas RE. (2003). Personality, culture, and subjective well-being: Emotional and cognitive evaluations of life. Annual Review of Psychology. 54(1), 403–425.
16. 16. Katz J., Farrow S. (2000). Discrepant self-views and young women's sexual and emotional adjustment. Sex Roles. 42(9), 781–805.
17. 17. Tiggemann M. (1994). Gender differences in the interrelationships between weight dissatisfaction, restraint, and self-esteem. Sex Roles. 30(5–6), 319–330.
18. 18. Tekin G., Amman MT., Tekin A. (2009). Serbest zamanlarda yapılan fiziksel egzersizin üniversite öğrencilerinin depresyon ve atılganlık düzeylerine etkisi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 6(2), 148–159.
19. 19. Arslan C., Güllü M., Tutal V. (2011). Spor yapan ve yapmayan ilköğretim öğrencilerinin depresyon durumlarının bazı değişkenlere göre incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 5(2).
20. 20. Huang H., Humphreys BR. (2012). Sports participation and happiness: Evidence from US microdata. Journal of Economic Psychology. 33(4), 776–793.
21. 21. Şakar M., Uğurlu FM. (2024). Spor yapan ve spor yapmayan üniversite öğrencilerinin duygusal zekâ ve mutluluk düzeylerinin karşılaştırılması. The Journal of Academic Social Science. 17(17), 461–469.
22. 22. Creswell JW. (2003). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (2nd ed.). Sage Publications.
23. 23. Cohen L., Manion L., Morrison K. (2002). Research methods in education (5th ed.). Routledge.
24. 24. Büyüköztürk Ş., Kılıç Çakmak E., Akgün ÖE., Karadeniz Ş., Demirel F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri (17. baskı). Pegem Akademi Yayıncılık.
25. 25. Karasar N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi (27. baskı). Nobel Yayıncılık.
26. 26. Ural A., Kılıç İ. (2013). Bilimsel araştırma süreci ve SPSS ile veri analizi (4. baskı). Detay Yayıncılık.
27. 27. Faul F., Erdfelder E., Lang AG., Buchner, A. (2007). G*Power 3: A flexible statistical power analysis program for the social, behavioral, and biomedical sciences. Behavior Research Methods. 39(2), 175–191.
28. 28. Hart TA., Flora DB., Palyo SA., Fresco DM., Holle C., Heimberg RG. (2008). Development and examination of the social appearance anxiety scale. Assessment. 15(1), 48–59.
29. 29. Doğan T. (2010). Sosyal Görünüş Kaygısı Ölçeği’nin (SGKÖ) Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 39(39), 151–159.
30. 30. Hills P., Argyle M. (2002). The Oxford Happiness Questionnaire: A compact scale for the measurement of psychological well-being. Personality and Individual Differences. 33(7), 1073–1082.
31. 31. Doğan T., Çötok NA. (2011). Oxford mutluluk ölçeği kısa formunun Türkçe uyarlaması: Geçerlik ve güvenirlik çalışması [Adaptation of the short form of the Oxford Happiness Questionnaire into Turkish: A validity and reliability study]. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi. 4(36), 165–172.
32. 32. Şimşir Z., Seki T., Dilmaç B. (2019). Sosyal görünüş kaygısında cinsiyet farklılıkları: Bir meta analiz çalışması. OPUS International Journal of Society Researches. 10(17), 615-637.
33. 33. Gündüz A., Bilge Y. (2023). Beden algısı ve yaşam doyumu arasındaki ilişkide atılganlığın aracı rolü. International Journal of Social Sciences and Education Research. 9(2), 157–167.
34. 34. Şanlı Y., Çelik D. (2023). Genç kızlarda beden algısı ve obezite fobinin, sosyal görünüş kaygısı ve psikolojik iyi oluşa etkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi. 6(1-Cumhuriyet'in 100. Yılı Özel Sayısı), 350-368.
35. 35. Kara FM., Dumay R., Topçuoğlu S., Evlice S. (2024). Beden, zihin ve toplum: Egzersiz katılımcılarında bedeni beğenme, sosyal bağlılık ve mutluluk ilişkisi. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi. 6(3), 272–277.
36. 36. Koç K., Arslan H., Yüce MS., Öztürk AT. (2024). Rekreasyonel maraton katılımcılarının mutluluk, psikolojik iyi oluş ve yaşam tatmini ilişkileri: Demografik değişkenlerin rolü. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi. 6(4), 530–537.
37. 37. Ardıç F. (2014). Egzersizin sağlık yararları. Türkiye Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Dergisi. 60, 9–14. 38. Civan A., Özdemir İ., Gencer YG., Durmaz M. (2018). Egzersiz ve stres hormonları. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi. 2(1), 1–14.
38. 39. Kutlu Z., İbiş S., Pişkin NE., Yavuz G., Aka H., Aktuğ ZB. (2021). Covid-19 salgın sürecinde üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyinin yaşam kalitesi üzerine etkisi. Tarih Okulu Dergisi. 14(53), 2957–2972.
39. 40. Kurt S., İbiş S., Aktuğ ZB., Altundağ E. (2023). The effect of core training on swimmers’ functional movement screen scores and sport performances. JTRM in Kinesiology. 9, 1–6.
40. 41. Er Y. (2015). Aerobik antrenmanların beden algısı üzerine etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı. Konya.
41. 42. Korkmaz M., Uslu T. (2020). Fitness yapan bireylerin benlik saygısı, sosyal görünüş kaygısı ve sosyalleşme düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Spor Eğitim Dergisi. 4(3), 1–18.
42. 43. Alemdağ S., Öncü E. (2015). Öğretmen adaylarının fiziksel aktiviteye katılım ve sosyal görünüş kaygılarının incelenmesi. International Journal of Science Culture and Sport (IntJSCS). 3(3), 287–300.
43. 44. Tsartsapakis I., Zafeiroudi A. (2025). Social physique anxiety in college students: The role of study field, physical activity, physical self-perception, and self-esteem. Sports. 13(4), 119.
44. 45. Diener E. (2000). Subjective well-being: The science of happiness and a proposal for a national index. American Psychologist. 55(1), 34–43.
45. 46. Ryff CD. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology. 57(6), 1069.
46. 47. Cash TF., Pruzinsky T. (Eds.). (2002). Body image: A handbook of theory, research, and clinical practice. The Guilford Press.
47. 48. Tiggemann M., Slater A. (2014). NetTweens: The Internet and body image concerns in preteenage girls. The Journal of Early Adolescence, 34(5),606–620.
48. 49. Göksel AG., Caz Ç., Zorba E. (2018). Spor hizmeti alan bireylerin sosyal görünüş kaygısı ve öznel mutluluklarının incelenmesi. Gaziantep Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 3(3), 88–101.
49. 50. Jang EJ., Chang BS. (2021). Triple mediating effect of appearance satisfaction, body image and hope in the relationship between appearance management behavior and happiness. Universal Journal of Public Health. 9(5), 287–295.
50. 51. Jankauskienė R., Miežienė B. (2011). The relationship between body image and exercise adherence in fitness centre exercising sample. Baltic Journal of Sport and Health Sciences. 1(80).
51. 52. Tiggemann M., Williamson S. (2000). The effect of exercise on body satisfaction and self-esteem as a function of gender and age. Sex Roles. 43(1–2), 119–127.
52. 53. Çepikkurt F., Coşkun F. (2010). Social physique anxiety and body image satisfaction levels of collegian dancers. Pamukkale Journal of Sport Sciences. 1(2), 17–24.
53. 54. Ciba B. (2018). Üniversite öğrencileri arasında sosyal medya kullanımı ve sosyal kaygı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Yakın Doğu Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Lefkoşa. 55. Tok M. (2021). Genç yetişkinlerde narsisistik kişilik özelliklerinin sosyal görünüş kaygısı ve yaşam doyumu ile ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Gedik Üniversitesi, İstanbul.
54. 56. Grabe S., Ward LM., Hyde JS. (2008). The role of the media in body image concerns among women: A meta-analysis of experimental and correlational studies. Psychological Bulletin. 134(3), 460.
55. 57. Fardouly J., Diedrichs PC., Vartanian LR., Halliwell E. (2015). Social comparisons on social media: The impact of Facebook on young women's body image concerns and mood. Body Image. 13, 38–45.
56. 58. Slater A., Tiggemann M. (2010). Body image and disordered eating in adolescent girls and boys: A test of objectification theory. Sex Roles. 63(1–2), 42–49.
57. 59. Fredrickson BL., Roberts TA. (1997). Objectification theory: Toward understanding women's lived experiences and mental health risks. Psychology of Women Quarterly. 21(2), 173–206.
58. 60. Tiggemann M., Lynch JE. (2001). Body image across the life span in adult women: The role of self-objectification. Developmental Psychology. 37(2), 243.
59. 61. Yıldız MK., Dağ İ. (2017). Algılanan ebeveyn kabul-reddinin öfke ifade tarzı ve depresif belirtiler ile ilişkisinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi. 20(2), 84–95.