Kinezyofobi ile Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Arasındaki İlişkide Öz-Güvenin Aracı Rolü
Öz
Kinezyofobi, bireylerin hareket etme ya da fiziksel aktiviteye katılma sürecinde ağrı, yaralanma veya rahatsızlık yaşama korkusuyla kaçınma davranışı geliştirmelerine neden olabilen önemli bir psikolojik değişkendir. Literatürde, kinezyofobinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonunu azaltabildiği, buna karşılık öz-güvenin bireylerin fiziksel etkinliklere yöneliminde destekleyici bir rol oynadığı belirtilmektedir. Bu bağlamda, kinezyofobi ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu arasındaki ilişkinin açıklanmasında öz-güvenin aracı rolünün incelenmesi önemli görülmektedir. Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde kinezyofobi ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu arasındaki ilişkide öz-güvenin aracı rolünün belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmaya 122 kadın ve 124 erkek olmak üzere toplam 246 üniversite öğrencisi katılmıştır. Araştırmada veri toplama aracı olarak dört bölümden oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Birinci bölümde kişisel bilgi formu, ikinci bölümde Tampa Kinezyofobi Ölçeği, üçüncü bölümde Fiziksel Aktiviteye Katılım Motivasyonu Ölçeği ve dördüncü bölümde Öz Güven Ölçeği yer almıştır. Verilerin analizinde SPSS programından yararlanılmış; frekans analizi ve güvenirlik katsayısı hesaplamaları yapılmıştır. Analizler %95 güven aralığında gerçekleştirilmiştir. Kinezyofobi ile fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu arasındaki ilişkide öz-güvenin aracı etkisini test etmek amacıyla Process Macro 3.5 eklentisinin Model 4 yapısı kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, kinezyofobinin fiziksel aktiviteye katılım motivasyonunu olumsuz yönde etkilediği ve bu ilişkide öz-güvenin kısmi aracı değişken olarak işlev gördüğü belirlenmiştir. Bu bulgu, fiziksel aktiviteye katılım motivasyonunun artırılmasına yönelik müdahalelerde öz-güveni geliştirmeye odaklanan uygulamaların önemli bir işleve sahip olabileceğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akın, A. (2007). Öz-Güven ölçeği'nin geliştirilmesi ve psikometrik özellikleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2).
- Ardern, C. L., Österberg, A., Tagesson, S., Gauffin, H., Webster, K. E., & Kvist, J. (2014). The impact of psychological readiness to return to sport and recreational activities after anterior cruciate ligament reconstruction. British journal of sports medicine, 48(22), 1613-1619.
- Ardern, C. L., Taylor, N. F., Feller, J. A., & Webster, K. E. (2013). A systematic review of the psychological factors associated with returning to sport following injury. British journal of sports medicine, 47(17), 1120-1126.
- Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control (Vol. 11). Freeman.
- Biddle, S. J., & Asare, M. (2011). Physical activity and mental health in children and adolescents: a review of reviews. British journal of sports medicine, 45(11), 886-895.
- Bull, F.C., Al-Ansari, S.S., Biddle, S., Borodulin, K., Buman, M.P., Cardon, G., & Willumsen, J.F. (2020). World Health Organization 2020 guidelines on physical activity and sedentary behaviour. British journal of sports medicine, 54(24), 1451-1462.
- De Baets, L., Meulders, A., Van Damme, S., Caneiro, J. P., & Matheve, T. (2023). Understanding discrepancies in a person's fear of movement and avoidance behavior: a guide for musculoskeletal rehabilitation clinicians who support people with chronic musculoskeletal pain. journal of orthopaedic & sports physical therapy, 53(5), 307-316.
- Deci, E. L., Olafsen, A. H., & Ryan, R. M. (2017). Self-determination theory in work organizations: The state of a science. Annual review of organizational psychology and organizational behavior, 4, 19-43.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Egzersiz ve Spor Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Mart 2026
Gönderilme Tarihi
30 Aralık 2025
Kabul Tarihi
29 Mart 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 20 Sayı: 1