Engelli Takım Sporcularında Sezon İçi Yaralanmalar ve Sağlık Sorunlarının Engel Türüne Göre Karşılaştırılması
Öz
Bu çalışma, bedensel, görme ve işitme engelli takım sporcularının müsabaka sezonu boyunca karşılaştıkları spora bağlı yaralanma ve sağlık sorunlarını tanımlamayı ve engellilik türlerine göre dağılımını incelemeyi amaçlamıştır. Tanımlayıcı ve kesitsel bir tasarıma sahip olan araştırmanın çalışma grubunu, 2023–2024 sezonunda Türkiye’de bedensel, görme ve işitme engelliler spor federasyonları bünyesinde aktif olarak müsabakalara katılan toplam 125 engelli sporcu (39 bedensel, 41 görme ve 45 işitme engelli) oluşturmuştur. Veriler, katılımcıların öz-bildirimlerine dayalı olarak çevrim içi anket aracılığıyla toplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu ve yapılandırılmış spor yaralanmaları ve sağlık sorunları anketi kullanılmıştır. Analizlerde frekans ve yüzde değerlerinden yararlanılmıştır. Bulgular, katılımcıların çoğunun sezon boyunca 1-2 kez spora bağlı yaralanma yaşadığını, yaralanmaların en sık sezon başında, müsabaka sırasında, güç ve kondisyon antrenmanlarında meydana geldiğini göstermiştir. Bedensel engelli sporcularda üst ekstremite, görme ve işitme engelli sporcularda ise alt ekstremite yaralanmaları daha yaygındır. Yaralanma sonrası spordan uzak kalma süresi genellikle 1 ila 7 gün arasındadır. Sağlık sorunları açısından bedensel ve görme engelli sporcular daha çok kas-iskelet sistemi problemi yaşarken, işitme engelli sporcularda kronik yorgunluk daha sık görülmüştür. Sonuçlar, yaralanma ve sağlık sorunlarının ortaya çıkmasında engel türünün belirleyici olduğunu, ayrıca spor türü, antrenman, müsabaka koşulları ve spor deneyimi gibi bağlamsal faktörlerin de etkili olabileceğini göstermektedir. Türkiye’de engelli takım sporcularında spora bağlı yaralanma ve sağlık sorunlarının epidemiyolojik örüntülerini ortaya koyan bu çalışmanın bulguları, engelli sporcularda yaralanma yükünün azaltılmasına yönelik olarak engel ve spor türüne özgü yaralanma önleme stratejilerinin geliştirilmesine katkı sağlayabilir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Etik Beyan
Teşekkür
Kaynakça
- Açak, M., & Karademir, T. (2012). İşitme engelli futbolcuların yaralanma insidansı. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 3(1), 52–60.
- Adam, F., Derman, W., & Schwellnus, M. (2024). Injury incidence according to impairment type. British Journal of Sports Medicine, 58, 852–859.
- Ahmadi, F., Khaleghi, M. M., Zar, A., Tejaswi, J., Govindasamy, K., Ardelean, V. P., Ursu, V. E., & Geantă, V. A. (2025). Relationship between quality of life and sports performance among athletes with disabilities: A focus on individual sports. Healthcare, 13(22), 2919.
- Alvurdu, S., Keskin, K., & Arslan, Y. (2024). İşitme engelli futsal oyuncularının hareket özellikleri. Uluslararası Engelliler Spor ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 7(3), 621–629.
- Argan, M., Gürbüz, B., Koçak, F., & Atıcı, M. (2021). Engelli sporcuların spor deneyimi. Spor Bilimleri Dergisi, 32(2), 75–97.
- Arguz, A., Sanioğlu, A., & Abdelkader, G. (2023). Ampute futbol oyuncularında spor yaralanmaları. Ulus Kinesyoloji Dergisi, 4(1), 17–23.
- Bahr, R., Clarsen, B., Ekstrand, J., Finch, C. F., Hägglund, M., Junge, A., Kemp, S., Khan, K. M., Meeuwisse, W., Mountjoy, M., Orchard, J., Pluim, B. M., Quarrie, K. L., Reurink, G., Schwellnus, M., Soligard, T., Van Mechelen, W., & Verhagen, E. (2020). IOC consensus statement on methods for recording and reporting of epidemiological data on injury and illness in sport. Orthopaedic Journal of Sports Medicine, 8(2).
- Bogado, D. J., Stenger, R. A. M., Blajman, J. E., Santiago, G. M., & Palma, C. S. (2023). Injuries in wheelchair basketball championships. Archivos de Medicina del Deporte, 40(1), 30–39.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Engelliler için Beden Eğitimi, Spor ve Fiziksel Aktivite
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Ağustos 2026
Gönderilme Tarihi
4 Ocak 2026
Kabul Tarihi
18 Nisan 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 20 Sayı: 2