BAYAN BASKETBOLCULARIN ANTROPOMETRİK ÖZELLİKLERİ: SOMATOTİP VE VÜCUT BİLEŞİMİ DEĞERLERİ

Öz

ÖZET Bu çalışmada, farklı kategorilerde basketbol oynayan bayan sporcuların, somatotip özelliklerinin ve vücut bileşimi değerlerinin kategorilere göre değişimi incelenmektedir. Bu amaç doğrultusunda Et-Balık Spor Kulübü’nde 4 farklı kategoride basketbol oynayan 37 bayan sporcudan “International Biological Programme IBP ” ve “International Society for the Advancement of Kinanthropometry ISAK ”nin öngördüğü teknikler doğrultusunda ağırlık, boy, diz ve dirsek genişliği, gevşek biceps ve ayakta baldır çevresi, triceps, biceps, subscapular, suprailiac ve baldır deri kıvrımı kalınlığı olmak üzere 11 antropometrik ölçü alınmıştır. Sporcuların genel yaş ortalaması 13.84 + 4.34, ağırlık ortalaması 55.4 + 15.7 kg, boy ortalaması ise 162.2 + 11.6 cm olarak belirlenmiştir. Çalışmamız sonucunda vücuttaki yağ miktarı değerinin, minik kategoriden büyük kategoriye doğru artış eğiliminde olduğu gözlenmiştir. Sporcuların somatotip özelliklerinin kategorilere göre farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Örneklem grubumuzda yer alan sporcuların somatotip özellikleri, genel olarak endomorfik mezomorf olarak belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• antropometri,vücut bileşimi,somatotip,basketbol,spor

ANTHROPOMETRIC CHARACTERISTICS OF FEMALE BASKETBALL PLAYERS: SOMATOTYPE AND BODY COMPOSITION VALUES

Öz

This study aimed to analyse the somatotype and body composition characteristics of female basketball players and to demonstrate the changes between different category levels. For this purpose 37 female basketball players were subjected from Et-Balik Sports Club representing 4 different categories. 11 anthropometric measurements; body weight, height, humerus and femur bicondylar breadth, biceps, triceps, subscapular, suprailiac and thigh skinfold thickness, biceps and thigh circumference data were collected according to the International Biological Programme IBP and International Society for the Advancement of Kinanthropometry ISAK . The mean age of the subjects were 13.84 + 4.34 year where weight 55.4 + 15.7 kg and height 162.2 + 11.6 cm . Study results showed gradual increase tendency in body fat pattern through categories. Subsequently body somatotypes were differed between categories as well. As a general tendency the somatotype characteristics of the subjects were found to be endomorphic mesomorph

Anahtar Kelimeler

• anthropometry,body composition,somatotype,basketball,sports

Kaynakça

1. Açıkada, C., Ergen, E., Alpar, R., Sarpkaya, K., “Bayan Sporcularda Vücut Kompozisyonu Parametrelerinin İncelenmesi” Hacettepe Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi. 2-3: ss.27-4,1,1991.
2. Ağaşçıoğlu, E., Osmançelebioğlu, F., Sirek, N., Tuncel, F., Korkusuz, F., “Genç Yaşlarda Basketbolun Kemik Mineral Yoğunluğu Üzerine Etkisi” Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 2-2: ss. 1-15, 1997.
3. Akın, G., Antropometri ve Ergonomi. Ankara: İnkansa Ofset Matbaacılık, ss 44, 2001.
4. Carter, LJE., Heath, BH., Somatotyping-Development and Aplications. New York: Cambridge University Press, pp 42, 1990.
5. Cicioğlu, İ., Günay, M., Gökdemir, K., “Farklı Branşlardaki Elit Bayan Sporcuların Fiziksel ve Fizyolojik Profillerinin Karşılaştırılması” Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 3-4: ss. 9-16., 1998.
6. Heyward, VH., Stolarczyk, LM., Applied Body Composition Assessment. USA : Human Kinetics, pp 10, 1996.
7. Kılınç, F., Günay, M., Gökdemir K. “Ümit Milli Bayan Basketbolcuların Bazı Fizyolojik, Biomotorik Özellikleri ve Postür Yapılarının İncelenmesi” 1. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Kongresi, ss 184-191,2000.
8. Kuter, M., Yakupoğlu, S., Öztürk, F., “Bir Bayan Basketbol Takımının Fiziksel ve Fizyolojik Profili” Hacettepe Üniversitesi II. Spor Bilimleri Kongresi. 32-33, 1992.

9. Lohman, TG., Roche, AF., Martorel, R., Anthropometric Standardization Reference Manual. Illinois: Human Kinetics Books Champaign, 1988.
10. Marfell-Jones, M., Kinanthropometric Assessment. New Zealand: Guidelines for Athlete Assessment in New Zealand Sport., , 2003.
11. Özer, K., Antropometri: Sporda Morfolojik Planlama. İstanbul: Kazancı Matbaacılık, 1993.
12. Pehlivan, Z., Gökdemir, K., “Hentbol ve Basketbol 1. Deplasman Ligi’nde Şampiyon Olan Takım Sporcuların Bazı Fiziksel ve Fizyolojik Parametrelerinin Karşılaştırılması” Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi. 4-1: 9-16, 1999.
13. Ross, WD., Marfell-Jones MJ., Physiological Testing of the High-Performance Athlete. (ed. MacDougall, J.D., Wenger, H.A., Green, H.J.) Kinanthropometry, Illinois: Human Kinetics Books Champain, pp 230, 1991.
14. Tamer, K., Sporda Fiziksel-Fizyolojik Performansın Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi. Ankara: Türkerler Kitabevi, ss 152, 1995.
15. Towne, B., Demerath, EW., Czerwinski, SA. The genetic epidemiology of growth and development (Ed: North Cameron) Human Growth and Development 103-137, USA: Academic Press, 2002.
16. Zemel, BMA., Body Composition During Growth and Development (Ed: North Cameron) Human Growth and Development 271-294, USA: Academic Press, 2002.
17. Zorba, E., Ziyagil, MA., Vücut Kompozisyonu ve Ölçüm Metodları. Trabzon: Gen Matbaacılık, ss 273-295, 1995.