EN
TR
Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri
Öz
Günlük hayatta yaygın olarak kullanılan plastik malzemeler deniz ekosistemlerinde ciddi bir kirliliğe neden olmaktadır. Plastik atıkların çevreye bırakılmasıyla oluşan mikroplastikler özellikle okyanus ve denizlerde olumsuz etkiler yaratmaktadır. Mikroplastiklerin su kaynakları, gıdalar ve suda yaşayan canlılar aracılığıyla insan vücuduna geçişi cilt teması ve oral yolla gerçekleşmektedir. Ancak bu geçişin sağlık üzerindeki etkileri tam olarak anlaşılamamıştır. Mikroplastiklerin solunum yoluyla alımı ise sadece atmosferik mikroplastiklerin insan vücuduna geçişi ile olabilmektedir. Yapılan çalışmalar su kaynaklarında ve suda yaşayan canlılarda mikroplastik varlığını ortaya koymuş ve gıda maddelerinde de mikroplastik bulunabileceğini göstermiştir. Bu derlemede mikroplastiklerin oluşumu, insanlara geçişi ve çevre ile insan sağlığı üzerindeki etkileri incelenerek plastik kirliliğiyle mücadelede sürdürülebilir balıkçılık yöntemlerinin önemi vurgulanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Shim, W. J., & Thomposon, R. C. (2015). Microplastics in the ocean. Archives of Environmental Contamination and Toxicology, 69, 265-268.
- Alomar, C., Estarellas, F., & Deudero, S. (2016). Microplastics in the Mediterranean Sea: deposition in coastal shallow sediments, spatial variation and preferential grain size. Marine Environmental Research, 115, 1-10.
- Alberghini, L., Truant, A., Santonicola, S., Colavita, G., & Giaccone, V. (2022). Microplastics in fish and fishery products and risks for human health: A review. International Journal of Environmental Research and Public Health, 20(1), 789.
- Chen, J. Y. S., Lee, Y. C., & Walther, B. A. (2020). Microplastic contamination of three commonly consumed seafood species from Taiwan: A pilot study. Sustainability, 12(22), 9543.
- Santonicola, S., Volgare, M., Cocca, M., Dorigato, G., Giaccone, V., & Colavita, G. (2023). Impact of Fibrous Microplastic Pollution on Commercial Seafood and Consumer Health: A Review. Animals, 13(11), 1736.
- Cole, M., Lindeque, P., Halsband, C., & Galloway, T. S. (2011). Microplastics as contaminants in the marine environment: a review. Marine Pollution Bulletin, 62(12), 2588-2597.
- Cole, M., Lindeque, P., Fileman, E., Halsband, C., Goodhead, R., Moger, J., & Galloway, T. S. (2013). Microplastic ingestion by zooplankton. Environmental Science & Technology, 47(12), 6646-6655.
- Ferreira, P., Fonte, E., Soares, M. E., Carvalho, F., & Guilhermino, L. (2016). Effects of multi-stressors on juveniles of the marine fish Pomatoschistus microps: gold nanoparticles, microplastics and temperature. Aquatic Toxicology, 170, 89-103.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çevresel ve Sürdürülebilir Süreçler, Gıda Mühendisliği
Bölüm
Derleme
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
30 Mayıs 2025
Gönderilme Tarihi
20 Şubat 2024
Kabul Tarihi
31 Temmuz 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 12 Sayı: 1
APA
Sarı Gençağ, B. (2025). Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 12(1), 333-343. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1440141
AMA
1.Sarı Gençağ B. Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12(1):333-343. doi:10.35193/bseufbd.1440141
Chicago
Sarı Gençağ, Burcu. 2025. “Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 (1): 333-43. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1440141.
EndNote
Sarı Gençağ B (01 Mayıs 2025) Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12 1 333–343.
IEEE
[1]B. Sarı Gençağ, “Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri”, Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, ss. 333–343, May. 2025, doi: 10.35193/bseufbd.1440141.
ISNAD
Sarı Gençağ, Burcu. “Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi 12/1 (01 Mayıs 2025): 333-343. https://doi.org/10.35193/bseufbd.1440141.
JAMA
1.Sarı Gençağ B. Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2025;12:333–343.
MLA
Sarı Gençağ, Burcu. “Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri”. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, c. 12, sy 1, Mayıs 2025, ss. 333-4, doi:10.35193/bseufbd.1440141.
Vancouver
1.Burcu Sarı Gençağ. Mikroplastik Kirliliği: Sağlık Riskleri ve Sürdürülebilir Çözüm Önerileri. Bilecik Şeyh Edebali Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 01 Mayıs 2025;12(1):333-4. doi:10.35193/bseufbd.1440141
Cited By
Microplastic Pollution Profile of Pazarsuyu Stream (Giresun, Türkiye)
MEMBA Su Bilimleri Dergisi
https://doi.org/10.58626/memba.1793471