New Distribution Areas of Ecballium elaterium (L.) A. Rich. in Türkiye and Taxonomic Contributions

Öz

Ecballium elaterium is the only species of Elaterium, a monotypic plant genus from the Cucurbitaceae family. E. elaterium has two subspecies: subsp. elaterium and subsp. dioicum. The species has a wide distribution in Europe, Asia, North Africa, and Australia. Its distribution in Türkiye is generally recorded as coastal regions. This study aims to add new square records to its distribution and contribute to the taxonomy of species by examining the morphological characteristics. Within the scope of the study, plant samples from various localities, including Tokat, Afyonkarahisar, Antalya, Burdur, Isparta, Kahramanmaraş, Adıyaman, and  Şanlıurfa, were examined. The specimens were identified according to the Flora of Türkiye, examined morphologically and their recorded distribution areas were reviewed. In the morphological study, general appearance, stem, stipule, leaf, petiole, bract, bracteole, peduncle, pedicel, flower, calyx, corolla, stamen, staminod, ovary, style, stigma, fruit, and seed properties were examined. Plant terminology studies were used in morphological studies. As a result of the study, four new square records (A6, B3, C3, and C7) were added to the distribution of the species in Türkiye. While morphological properties were generally consistent with the literature data, some differences were observed in characteristics such as stem length, leaf, peduncle, flower, fruit, and seed properties. In addition, some characteristics of the species that were not previously specified in its description in the Flora of Türkiye were indicated, and contributions were provided to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Ecballium elaterium
• Morphological Characterization
• New Square Record
• Taxonomy
• Türkiye

Ecballium elaterium (L.) A. Rich. Türünün Türkiye’deki Yeni Yayılış Alanları ve Taksonomik Katkılar

Öz

Ecballium elaterium, Cucurbitaceae familyasından monotipik bir bitki cinsi olan Elaterium’un tek türüdür. E. elaterium’un subsp. elaterium ve subsp. dioicum olmak üzere iki alt türü vardır. Tür Avrupa, Asya, Kuzey Afrika ve Avustralya’da geniş bir dağılıma sahiptir. Türkiye’deki dağılımı genellikle kıyı bölgeleri olarak kaydedilmiştir. Bu çalışma ile türün yayılışına yeni kare kayıtlarının eklenmesi ve morfolojik özelliklerinin incelenerek taksonomisine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Çalışma kapsamında Tokat, Afyonkarahisar, Antalya, Burdur, Isparta, Kahramanmaraş, Adıyaman ve Şanlıurfa gibi çeşitli lokalitelerden bitki örnekleri incelenmiştir. Örnekler Flora of Türkiye’ye göre teşhis edilmiş, morfolojik olarak incelenmiş ve kayıtlı yayılış alanları gözden geçirilmiştir. Morfolojik çalışmada genel görünüş, gövde, stipül, yaprak, yaprak sapı, brakte, brakteol, pedinkül, pedisel, çiçek, kaliks, korolla, stamen, staminod, ovaryum, stil, stigma, meyve ve tohum özellikleri incelenmiştir. Morfolojik çalışmalarda bitki terminolojisi çalışmalarından yararlanılmıştır. Çalışma sonucunda türün Türkiye’deki dağılımına dört yeni kare kaydı (A6, B3, C3 ve C7) eklenmiştir. Morfolojik özellikler genel olarak literatür verileri ile uyumlu olmakla birlikte, gövde uzunluğu, yaprak, sap, çiçek, meyve ve tohum özellikleri gibi karakterlerde bazı farklılıklar gözlenmiştir. Ayrıca türün daha önce Flora of Türkiye’deki tanımında belirtilmeyen bazı özellikleri de belirtilerek literatüre katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Ecballium elaterium
• Morfolojik Karakterizasyon
• Yeni Kare Kaydı
• Taksonomi
• Türkiye

Kaynakça

1. Davis, P. H. (1972). Flora of Turkey and the East Aegean Islands, Vol 4. Edinburgh University Press, Edinburgh, 657.
2. Linnaei, C. (1753). Species Plantarum. Laurentii Salvii, Holmiae,1200.
3. Audouin, J. V., Bourdon, I., Brongniart, A., DeCandolle, Ferussac, D., Deshayes, Desmoulins, A., Drapiez, Dumas, Edwards, Flourens, Saint-Hilaire, G., Guérin, Guillemin, Jussie, A., Kunth, Lafosse, G., Lamouroux, Latreille, Lucas, Prévost, C., Richard, A., & Saint-Vincent, B. (1824). Dictionnaire Classique D'histoire Naturelle, Tome 6. Rey et Gravier & Baudouin Frères, Paris, 593.
4. Battandier, M. (1884). Notes sur Quelques Plantes de la Flore d’Alger Rares Nouvelles ou Peu Connues. Bulletin de la Societe Botanique de France, 31, 360-366.
5. Costich, D. E. (1989). A Note on the Infraspecific Nomenclature of Ecballium elaterium (L.) A. Richard (Cucurbitaceae). Anales Jardin Botanico de Madrid, 45(2), 582.
6. Gök, H. N. (2024). Ecballium elaterium (L.) A.Rich. Medicinal Plants of Turkey. CRC Press, Boca Raton, 37-55.
7. Chaachouay, N., Elachouri, M., & Bussman, R.W. (2024). Ecballium elaterium (L.) A. Rich. Ethnobotany of Northern Africa and Levant. Springer Nature Switzerland AG, 951-952.
8. Baytop, T. (1984). Türkiye’de Bitkiler ile Tedavi (Geçmişte ve Bugün). İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 520.

9. Stefi, A.L., Chalkiadaki, M., Bashari, E., Mitsigiorgi, K., Ezczeblewski, P., Papageorgiou, D., Gkikas, D., Vassilacopoulou, D., Chritodoulakis N.S., & Halabalaki, M. (2025). Ecballium elaterium (L.) A. Rich. (squirting cucumber) plants cultured under different temperatures: anatomical and biochemical modifications of their leaves and the bioactivity of leaf extracts. Metabolites, 15, 585. https://doi.org/10.3390/metabo15090585
10. Tutin, T. G., Heywood, V. H., Burges, N. A., Moore, D. M., Valentine, D. H., Walters, S. M., & Webb, D. A. (1968). Flora Europaea, Vol 2. Cambridge University Press, Cambridge, 469.
11. Powo. (2025). Ecballium elaterium (L.) A. Rich. https://powo.science.kew.org/, (05.02.2025).
12. Güner, A., Aslan, S., Ekim, T., Vural, M., & Babaç, M. T. (2012). Türkiye Bitkileri Listesi (Damarlı Bitkiler). Nezahat Gökyiğit Botanik Bahçesi Yayınları, İstanbul, 1290.
13. Shishkin, B. K., & Bobrov, E. G. (1972). Flora of the U.S.S.R., Vol XXIV (Translated by R. Lavoott). Keter Press, Jerusalem, 370.
14. Rechinger, K. H. (1977). Flora Iranica, No 123. Akademische Druck- u. Verlagsanstalt, Austria, 14.
15. Baytop, A. (1998). İngilizce-Türkçe Botanik Kılavuzu. İstanbul Üniversitesi Yayınları, İstanbul, 375.
16. Harris, J. G., & Harris, M. W. (2006). Plant Identification Terminology 2nd Edition. Spring Lake Publishing, Utah, 206.
17. Tosun, E. (2016). Ecballium elaterium (L.) A. Rich.’den izole edilen kukurbitasinlerin hücre proliferasyonu ve telomeraz aktivitesi üzerine etkisinin araştırılması. Doktora Tezi, İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı, Malatya.
18. Tekin, Ö. (2017). Acı kavun (Ecballium elaterium) ve adaçayı (Salvia triloba) bitki ekstraklarının insan serumu asetilkolinesteraz (AChE; EC 3.1.1.7) enzimi üzerine etkisinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü / Kimya Anabilim Dalı, Van.
19. Seyfi, E. (2018). Acı kavun (Ecballium elaterium L.1758)’un sazan (Cyprinus carpio L.1758) balıkları üzerindeki mikronükleus ve kan hücre morfolojilerine etkileri. Yüksek Lisans Tezi, Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Anabilim Dalı, Kırşehir.
20. Çevik, D. (2019). Ecballium elaterium (L.) A. Rich (acı kavun) kallus kültürlerinin üretimi, antimikrobiyal ve çeşitli biyokimyasal özelliklerin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Fırat Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü / Biyoloji Anabilim Dalı, Elazığ.
21. İmren, İ. (2024). Mardin/Derik orjinli Ecballium elaterium özünün antimikrobiyal ve antioksidan etkilerinin ve fenolik içeriğinin araştırılması. Yüksek Lisans Tezi, Batman Üniversitesi, Lisansüstü Eğitim Enstitüsü / Biyoloji Anabilim Dalı, Batman.
22. Özçelik, H., Çinbilgel, İ., Muca, B., Tavuç, İ., Koca, A., & Bebekli, Ö. (2016). Burdur Ili Florası. Burdur İli Bitki Envanteri (Ekonomik, Nadir ve Endemik Bitkileri). Burdur Belediyesi Kültür Yayınları, Ankara, 48-264.