AQDD Özelliklerine BBA Yöntemleri Uygulanarak Parkinson Hastalığının Otomatik Teşhisi
Öz
Parkinson hastalığı dopamin üreten beyin hücrelerinin kaybı sonucunda oluşan bir hastalıktır. Bu hastalığın birçok teşhis yöntemi bulunmakta olup ses sinyallerinin analizi de bunlardan birisidir. Bu çalışmada daha önceden 188 Parkinson hastası ve 64 sağlıklı olmak üzere toplam 252 kişiye ait kaydedilmiş ses sinyallerinden ayarlanabilir Q-faktör dalgacık dönüşümü (AQDD) metodu kullanılarak elde edilen özellikler kullanılmıştır. Bu özelliklere bağımsız bileşen analizi (BBA) çeşitlerinden olan hızlı BBA (HBBA), max-kurtosis BBA (KBBA) ve yeniden yapılanma BBA (YBBA) olmak üzere üç farklı özellik azaltma (boyut indirgeme) yöntemi uygulanmıştır. Bu işlemler sonucunda minimum özellik sayısıyla maksimum başarı oranı elde edilmeye çalışılmıştır. Bu amaçla, öncelikle yeni özellikler ile oluşturulan veri grubuna ayrı ayrı k-kat çapraz doğrulama yöntemi uygulanarak veriler eğitim-test olarak ayrılmıştır. Sonraki aşamada, hazırlanan veriler rastgele orman (RO) algoritması ile sınıflandırılmış ve sonuçlar çeşitli istatistiksel ölçütlerle yorumlanmıştır. Sonuçlar değerlendirildiğinde; kullanılan boyut indirgeme yöntemleri içerisinde en başarılı yöntem %82.01 sınıflandırma doğruluk oranı ve yaklaşık 0.85 ROC ve PRC değerleri ile YBBA olmuştur. Bu durum hasta ve sağlıklı sınıf ayrışımının mükemmele yaklaştığını kanıtlamıştır. Gerçek yaşam uygulamalarına uygun olan bu çalışmanın performans sonuçları ve kullanılan veri sayısının yüksek oluşu çalışmanın literatürdeki önemini ortaya koymaktadır. Ayrıca, çalışma kapsamında kullanılan özellik indirgeme yöntemlerinin analizi, bu alanda yapılabilecek çalışmalara yol gösterebilecek niteliktedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- [1] K. Rana. (2014, 26 December 2018). Parkinson Hastalığı [Online]. Available: http://www.noroloji.org.tr/TNDData/Uploads/files/parkinson%20hastal%C4%B1%C4%9F%C4%B1.pdf.
- [2] S. Özekmekçi, H. Apaydın, S. Oğuz, & İ. Zileli. (2013). Parkinson Hastalığı Hasta ve Yakınları İçin El Kitabı. İstanbul, Turkey: Bayçınar Tıbbi Yayıncılık ve Reklam Hiz. Tic. Ltd. Şti, p. 98.
- [3] J. W. Langston. (2002). Parkinson’s disease: current and future challenges. Neurotoxicology, vol. 23, no. 4-5, pp. 443-450.
- [4] J. Parkinson. (1817). An essay on the shaking palsy (Printed by Whittingham and Rowland for Sherwood, Neely, and Jones), ed: London.
- [5] J. Jankovic. 2008). Parkinson’s disease: clinical features and diagnosis. Journal of neurology, neurosurgery & psychiatry, vol. 79, no. 4, pp. 368-376.
- [6] H. Gümüş, Z. Akpınar, & O. Demir. (2013). Erken evre Parkinson hastalığında motor olmayan semptomların değerlendirilmesi. Türk Nöroloji Dergisi, vol. 19, no. 3, pp. 97-103.
- [7] Y. Akgün & S. Peker. (2010). Tremor tedavisinde cerrahi girişimler. Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, vol. 1 (3), no. 3, pp. 123-127.
- [8] B. Harel, M. Cannizzaro, & P. J. Snyder. (2004). Variability in fundamental frequency during speech in prodromal and incipient Parkinson's disease: A longitudinal case study. Brain and cognition, vol. 56, no. 1, pp. 24-29.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Mühendislik
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
30 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
17 Mayıs 2019
Kabul Tarihi
5 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 6