Derleme

FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI

Cilt: 8 Sayı: 1 30 Nisan 2024
PDF İndir
EN TR

FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI

Öz

Beynin %60’ı yağdan oluşur ve hücre düzeyinde oksidatif stres sonucunda oluşan serbest radikallerin vereceği hasara açık bir yapıdır. Nöronlarda üretilen başlıca serbest radikaller, süperoksit ve nitrik oksittir. Serbest radikallerin birikimi DNA oksidasyonuna ve DNA onarım mekanizmalarının bozulmasına neden olabilir; bu gibi hücresel değişiklikler nöronal işlev bozukluğuna, işlevsel ve yapısal nöroplastisiteye zarar verebilmektedir. Erken beyin gelişimini etkileyen faktörlerin başında beslenme gelmekte ve beslenme şekli hayat boyu hücre yenileme ve onarımını etkilemeyi sürdürmektedir. Bu derlemede oksidatif stresin moleküler düzeyde hücreye etkilerinin açıklanması ve gıdalardaki bazı besin bileşenleriyle, biyoaktif maddelerin beyin hücrelerine ve dolayısıyla bilişsel fonksiyonlara etkilerinin açıklanması hedeflenmiştir. Omega 3 yağ asitlerinin, vitaminlerin ve minerallerin, kolin, polifenoller gibi biyoaktif bileşenlerle psikobiyotiklerin, oksidatif hasara karşı hücre onarımına destek vererek, bilişsel fonksiyonu olumlu etkilediği çeşitli araştırmalarda belirlenmiştir. Bu derlemede öne çıkan besin bileşenleriyle, biyoaktif maddeler ve etki mekanizmaları mümkün olabildiğince açıklanmıştır.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

-----

Proje Numarası

----

Etik Beyan

-----

Teşekkür

-------

Kaynakça

  1. 1. Jäkel S, Dimou L. Glial cells and their function in the adult brain: a journey through the history of their ablation. Frontiers in Cellular Neuroscience. 2017; 11: 24. doi: 10.3389/fncel.2017.00024.
  2. 2. Melzer TM, Manosso LM, Yau SY, Gil-Mohapel J, Brocardo PS. In Pursuit of Healthy Aging: Effects of Nutrition on Brain Function. International Journal of Molecular Sciences. 2021; 22(9): 5026. doi: 10.3390/ijms22095026.
  3. 3. Raefsky SM, Mattson MP. Adaptive responses of neuronal mitochondria to bioenergetic challenges: Roles in neuroplasticity and disease resistance. Free Radical Biology and Medicine. 2017; 102:203-216. doi: 10.1016/j.freeradbiomed.2016.11.045.
  4. 4. Mattson MP. Roles of the lipid peroxidation product 4-hydroxynonenal in obesity, the metabolic syndrome, and associated vascular and neurodegenerative disorders. Experimental Gerontology. 2009; 44: 625-633. doi: 10.1016/j.exger.2009.07.003.
  5. 5. Cooke MS, Evans MD, Dizdaroglu M, Lunec J. Oxidative DNA damage: Mechanisms, mutation, and disease. The FASEB Journal. 2003; 17:1195-1214. doi: 10.1096/fj.02-0752rev.
  6. 6. Leandro GS, Sykora P, Bohr VA. The impact of base excision DNA repair in age-related neurodegenerative diseases. Mutation Research/Fundamental and Molecular Mechanisms of Mutagenesis. 2015; 776: 31-39. doi: 10.1016/j.mrfmmm.2014.12.011.
  7. 7. Thambisetty M, Beason-Held LL, An Y, Kraut M, Metter J, Egan J, Ferrucci L, O’Brien R, Resnick SM. Impaired glucose tolerance in midlife and longitudinal changes in brain function during aging. Neurobiology of Aging. 2013; 34(10): 2271-227. doi: 10.1016/j.neurobiolaging.2013.03.025.
  8. 8. Neth BJ, Craft S. Insulin resistance and Alzheimer’s disease: bioenergetic linkages, Frontiers in Aging Neuroscience. 2017; 9: 345. doi: 10.3389/fnagi.2017.00345.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda ve Beslenme Dengesi

Bölüm

Derleme

Erken Görünüm Tarihi

19 Mayıs 2024

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2024

Gönderilme Tarihi

3 Ocak 2024

Kabul Tarihi

9 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Seydim, Z., Keles, S., & Şatır, G. (2024). FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, 8(1), 1-15. https://doi.org/10.34084/bshr.1413281
AMA
1.Seydim Z, Keles S, Şatır G. FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2024;8(1):1-15. doi:10.34084/bshr.1413281
Chicago
Seydim, Zeynep, Sinem Keles, ve Gülçin Şatır. 2024. “FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 8 (1): 1-15. https://doi.org/10.34084/bshr.1413281.
EndNote
Seydim Z, Keles S, Şatır G (01 Nisan 2024) FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 8 1 1–15.
IEEE
[1]Z. Seydim, S. Keles, ve G. Şatır, “FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI”, J Biotechnol and Strategic Health Res, c. 8, sy 1, ss. 1–15, Nis. 2024, doi: 10.34084/bshr.1413281.
ISNAD
Seydim, Zeynep - Keles, Sinem - Şatır, Gülçin. “FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research 8/1 (01 Nisan 2024): 1-15. https://doi.org/10.34084/bshr.1413281.
JAMA
1.Seydim Z, Keles S, Şatır G. FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI. J Biotechnol and Strategic Health Res. 2024;8:1–15.
MLA
Seydim, Zeynep, vd. “FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI”. Journal of Biotechnology and Strategic Health Research, c. 8, sy 1, Nisan 2024, ss. 1-15, doi:10.34084/bshr.1413281.
Vancouver
1.Zeynep Seydim, Sinem Keles, Gülçin Şatır. FONKSİYONEL GIDA BİLEŞENLERİNİN BİLİŞSEL FONKSİYONLAR ÜZERİNE MOLEKÜLER ETKİ MEKANİZMALARI. J Biotechnol and Strategic Health Res. 01 Nisan 2024;8(1):1-15. doi:10.34084/bshr.1413281

Cited By