Contraceptive Method Choice and Partner Decision-Making in Primary Care: A Cross-Sectional Study

Öz

Abstract Background: Understanding contraceptive method preferences is essential for improving family planning services and reducing unintended pregnancies. In Turkey, community-based evidence on contraceptive preferences and associated factors at the primary care level remains limited. Objective: To examine contraceptive method preferences and factors associated with method choice among sexually active women aged 15–49 years in Turkey. Methods: This cross-sectional study was conducted at a family health center in the Bağcılar district of Istanbul between January and March 2020. A structured 7-item questionnaire was administered to 223 sexually active women aged 15–49 years. Data on sociodemographic characteristics, parity, age at marriage, smoking status, current contraceptive method, and decision-maker regarding method choice were collected. Associations between contraceptive method preference and categorical variables were explored using chi-square or Fisher’s exact tests, as appropriate. Results: The most frequently reported contraceptive methods were male condoms (33.2%) and intrauterine devices (IUDs) (25.1%). Contraceptive method preference differed significantly according to decision-maker, age group, educational level, age at marriage, and parity (all p <0.001). Condom use was more common among younger women and when the male partner was the primary decision-maker, whereas IUD use was more frequent among women aged 30–39 years and those with higher parity. Smoking status was not associated with contraceptive method preference (p = 0.863). Multinomial logistic regression analysis showed that higher age and parity were independently associated with permanent method use, while male partner–driven decision-making significantly increased the likelihood of traditional method use compared with modern methods. Conclusions: Contraceptive preferences among women of reproductive age attending primary care in Turkey vary according to demographic characteristics and decision-making dynamics between partners. These findings highlight the importance of individualized, context-sensitive family planning counseling in primary care settings. Given the cross-sectional design, causal relationships cannot be definitively established. In particular, involving male partners in counseling processes may help reduce reliance on less effective traditional methods.

Anahtar Kelimeler

• Contraceptive methods
• Family planning
• Intrauterine devices
• Condoms
• Primary care

Birinci Basamak Sağlık Hizmetlerinde Doğum Kontrol Yöntemi Seçimi ve Partnerin Karar Verme Süreci: Kesitsel Bir Çalışma

Öz

Özet Arka Plan: Kontraseptif yöntem tercihlerini anlamak, aile planlaması hizmetlerini geliştirmek ve istenmeyen gebelikleri azaltmak için esastır. Türkiye’de, birinci basamak düzeyinde kontraseptif tercihler ve ilişkili faktörlere ilişkin toplum temelli kanıtlar sınırlı kalmaktadır. Amaç: Türkiye’de 15–49 yaş arası cinsel olarak aktif kadınlar arasında kontraseptif yöntem tercihlerini ve yöntem seçimi ile ilişkili faktörleri incelemek. Yöntemler: Bu kesitsel çalışma, Ocak–Mart 2020 tarihleri arasında İstanbul’un Bağcılar ilçesinde bir aile sağlığı merkezinde yürütülmüştür. 15–49 yaş arası cinsel olarak aktif 223 kadına yapılandırılmış 7 maddelik bir anket uygulanmıştır. Sosyodemografik özellikler, parite, evlenme yaşı, sigara içme durumu, mevcut kontraseptif yöntem ve yöntem seçimine ilişkin karar verici hakkında veriler toplanmıştır. Kontraseptif yöntem tercihi ile kategorik değişkenler arasındaki ilişkiler, uygun olduğunda ki-kare veya Fisher’ın kesin testi kullanılarak incelenmiştir. Bulgular: En sık bildirilen kontraseptif yöntemler erkek kondomları (%33,2) ve rahim içi araçlar (RİA) (%25,1) olmuştur. Kontraseptif yöntem tercihi, karar verici, yaş grubu, eğitim düzeyi, evlenme yaşı ve pariteye göre anlamlı olarak farklılık göstermiştir (tüm p <0,001). Kondom kullanımı genç kadınlar arasında ve erkek partnerin birincil karar verici olduğu durumlarda daha yaygınken, RİA kullanımı 30–39 yaş arası kadınlarda ve daha yüksek pariteye sahip olanlarda daha sık görülmüştür. Sigara içme durumu kontraseptif yöntem tercihi ile ilişkili bulunmamıştır (p = 0,863). Çok kategorili lojistik regresyon analizi, daha yüksek yaş ve paritenin kalıcı yöntem kullanımı ile bağımsız olarak ilişkili olduğunu, erkek partner odaklı karar verme sürecinin ise modern yöntemlere kıyasla geleneksel yöntem kullanım olasılığını anlamlı derecede artırdığını göstermiştir. Sonuçlar: Türkiye’de birinci basamak başvuran üreme çağındaki kadınlar arasında kontraseptif tercihler, demografik özelliklere ve partnerler arasındaki karar verme dinamiklerine göre değişmektedir. Bu bulgular, birinci basamakta bireyselleştirilmiş, bağlama duyarlı aile planlaması danışmanlığının önemini vurgulamaktadır. Kesitsel tasarım nedeniyle nedensel ilişkiler kesin olarak kurulamaz. Özellikle, danışmanlık süreçlerine erkek partnerlerin dahil edilmesi, daha az etkili geleneksel yöntemlere olan bağımlılığı azaltmaya yardımcı olabilir.

Anahtar Kelimeler

• Aile planlaması
• rahim içi araçlar
• Prezervatif
• Birincil bakım

Kaynakça

1. 1. Starrs AM, Ezeh AC, Barker G, et al. Accelerate progress—sexual and reproductive health and rights for all: Report of the Guttmacher–Lancet Commission. The Lancet. 2018;391(10140), 2642–2692. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(18)30293-9
2. 2. Gavin L, Moskosky S, Carter M, et al. Providing quality family planning services: Recommendations of the CDC and the U.S. Office of Population Affairs. MMWR Recommendations and Report. 2014;63(RR-04), 1–54.
3. 3. Howard SA, Benhabbour SR. Non-hormonal contraception. Journal of Clinical Medicine. 2023;12(14), 4791. https://doi.org/10.3390/jcm12144791
4. 4. Hacettepe University Institute of Population Studies. Türkiye Demographic and Health Survey 2018. Ankara, 2019; Türkiye. http://www.sck.gov.tr/wp-content/uploads/2020/08/TNSA2018_ana_Rapor.pdf
5. 5. Mody SK, Cansino C, Rible R, et al. Contraceptive use among women with medical conditions: Factors that influence method choice. Seminars in Perinatology. 2020;44(5), 151310. https://doi.org/10.1016/j.semperi.2020.151310
6. 6. Robinet L, Jeffredo A, Clesse C. Factors influencing contraceptive choice during the postpartum period: A qualitative systematic review. Journal of Midwifery & Women’s Healt. 2023;68(2), 265–286. https://doi.org/10.1111/jmwh.13471
7. 7. Bianchi-Demicheli F, Perrin E, Bianchi PG, et al. Contraceptive practice before and after termination of pregnancy: A prospective study. Contraceptio. 2003;67(2), 107–113. https://doi.org/10.1016/S0010-7824(02)00475-4
8. 8. Vural F, Vural B, Çakıroğlu Y. The effect of combined antenatal and postnatal counselling on postpartum modern contraceptive use: A prospective case–control study in Türkiye. Journal of Clinical and Diagnostic Research. 2016; 10(4). https://doi.org/10.7860/JCDR/2016/16931.7641

9. 9. Özsoy S, Aksu H, Akdolun-Balkaya N, et al. Knowledge and opinions of postpartum mothers about the lactational amenorrhea method: The Turkish experience. Breastfeeding Medicine. 2018; 13(1), 70–74. https://doi.org/10.1089/bfm.2017.0046
10. 10. Téfouet NM, Vouking MZ, Essi MJ. Couples’ competencies in immediate postpartum family planning. Pan African Medical Journal. 2019;32, 172. https://doi.org/10.11604/pamj.2019.32.172.15050
11. 11. Rutaremwa G, Kabagenyi A, Wandera SO, et al. Predictors of modern contraceptive use during the postpartum period among women in Uganda. BMC Public Health. 2015;15, 262. https://doi.org/10.1186/s12889-015-1611-y
12. 12. Podolskyi V, Gemzell-Danielsson K, Marions L. Contraceptive experience and perception among Ukrainian women. BMC Women’s Health. 2018;18(1), 159. https://doi.org/10.1186/s12905-018-0651-8
13. 13. Harrison MS, Zucker R, Scarbro S et al. Postpartum contraceptive use among adolescents and young adults. Journal of Pediatric and Adolescent Gynecology. 2020; 33(4), 393–397. https://doi.org/10.1016/j.jpag.2020.03.012
14. 14. World Health Organization. Maintaining essential health services: operational guidance for the COVID-19 context. 2020; WHO.
15. 15. United Nations High Commissioner for Refugees. Türkiye: Operational update. 2022;UNHCR.