İlköğretimde Okuyan Öğrencilerin Ailelerinin Diş Sağlığına Yönelik Bilgi Düzeylerinin Değerlendirilmesi: Pilot Çalışma
Öz
Amaç: Günümüzde diş çürükleri ve periodontal hastalıklar başta gelen halk sağlığı problemlerindendir. Çocuğun diş sağlığı davranışlarının geliştirilmesinde diş hekimine olduğu kadar aileye de görevler düşmektedir. Çalışmada ilköğretim okullarında (İÖO) eğitim gören öğrencilerin velilerinin diş sağlığına yönelik bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: Tanımlayıcı olarak planlanan çalışma, gerekli yasal izinler sonrası, 01 - 30 Nisan 2014 tarihlerinde Sakarya Arifiye ilçesine bağlı ilkokullarda okuyan öğrencilerin velileri ile yapıldı. Araştırmacılar tarafından literatürden yararlanılarak oluşturulan 22 soruluk anket formunun, çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 288 veli tarafından doldurulması istendi. Veriler SPSS 21 istatistik programında analiz edildi, p<0.05 anlamlı kabul edildi.
Bulgular: Katılımcıların 268’i(%93.0) kadın, 20’si(%7) erkek olup yaş ortalaması 35.6 ± 8.5 (18-79) yıldı. Görüşülen velilerin 178’i(%61.8) ilköğretim, 60’ı(%20.8) ortaöğretim, 12’si(%4) önlisans, 38’i(%13.2) lisans mezunuydu. Diş fırçalama şekli sorulduğunda; 35’i(%12.1) sağa-sola fırçalama, 68’i(%23.6) yukarı-aşağı fırçalama, 180’i(%62.5) sağ sol, yukarı aşağı ve dairesel fırçalama yöntemleriyle dişlerini fırçalarken 5’i dişlerini nasıl fırçaladığını bilmiyordu. Diş bakımı için velilerden 215’i(%74.6) diş fırçası, 33’ü(%11.7) kürdan, 26’sı(%9.0) diş ipi, 5’i diğer yöntemler kullanırken 9’u hiç diş bakım materyali kullanmamaktaydı. Velilerin 7’si(%2.4) kendi diş eti sağlığını çok kötü, 37’si(%12.8) kötü, 121’i(%42.0) orta, 78’i(%27.0) iyi, 16’sı(%5.5) çok iyi olarak tanımlarken; 29’unun(%10.0) kendi diş eti sağlığı hakkında fikri yoktu. Diş eti kanamasının nedenine 108’i(%37.5) bilmiyorum cevabı verirken; 80’i(%27.7) diş eti çekilmesi, 87’si(%30.2) diş eti iltihaplanması, 13’ü(%4.5) sağlıklı diş etine bağlı olduğunu ifade etti. Diş eti plağını 103’ü(%35.7) bilmezken; 109’u(%37.8) diş yüzeyindeki taşlar, 51’i(%17.7) diş yüzeyindeki tabaka, 25’i(%8.6) diş yüzeyindeki renklenme olarak belirtti. Kalıcı dişler ne zaman çıkar sorusuna; 35’i(%12.1) 3 yaş, 159’si(%55.2) 6 yaş, 52’si(%17.0) 10 yaş, 37’si(%12.8) 12 yaş, 5’i bilmiyorum cevabını verdi. “Diş hekimi kontrolü neden önemlidir?” sorusuna 57’si(%19.7) erken teşhis, 145’i(%50.3) diş sağlığının korunması, 66’sı(%22.9) genel sağlığın korunması, 9’u(%3.0) ucuz ve kolay tedavi nedeni cevabını verirken 11’i konu hakkında fikri olmadığını ifade etti.
Sonuç: Çalışmamızda, ailelerin diş eti hastalıkları, diş plağı, kalıcı dişlerin çıkma süresi konularında yeterli bilgiye sahip olmadıkları görüldü. Oral hijyenin bilinmesi, sağlanması ve sürdürülmesi amacıyla velilerinde eğitim süreçlerine dahil edilmesi ve konuyla ilgili erişkin eğitim planlamaları ile bilgi düzeylerinin artması gerekliliği düşünülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- 1. Çalışkan D., Yaşar F., Tunçbilek A. A.Ü.T.F. 9-10 Sömestr Öğrencilerinin Ağız ve Diş Sağlığı Konusunda Bilgi Düzeyleri, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Mecmuası, Cilt 55, Sayı 2, 2002 137-142
- 2. Altun C., Güven G., Başak F., Akbulut E. Altı-onbir yaş grubu çocukların ağız-diş sağlığı yönünden değerlendirilmesi, Gülhane Tıp Dergisi 2005; 47: 114-118
- 3. Ayrancı Ü. Bir grup ilkokul öğrencisinde diş çürüğü saptama araştırması, sted 2005, cilt 14, sayı 3
- 4. Erdoğan A., Bozkurt Aİ., Ergin A.i Topaloğlu S., Aydın A., Arslan A., Avcı A., Kurtcephe B., Er F., Çevik İ., Karagöz K., Kahyaoğlu M. Pamukkale Üniversitesi Tıp Fakültesi öğrencilerinde ağız-diş sağlığının değerlendirilmesi, Pamukkale Tıp Dergisi Pamukkale Medical Journal doi: 10.5505/ptd.2015.09326.
- 5. Keskin S., Sarıyüz B., Patoğlu D., Özdemir M., Topbaş C., Uçar Y. Çukurova Bölgesi’nde gezici ağız ve diş sağlığı hizmetine duyulan ihtiyacın değerlendirilmesi, GÜ Diş Hekimliği Fakültesi Dergisi 29(1):25-32, 2012
- 6. Özbek CD., Eser D., Berktaş-Kayhan K., Ünür M. Okul Çağındaki Çocuklar ile Velilerinin Diş Fırçalama Alışkanlıklarının Karşılaştırılması, J Istanbul Unıv Fac Dent 2015;49(1):33-40. http://dx.doi.org/10.17096/jiufd.
- 7. Güler Ç., Eltaş A., Güneş D., Görgen VA., Ersöz M. Malatya İlindeki 7-14 Yaş Arası Çocukların Ağız-Diş Sağlığının Değerlendirilmesi, İnönü Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi 2012; 2: 19-24.
- 8. Al-ansari J., Honkala E., Honkala S. Oral health knowledge and behavior among male health sciences collage students in Kuwait, BMC Oral Health 2003, 3 http://www.biomedcentral.com/1472-6831/3/2
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sağlık Kurumları Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Gülsüm Kaya
0000-0003-2517-5512
Türkiye
Arzu Kayın
Bu kişi benim
0000-0002-7539-7220
Türkiye
Metin Çoban
Bu kişi benim
0000-0002-5604-3910
Türkiye
Şeyma Trabzon
0000-0001-9030-7804
Türkiye
Merve Köseoğlu
Bu kişi benim
0000-0001-9110-9586
Türkiye
Selma Altındiş
0000-0003-2805-5516
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
29 Ağustos 2019
Gönderilme Tarihi
3 Haziran 2019
Kabul Tarihi
18 Temmuz 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 3 Sayı: 2