Üniversite Öğrencilerinde Mutluluğun Sosyo-Kültürel ve Sosyo-Ekonomik Belirleyicileri: Bayburt Üniversitesi Örneği

Öz

Bu araştırma, mutluluk duygusunu toplumsal boyutlarıyla ele alarak üniversite öğrencilerinin mutluluk düzeyleri ile sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik göstergeler arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Bayburt Üniversitesi’nde öğrenim gören 942 ön lisans ve lisans öğrencisi üzerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden genel tarama modeliyle tasarlanmış; veri toplama aracı olarak Oxford Mutluluk Ölçeği ile sosyo-kültürel ve sosyo-ekonomik göstergelere ilişkin anket maddeleri kullanılmıştır. Elde edilen veriler, mutluluk düzeyi ile ilgili değişkenler arasındaki ilişkilerin belirlenmesi amacıyla Pearson korelasyon analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin mutluluk düzeyleri ile gelenek ve göreneklere bağlılık, toplumsal ritüellere katılım, toplumsal aidiyet duygusu, aile ve akrabalık ilişkileri, dini pratikler ve sosyal ilişkiler arasında pozitif yönde ve istatistiksel olarak anlamlı ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Özellikle aileyi güven ve destek kaynağı olarak algılama, akrabalık bağlarına önem verme ve insanlarla iyi ilişkiler kurmayı önemseme değişkenlerinin mutlulukla daha güçlü ilişkiler sergilediği belirlenmiştir. Buna karşılık, sosyal ilişkilerden bağımsızlaşmayı ifade eden tutumların ve dijital ilişkilerin yüz yüze ilişkilerin önüne geçirilmesinin mutlulukla negatif yönde ilişkili olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, üniversite öğrencilerinin mutluluk düzeylerinin içinde bulundukları sosyal ve kültürel bağlamla yakından ilişkili olduğu görülmektedir. Bu çalışma, gençlerin mutluluğunu anlamada toplumsal bağların ve kültürel normların önemine dikkat çekerek literatüre katkı sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• mutluluk
• duygular sosyolojisi
• kültür
• gençlik
• sosyo-kültürel
• sosyo-ekonomik

Socio-Cultural and Socio-Economic Determinants of Happiness Among University Students: The Case of Bayburt University

Öz

This research aims to examine the relationships between the happiness levels of university students and socio-cultural and socio-economic indicators by addressing the social dimensions of the feeling of happiness. The study was conducted on 942 associate and undergraduate students studying at Bayburt University. The study was designed using a general survey model from quantitative research methods; the Oxford Happiness Scale and questionnaire items related to socio-cultural and socio-economic indicators were used as data collection tools. The obtained data were analyzed using Pearson correlation analysis to determine the relationships between variables related to happiness level. The research findings show that there are positive and statistically significant relationships between students' happiness levels and adherence to traditions and customs, participation in social rituals, sense of social belonging, family and kinship relations, religious practices, and social relationships. In particular, it was determined that the variables of perceiving family as a source of trust and support, valuing kinship ties, and valuing establishing good relationships with people showed stronger relationships with happiness. In contrast, attitudes expressing independence from social relationships and prioritizing digital relationships over face-to-face relationships were found to be negatively related to happiness. In conclusion, it appears that the happiness levels of university students are closely related to their social and cultural context. This study contributes to the literature by highlighting the importance of social ties and cultural norms in understanding the happiness of young people.

Anahtar Kelimeler

• happiness
• sociology of emotions
• culture
• youth
• socio-cultural
• socio-economic

Kaynakça

1. Baker, U. (2015). Kanaatlerden İmajlara: Duygular Sosyolojisine Doğru (4.Baskı). İstanbul: İletişim Yayınları.
2. Başakçılardan Katırcı, D.M. (2018). Duygusal Emek ve Mobbing: Özel Sektörde Çalışan Bankacılar Örneği. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Maltepe Üniversitesi, İstanbul.
3. Bauman, Z. (2017). Akışkan mutluluk (Çev. İ. Türkmen). İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
4. Bericat, E. (2015). The sociology of emotions: Four decades of progress. Current Sociology, 1-23.Bjornskov, C. (2020). The political economy of happiness. Cham: Springer.
5. Biswas-Diener, R., Vitterso, J., ve Diener, E. (2005). Most People Are Pretty Happy, But There Is Cultural Variation: The Inughuit, The Amish, and The Maasai. Journal of Happiness Studies; 6, 205-226.
6. Brockmann, H., ve Delhey, J. (2010). Introduction: The Dynamics of Happiness and the Dynamics of Happiness Research. Social Indicators Research; 97(1) , 1-5.
7. Bjornskov, C. (2020). Mutluluk. İstanbul: Edisyon Kitap.
8. Budak, H. (2022). Duyguların Sosyo-Kültürel İnşası: Yozlaşma ve Yabancılaşma Bağlamında 'Tiksinti' Romanının Analizi. Sosyoloji Divanı; 10(19), 117-140.

9. Chiasson, N., Dube, L., ve Blondin, J.-P. (1996). Happiness: A Look into the Folk Psychology of Four Cultural Groups. Journal of Cross-Cultural Psychology; 27(6), 673-691.
10. Chodorow, N. J. (2021). Duyguların Gücü. İstanbul: Metis Yayınları.
11. Derkuş, A. (2018). Toplumsal Hareketleri Duygu Sosyolojisiyle Yeniden Düşünmek: Temsil Açmazında Yas ve Melankolinin Siyasal İmkanları. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
12. Doğan, T. ve Sapmaz, F. (2012). Oxford Mutluluk Ölçeği Türkçe Formunun Psikometrik Özelliklerinin Üniversite Öğrencilerinde İncelenmesi. Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi; 25(4), 297-304.
13. Durkheim, E. (1960). The Division of Labor in Society. New York: Noble Offset Printers, Inc.
14. Eren, K. A. ve Aşıcı, A. A. (2017). The Determinants of Happiness in Turkey: Evidence From City-Level Data. Journal of Happiness Studies; (18), 647–669.
15. Frevert, U. (2014). The Modern History of Emotions: A Research Center in Berlin. Cuadernos de Historia Contemporánea; (36) , 31-55.
16. Geertz, C. (2010). Kültürlerin Yorumlanması. Ankara: Dost Kitabevi Yayınları.
17. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for Windows Step by Step: A Simple Guide and Reference, 17.0 update (10a ed.) Boston: Pearson
18. Gitmez, A. S. ve Morçöl, G. (1994). Socio-Economic Status and Life Satisfaction in Turkey. Social Indicators Research; 31(1), 77-98.
19. Goffman, E. (2021). Etkileşim Ritüelleri- Yüz Yüze Davranış Üzerine Denemeler. Ankara: Heretik Yayınları.
20. Goleman, D. (2019). Duygusal Zeka (31.Baskı) . İstanbul: Varlık Yayınları.
21. Güney, S. (2017). Sosyal Psikoloji. Ankara: Nobel Yayınları.
22. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Felsefe – Yöntem – Analiz. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
23. Hochschild, A. R. (2012). The Managed Heart: Commercialization of Human Feeling(Third Edition). California: University of California Press.
24. Hooghe, M. (2011). I’m Happy, Hope You’re Happy Too Examining the Different Dynamics of Individual Subjective Well-Being and View on Society. Journal of Happiness Studies; (13), 17-29.
25. İslamoğlu, A. H. ve Alnıaçık, Ü. Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri. İstanbul: Beta Yayınları.
26. Kangal, A. (2013). Mutluluk Üzerine Kavramsal Bir Değerlendirme ve Türk Hane Halkı İçin Bazı Sonuçlar. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi; 12(44), 214-233.
27. Kesebir, P., & Diener, E. (2009). In Pursuit of Happiness: Empirical Answers to Philosophical Questions. Perspectives on Psychological Science; 3(2) , 117-125.
28. Koçak Kurt, Ş. (2020). Sosyal Medya ve Duyguların Sosyalliği: Suriyeliler Özelinde Facebook Üzerine Bir İnceleme. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Gazi Üniversitesi, Ankara.
29. Kurnaz, Z. (2016). Türkiye’de Siyasal Korku ve Akademik Hayatın İnşası. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara.
30. Leveto, J. A. (2016). Happiness and Identity Theory. J. E. Stets, & R. T. Serpe(Eds) içinde, New Directions in Identity Theory and Research (s. 627-654). New York: Oxford University Press.
31. Lu, L., Gilmour, R., & Kao, S.F. (2001). Cultural Values and Happiness: An East–West Dialogue. The Journal of Social Psychology; 141(4), 477-493.
32. Lupton, D. (2002). Duygusal Yaşantı: Sosyo-Kültürel Bir İnceleme. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
33. Lutz, C. A. (1988). Unnatural Emotions: Everyday Sentiments on a Micronesian Atoll and Their Challenge to Western Theory. Chicago: The University of Chicago Press.
34. Neuman, W. (2016). Toplumsal Araşırma Yöntemleri-Cilt I. Ankara: Siyasal Kitabevi.
35. Oğuz, H. (2016). Duygusal Emek İstihdamının Sosyolojik Özellikleri(Batı Akdeniz Uygulaması). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Süleyman Demirel Üniversitesi, Isparta.
36. Özpolat, A. (2018). Toplumsal Korkular Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma (Fırat Üniversitesi Örneği). (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Fırat Üniversitesi, Elazığ.
37. Pflug, J. (2009). Folk Theories of Happiness: A Cross-Cultural Comparison of Conceptions of Happiness in Germany and South Africa. Social Indicators Research; (92) , 551-563.
38. Powell, J. L., & Gilbert, T. (2008). Social Theory and Emotion: Sociological Excursions. International Journal of Sociology and Social Policy; 28(9/10), 394-407.
39. Rojas, M., & Veenhoven, R. (2013). Contentment and Affect in the Estimation of Happiness. Social Indicators Research; 110(2) , 415-431.
40. Russell, B. (2018). Mutlu Olma Sanatı. İstanbul: Say Yayınları.
41. Sayın Gönenç, A. (2018). 1990 Sonrası Türkiye Sinemasında Oluşan Özerk Alan: Sermaye, Habitus ve Duygu Ekseninde Bir Bakış. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
42. Serrano-Puche, J. (2015). Emotions and Digital Technologies: Mapping the Field of Research in Media Studies. Media@LSE Working Paper #33, 2-21.
43. Thoits, P. A. (1989). The Sociology of Emotions. Annual Review of Sociology; 15, 317-342.
44. Tunçsan, B. (2019). Duyguların Örgütlenmesi ve Yas: Queer Bir Yas Mekanı Olarak Boysan’ın Evi. (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi, İstanbul.
45. Üçer, M. B. (2020). Orta Sınıfın Utancı: Duygu Sosyolojisi Açısından 1980’ler Türkiye’sinde Toplumsal Değişme. (Yayımlanmamış Doktora Tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
46. Veenhoven, R. (1994). Is Happiness a Trait?: "Tests of the Theory that a Better Society Does Not Make People Any Happier''. Social Indicators Research; 32(2), 101-160.