Araştırma Makalesi

İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi

Sayı: Advanced Online Publication Erken Görünüm Tarihi: 9 Kasım 2026
PDF İndir
TR EN

İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi

Öz

Açık ocak işletmelerinde ekonomik, verimli ve güvenli mermer üretimi için basamak şevlerinin tasarımı kritik önem taşımaktadır. Bu çalışmada, İscehisar (Afyon) mermer ocağında KB-GD doğrultulu yaklaşık 700 m uzunluğundaki üretim basamağı kaya şevinde kama türü yenilmeye karşı duraylılık analizi gerçekleştirilmiştir. Arazi çalışmalarında hat etüdü yöntemiyle 164 eklem ölçümü alınmış; Dips V.8.029 programıyla dört egemen süreksizlik seti belirlenmiştir. Süreksizlik yüzeylerinin makaslama dayanım parametreleri Schmidt çekici deneyleri, tilt deneyleri ve Barton tipi profilmetre ölçümleriyle belirlenerek orta derecede ve az ayrışmış yüzey koşulları için değerlendirilmiştir. Kinematik analizler sonucunda J₁-J₂, J₂-J₃ ve J₂-J₄ eklem çiftlerine bağlı kama türü kayma olasılığı tespit edilmiştir. Kama türü kayma için Mohr-Coulomb ve Barton-Bandis yenilme kriterlerine göre Swedge 7.027 programıyla güvenlik katsayıları hesaplanmıştır. Mohr-Coulomb yenilme kriterine göre orta derecede ayrışmış yüzey koşullarında J₁-J₂ için F=0.88–1.39, J₂-J₃ için F=1.63–2.48, J₂-J₄ için F=0.87–1.37; az ayrışmış yüzey koşullarında F=0.93–1.49, 1.73–2.70 ve 0.93–1.47 aralıklarında değerler elde edilmiştir. Barton-Bandis yenilme kriterine göre J₁-J₂ ve J₂-J₄ için F=1.70, J₂-J₃ için JRC=10–14 aralığında F=3.17–3.30 değerleri hesaplanmıştır. Hassasiyet analizleri, güvenlik katsayısının içsel sürtünme açısına ve kohezyona önemli ölçüde duyarlı olduğunu ortaya koymuştur. Uzun vadeli şev güvenliğinin sağlanması için kaya civatası, püskürtme betonu ve drenaj sistemi gibi sistematik destekleme yöntemlerinin uygulanması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. E. Hoek and J. W. Bray, Rock Slope Engineering, 2nd ed. London, U.K.: The Institution of Mining and Metallurgy, 1977.
  2. S. Alemdağ, Z. Gürocak, and C. Oktay, “Bağlarbaşı-Tekke (Gümüşhane) karayolundaki kaya şevlerinin kinematik ve limit denge yöntemleri ile değerlendirilmesi,” Doğal Afetler Çevre Derg., vol. 1, no. 1–2, pp. 1–10, Aug. 2015.
  3. ISRM, “The complete ISRM suggested methods for rock characterization, testing and monitoring, 1974–2006,” in Suggested Methods Prepared by the Commission on Testing Methods, R. Ulusay and J. A. Hudson, Eds. Ankara, Türkiye: Kozan Ofset, 2007.
  4. D. C. Wyllie and C. W. Mah, Rock Slope Engineering, 4th ed. London, U.K.: Spon Press, Taylor & Francis, 2004.
  5. T. K. Raghuvanshi, “Plane failure in rock slopes—A review on stability analysis techniques,” J. King Saud Univ. Sci., vol. 31, no. 1, pp. 101–109, Jan. 2019.
  6. A. U. Rahman, G. Zhang, S. A. AlQahtani, H. T. Janjuhah, I. Hussain, H. U. Rehman, and L. A. Shah, “Geotechnical assessment of rock slope stability using kinematic and limit equilibrium analysis for safety evaluation,” Water, vol. 15, no. 10, Art. no. 1924, May 2023.
  7. M. Shariati and D. Fereidooni, “Rock slope stability evaluation using kinematic and kinetic methods along the Kamyaran–Marivan road, west of Iran,” J. Mt. Sci., vol. 18, no. 3, pp. 623–639, Mar. 2021.
  8. E. Hoek and J. W. Bray, Rock Slope Engineering, 3rd ed., pp. 358–402. London, U.K.: Institute of Mining and Metallurgy, 1981.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kaya Mekaniği, Mühendislik Jeolojisi, Uygulamalı Jeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

9 Kasım 2026

Yayımlanma Tarihi

-

Gönderilme Tarihi

27 Nisan 2026

Kabul Tarihi

28 Temmuz 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Sayı: Advanced Online Publication

Kaynak Göster

APA
Arslan, A. T., Arslan, K., & Kahraman, B. (2026). İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, Advanced Online Publication. https://doi.org/10.55117/bufbd.1938778
AMA
1.Arslan AT, Arslan K, Kahraman B. İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.55117/bufbd.1938778
Chicago
Arslan, Ahmet Turan, Kaan Arslan, ve Bayram Kahraman. 2026. “İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication. https://doi.org/10.55117/bufbd.1938778.
EndNote
Arslan AT, Arslan K, Kahraman B (09 Kasım 2026) İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi Advanced Online Publication
IEEE
[1]A. T. Arslan, K. Arslan, ve B. Kahraman, “İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi”, Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Kas. 2026, doi: 10.55117/bufbd.1938778.
ISNAD
Arslan, Ahmet Turan - Arslan, Kaan - Kahraman, Bayram. “İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. Advanced Online Publication (09 Kasım 2026). https://doi.org/10.55117/bufbd.1938778.
JAMA
1.Arslan AT, Arslan K, Kahraman B. İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 2026. doi:10.55117/bufbd.1938778.
MLA
Arslan, Ahmet Turan, vd. “İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi”. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, sy Advanced Online Publication, Kasım 2026, doi:10.55117/bufbd.1938778.
Vancouver
1.Ahmet Turan Arslan, Kaan Arslan, Bayram Kahraman. İscehisar (Afyon) Mermer Ocakları Basamak Şevlerinde Kama Türü Yenilme için Duraylılık Analizi. Bayburt Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi. 09 Kasım 2026;(Advanced Online Publication). doi:10.55117/bufbd.1938778

 

Taranılan Dizinler

                          download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiYWNhZGVtaW5kZXhfbG9nby5wbmciLCJwYXRoIjoiMDE0OC9jNGUxL2ExYTEvNjlkNjIzMDZkMDFhNzkuNjQwNjcyNTYucG5nIiwiZXhwIjoxNzc1NjQ0OTUxLCJub25jZSI6IjIwMTE3NzAxMDQyODcyNDhkYjljNzA3MDNiZTI4MGQyIn0.gcKaww5KFzsu_vkMOBXVC6pmMUKOapitiUhwD5Iy6xQ      download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiRFJKSV9Mb2dvLmpwZyIsInBhdGgiOiJhNjIxLzI3ZmUvZjRlZC82OWQ2MjMwNmM3MjM5NC45MjkzMzc2NC5qcGciLCJleHAiOjE3NzU2NDQ5NTEsIm5vbmNlIjoiODFjZDA0YjFjYjQ5OTM1MTM2YjVlNWFmOWU3M2VkMGEifQ.IrE2DQxJsd2_GiIgUm-2Ss63rpEBkTJ5pPxG4zfLZPE     download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoibG9nbzIucG5nIiwicGF0aCI6IjcxN2YvZTNhOS8wNDBkLzY5ZDYyMzA2ZDFkOWU3LjQzMzczOTcwLnBuZyIsImV4cCI6MTc3NTY0NDk1MSwibm9uY2UiOiI1Y2IzZGU3YjExOGIyNzA0Y2FiOTc1NTEyOTg0MjMxNSJ9.Bkxx2nQGj6Iq9GPltNmAd5p7wFOSTH2Ga3QTA0IL4cM   download?token=eyJhdXRoX3JvbGVzIjpbXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiRXVyb1B1Yi1Mb2dvLnBuZyIsInBhdGgiOiIzYjEwLzk2ZDkvMzRlYi82YTllYjJkY2FlMWUwOC4wMjkzMTI4NS5wbmciLCJleHAiOjE3ODg3ODg5NzMsIm5vbmNlIjoiYTgyYmMwNTgwYmViZTExZTFiMjU3NzdiY2I4ZThlNDUifQ._ZY7c3T4-Ve-BKBx3hLFGjUi2ncIXuPOPnDHTNSBQu8