Arıcılıkta İş Sağlığı ve Güvenliği: Bayburt ve Yukarı Çoruh Vadisi'nin Analizi

Öz

Arıcılık doğayla iç içe geçmiş bir tarımsal faaliyettir ve çeşitli mesleki risk faktörlerini içerir. Bu çalışmada Bayburt ve Yukarı Çoruh Vadisi bölgelerinde sabit ve gezgin arıcıların mesleki sağlık ve güvenlik riskleri incelenmektedir. Araştırma, arıcıların karşılaştığı kimyasal, fiziksel, biyolojik ve ergonomik riskleri değerlendirmekte ve bunların arıcıların sağlığı ve halk sağlığı üzerindeki olası olumsuz etkilerini analiz etmektedir. Antibiyotik ve pestisit kullanımının balda kalıntı riski oluşturduğu, potansiyel olarak besin zincirini etkilediği ve mesleki hastalıklara yol açtığı belirtilmektedir. Fine-Kinney risk analizi yöntemi kullanılarak 13 arılıkta değerlendirmeler yapılmış ve 17 risk belirlenmiştir: 5 ergonomik, 4 fiziksel, 6 kimyasal ve 2 biyolojik. Bu riskler arasında ağır kaldırma ve tekrarlayan hareketler ergonomik riskler, pestisit ve antibiyotik kullanımı kimyasal riskler, arılık alanı güvenliği ve trafik kazaları fiziksel riskler, arı sokmaları ve vahşi hayvan saldırıları biyolojik riskler açısından öne çıkmıştır. Çalışmada, arıcılık sektöründe iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerinin artırılması ve daha modern üretim yöntemlerine geçilmesinin gerekliliği vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Risk
• Fine-kinney
• İş sağlığı
• iş güvenliği
• Arıcılık

Occupational Health and Safety in Beekeeping: An Analysis of Bayburt and the Upper Çoruh Valley

Abstract

Beekeeping is an agricultural activity closely intertwined with nature and involves various occupational risk factors. This study examines stationary and migratory beekeepers' occupational health and safety risks in the Bayburt and Upper Çoruh Valley regions. The research evaluates the chemical, physical, biological, and ergonomic risks beekeepers face and analyses their potential adverse effects on beekeepers’ health and public health. It is noted that the use of antibiotics and pesticides poses a risk of residue in honey, potentially affecting the food chain and leading to occupational diseases. Using the Fine-Kinney risk analysis method, evaluations were conducted in 13 apiaries, identifying 17 risks: 5 ergonomic, 4 physical, 6 chemical, and 2 biological. Among these risks, heavy lifting and repetitive movements were prominent in terms of ergonomic risks, pesticide and antibiotic use in terms of chemical risks, apiary site safety and traffic accidents in terms of physical risks, and bee stings and wild animal attacks in terms of biological risks. The study emphasises the need to enhance occupational health and safety measures in the beekeeping sector and to adopt more modern production methods.

Keywords

• Occupational health
• Occupational safety
• Risk
• Beekeeping
• Fine-kinney

Kaynakça

1. [1] Ç. Fıratlı, F. Genç, M. Karacaoğlu, and H. Gençer, "Türkiye arıcılığının karşılaştırmalı analizi sorunlaröneriler," Türkiye Ziraat Mühendisliği V. Teknik Kongresi, pp. 17-21, 2000.
2. [2] P. R. Whitehorn, S. O’connor, F. L. Wackers, and D. Goulson, "Neonicotinoid pesticide reduces bumble bee colony growth and queen production," Science, vol. 336, no. 6079, pp. 351-352, 2012.
3. [3] A. Gösterit and F. Gürel, "Türkiye arıcılığının yapısı ve sürdürülebilir arıcılık olanakları. 4," Ulusal Zootekni Bilim Kongresi, pp. 01-03, 2004.
4. [4] M. D. Meixner, "A historical review of managed honey bee populations in Europe and the United States and the factors that may affect them," Journal of invertebrate pathology, vol. 103, pp. S80-S95, 2010.
5. [5] M. S. EK Gürcan, "Tekirdağ ili arı yetiştiriciliği üzerine bir araştırma," Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, vol. 2, no. 2, pp. 161-165, 2005.
6. [6] F. Fao, "Food and agriculture organization of the United Nations," Rome, URL: http://faostat. fao. org, pp. 403-403, 2018.
7. [7] M. Özdemir and S. Kökhan, "Analysis of Occupational Health and Safety Risks in Beekeeping with FMEA Method," Sakarya University Journal of Science, vol. 27, no. 4, pp. 708-723, 2023.
8. [8] R. M. Johnson, M. D. Ellis, C. A. Mullin, and M. Frazier, "Pesticides and honey bee toxicity–USA," Apidologie, vol. 41, no. 3, pp. 312-331, 2010.

9. [9] W. H. Organization, "The 1st international conference on health promotion, Ottawa, 1986," ed: Hämtad 21-10-20. https://www. who. int/teams/health-promo tion/enhan cedwe …, 2021.Occupational Health and Safety in Beekeeping: an Analysis of Bayburt and the Upper Çoruh Valley BUFBD 7-2, 2024 102
10. [10] H. Özgen and A. Yalçin, İnsan kaynakları yönetimi stratejik bir yaklaşım. Akademisyen Kitabevi, 2017.
11. [11] İ. Kılkış and Y. Alper, "6331 Sayılı kanun’da iş güvenliği uzmanlığı: nitelikleri, görevlendirilmeleri ve yetkilendirilmeleri," Sosyal Güvenlik Dergisi, vol. 5, no. 1, pp. 32-67, 2015.
12. [12] Ü. Erdoğan, Y. Erdoğan, R. Çakmakçi, and S. Çakmakçi, "Çoruh Vadisinin yabani meyveleri," Biyoloji Bilimleri Araştırma Dergisi, vol. 7, no. 1, pp. 49-52, 2014.
13. [13] Y. Erdoğan and Ü. Erdoğan, "Pollen analysis of honeys from the Çoruh Valley (Turkey)," 2014.
14. [14] S. Birinci, "Bayburt ilinin coğrafyası," Atatürk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Coğrafya Anabilim Dalı Doktora tezi, Erzurum, 2013.
15. [15] Z. Koday and H. Karadağ, "Türkiye’deki arıcılık faaliyetleri ve bal üretiminin bölgesel dağılımı (2007- 2018)," Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, vol. 24, no. 1, pp. 495-510, 2020.
16. [16] W. T. Fine and W. Kinney, Mathematical evaluations for controlling hazards. Naval Ordnance Laboratory White Oak, 1971.
17. [17] T. Oral and B. Gülsün, "Mobilya atölyelerinde Fine-Kinney yöntemi ile risk değerlendirmesi," İş Sağlığı ve Güvenliği Akademi Dergisi, vol. 1, no. 3, pp. 134-152, 2019.
18. [18] G. F. Kinney and A. Wiruth, "Practical risk analysis for safety management," China Lake, CA: Naval Weapons Center, 1976.
19. [19] G. Yapıcı, "Ayakta çalışma ve sağlık etkileri," Journal of Turgut Ozal Medical Center, vol. 18, no. 3, pp. 194-198, 2011.
20. [20] U. Achebe and F. Akpuaka, "Chemical burns in Enugu," West African journal of medicine, vol. 8, no. 3, pp. 205-208, 1989.
21. [21] İ. Sağlam and B. Kılıç, "Formik Asit’e Bağlı Kimyasal Yanık: Olgu Sunumu," 2012.
22. [22] A. E. Sunay, "Balda antibiyotik kalıntısı sorunu," Uludağ Arıcılık Dergisi, vol. 6, no. 4, pp. 143-148, 2006.
23. [23] E. Topal, M. Strant, C. B. Pocol, and M. Kösoğlu, "A critical point in beekeeping: beekeepers' health," 2019.
24. [24] Y. Xie, Y. Tan, and S. Tang, "Epidemiology of 377 patients with chemical burns in Guangdong province," Burns, vol. 30, no. 6, pp. 569-572, 2004.
25. [25] I. T. Annila, P. A. Annila, and P. Mörsky, "Risk assessment in determining systemic reactivity to honeybee stings in beekeepers," Annals of Allergy, Asthma & Immunology, vol. 78, no. 5, pp. 473-477, 1997.
26. [26] C. Erkan, A. Gösterit, and T. Aygün, "An important safety and productivity problem for beekeepers: Bears," Hayvan Bilimi ve Ürünleri Dergisi, vol. 1, no. 1, pp. 45-51, 2018.
27. [27] D. Golden, "Allergic reactions to insect stings," Conns Current Therapy, pp. 768-770, 2002.
28. [28] U. R. Müller, "Bee venom allergy in beekeepers and their family members," Current opinion in allergy and clinical immunology, vol. 5, no. 4, pp. 343-347, 2005.