Analysis of Science Activities in terms of Reasoning with Data

Öz

The aim of this study is to examine the science activities in the science textbooks recommended by the Ministry of National Education for secondary schools and the activities in the science support education room activities book for gifted students in terms of reasoning with data. In this qualitative research, document analysis was carried out. A total of 47 activities, 32 activities from the textbooks and 15 activities from the support training room book, were coded in line with the determined categories. According to the findings, "data collection skill" among the reasoning with data is the most emphasized skill in the activities, but skills such as drawing and interpreting graphs based on data, identifying and interpreting the relationships in the table were included in a limited number of activities. On the other hand, the ability to consider ethical principles while presenting data by recreating a graph/model by changing variables was not included in the activities.

Anahtar Kelimeler

• reasoning with data
• science process skills
• gifted students’ education

Fen Bilimleri Etkinliklerinin Veri İşleme Becerileri Açısından İncelenmesi

Öz

Bu çalışmanın amacı, ortaokullar için Milli Eğitim Bakanlığı tarafından önerilen fen bilimleri ders kitaplarında yer alan fen etkinlikleri ile özel yetenekli öğrenciler için fen bilimleri destek eğitim odası etkinlikler kitabındaki etkinlikleri “veri işleme” becerisi açısından incelemektedir. Nitel araştırma ile yürütülen bu çalışmada doküman incelemesi yapılmıştır. 32 etkinlik ders kitaplarından, 15 etkinlik destek eğitim odası etkinlikler kitabından olmak üzere toplam 47 etkinlik belirlenen kategoriler doğrultusunda kodlanmıştır. Bulgulara göre veri işleme becerilerinden “veri toplama becerisi” etkinliklerde en çok vurgulanan beceri olmakla beraber, verilere dayalı grafik çizme ve yorumlama, tablodaki ilişkileri belirleme ve yorumlama gibi beceriler sınırlı sayıda etkinliklerde yer bulmuştur. Öte yandan, etkinliklerde değişkenleri değiştirerek bir grafiği/modeli yeniden oluşturma ile verilerin sunulurken etik ilkeleri göze alma becerilerine ise hiç yer verilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• Veri işleme becerisi
• bilimsel süreç becerileri
• özel yetenekliler eğitimi

Kaynakça

1. Akkaya G., & Köksal M. S. (2021). Kapsayıcı Fen Bilimleri Eğitimi. K. Bilican & B. Şenler (Haz.), İlkokulda Fen Öğretimi içinde (s. 361–399). Vizetek.
2. Ayar, M.C., Aydeniz, M., & Yalvac, B. (2015). Analyzing science activities in force and motion concepts: A design of an immersion unit. International Journal of Science and Mathematics Education, 13, 95–121. https://doi.org/10.1007/s10763-013-9476-y
3. Aydeniz, M., & Hodge, L. L. (2011). Identity: A complex structure for researching students’ academic behavior in science and mathematics. Cultural Studies of Science Education, 6(2), 509–523.
4. Aydeniz, M (2017, Ekim). Eğitim sistemimiz ve 21. Yüzyıl hayalimiz: 2045 hedeflerine ilerlerken, Türkiye için STEM odaklı ekonomik bir yol haritası. University of Tennessee, Knoxville. https://trace.tennessee.edu/utk_theopubs/17/ Erişim tarihi: 15.02.2023.
5. Beths, G. T., & Neihart, M. (2010). Revised profiles of the gifted and talented (çevrimiçi: https://www.talentstimuleren.nl) Erişim tarihi: 01.04.2023
6. Bowen, G. M., & Bartley, A. (2020). Helping students make sense of the “real world” data mess. Science Activities, 57(4), 143–153. https://doi.org/10.1080/00368121.2020.1843387
7. Carlone, H., & Johnson, A. (2007). Understanding the science experiences of successful women of color: Science identity as an analytic lens. Journal of Research in Science Teaching, 44(8), 1187–1218. https://doi.org/10.1002/tea.20237
8. Davis, E. A., & Krajcik, J. S. (2005). Designing educative curriculum materials to promote teacher learning. Educational Researcher, 34(3), 3–14. https://doi.org/10.3102/0013189X034003003

9. Ecevit, T., Alagöz, S., Özkurt, N., & Köylü, Ü. K. (2022). İlkokul 3. ve 4. sınıf fen bilimleri ders kitaplarındaki etkinliklerinin bilimsel süreç, yaşam ve mühendislik tasarım becerilerini kazandırması açısından incelenmesi. Trakya Eğitim Dergisi, 12(2), 743–758.
10. Camcı Erdoğan, S. (2014). Üstün zekalı ve yetenekli öğrenciler için fen bilimleri eğitiminde farklılaştırmanın gerekliliği. Journal for the Education of Gifted Young Scientists, 2(2), 1–10.
11. Gee, J. P. (2001). Identity as an analytic lens for research in education. Review of Research in Education, 25, 99–125.
12. Hardy, L., Dixon, C., & Hsi, S. (2020). From data collectors to data producers: Shifting students’ relationship to data. Journal of the Learning Sciences, 29(1), 104–126. https://doi.org/10.1080/10508406.2019.1678164
13. Ireland, C., Bowles, T. V., Brindle, K. A., & Nikakis, S. (2020). Curriculum differentiation’s capacity to extend gifted students in secondary mixed-ability science classes. Talent, 10(1), 40–61. https://doi.org/10.46893/talent.758527
14. Kastens, K., Krumhansl, R., & Baker, I. (2015). Thinking big. The Science Teacher, 82(5), 25.
15. Koyunlu Ünlü, Z., & Şen, Ö. (2018). 5. sınıf fen bilimleri ders kitabındaki etkinliklerin bilimsel araştırma ve mühendislik tasarım sürecine göre ı̇ncelenmesi. Sakarya University Journal of Education, 8(4), 185–197. https://doi.org/10.19126/suje.448331
16. Kuhn, D. (2010). Teaching and learning science as argument. Science Education, 94(5), 810–824. https://doi.org/10.1002/sce.20395
17. Masnick, A. M., & Morris, B. J. (2008). Investigating the development of data evaluation: The role of data characteristics. Child Development, 79(4), 1032–1048. https://doi.org/10.1111/j.1467-8624.2008.01174.x
18. Milli Eğitim Bakanlığı (2018). Fen Bilimleri dersi taslak öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3, 4, 5, 6, 7, 8. sınıflar). Temel Eğitim Genel Müdürlüğü
19. Milli Eğitim Bakanlığı (2020). Özel eğitim Hizmetleri Yönetmeliği. Milli Eğitim Bakanlığı
20. Morris, B. J., Masnick, A. M., Baker, K., & Junglen, A. (2015). An analysis of data activities and instructional supports in middle school science textbooks. International Journal of Science Education, 37(16), 2708–2720. https://doi.org/10.1080/09500693.2015.1101655
21. Özdemir, G. ve Yanık, B. (2017). Beşinci sınıf fen bilimleri ders kitabında yer alan etkinliklerin veriler açısından incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 203–221.
22. Polat, M. ve Polat, İ. (2021). Özel yetenekli öğrenciler için hazırlanmış destek eğitim programının değerlendirilmesi. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 6(1), 103–123.
23. Rivet, A., & Ingber, J. (2017). Analyzing and interpreting data. C.V. Schwarz, Passmore, & B. J. Reiser (Haz.), Helping students make sense of the world using next generation science and engineering practices içinde (s. 159–180). National Science Teachers Associations Press.
24. Rosemarin, S. (2009). The Significance of Teacher’s Characteristics As Perceived by Teachers and College Students. Gifted Education International, 25(2),194–199. https://doi.org/10.1177/026142940902500209
25. Schreglmann, S. (2016). Türkiye’de üstün yetenekli öğrenciler ile ilgili yapılan yükseköğretim tezlerinin içerik analizi (2010–2015). Üstün Yetenekliler Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 4(1), 14–26.
26. VanTassel-Baska, J. (Haz.) (2021). Talent development in gifted education: Theory, research, and practice. Routledge.
27. Wilkerson, M. H., & Laina, V. (2018). Middle school students' reasoning about data and context through storytelling with repurposed local data. ZDM, 50(7), 1223–1235. https://doi.org/10.1007/s11858-018-0974-9
28. Willis, J. (2007). Challenging gifted middle school students. Principal Leadership, 8(4), 38–42.
29. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2006). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayıncılık.