Türkçe Öğretmen Adaylarının Söylem Sunumlarının İncelenmesi

Öz

Yazma, diğer dil becerilerine kıyasla gelişimi okul dışı ortamda en az desteklenen beceri alanıdır. Dolayısıyla yazma becerisinin gelişiminde, okulda yapılan didaktik etkinliklerin niteliği önem kazanır. Bu bağlamda didaktik süreçlere yön veren öğretmenlerin özellikle metin yapısı ve çalışma sistematiğine ilişkin yeterlilikleri öğrencilere sağlanacak girdi niteliği açısından özellikle önemlidir. Bu doğrultuda bilişsel sistemin çalışma prensiplerinden hareketle metnin işleyişini modelleyen Bölütlenmiş Söylem Temsil Kuramı temelinde öğretmen adaylarının söylem sunum yapılarını incelemek ve öğretmen adaylarının yazma süreçlerine ilişkin tespit ve önerilerde bulunmak amaçlanmıştır. Bu amaçla içerik analizi yöntemi kullanılarak öğretmen adaylarının metinleri incelenmiş, yapılan çözümlemede söylem bölütleri arasındaki sözbilimsel ilişkileri yapılandırmada ve söylem güncelleme problemleri görülmüştür. Buradan hareketle karşılaşılan metinleştirme problemlerinin nedenleri kuram temelinde ele alınarak çözüm önerileri getirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• yazma
• metin yapısı
• söylem sunumu

Investigation of Turkish Teacher Candidates’ Discourse Presentation

Öz

Compared to other language skills, writing is the skill area whose development is least supported in out-of-school environment. Therefore, the quality of didactic activities carried out at school gains importance in the development of writing skills. In this context, the competences of the teachers who direct the didactic processes, especially regarding the text structure and working systematics, are especially important in terms of the quality of input to be provided to the students. In this direction, it is aimed to examine the discourse presentation structures of pre-service teachers on the basis of the Segmented Discourse Representation Theory, which models the functioning of the text based on the working principles of the cognitive system, and to make determinations and suggestions regarding the writing processes of pre-service teachers. For this purpose, pre-service teachers' texts were analysed using the content analysis method, and the analysis revealed problems in structuring the syntactic relations between discourse segments and discourse updating. From this point of view, the reasons for the textualisation problems encountered were discussed on the basis of theory and solution suggestions were made.

Anahtar Kelimeler

• writing
• text structure
• discourse presentation

Kaynakça

1. Asher, N., & Lascarides, A. (2003). Logics of conversation. Cambridge University Press.
2. Asher, N., & Vieu, L. (2005). Subordinating and coordinating discourse relations. Lingua, 115, 591–610.
3. Avalos, B. (2011). Teacher professional development in teaching and teacher education over ten years. Teaching and Teacher Education, 27(1), 10–20. https://doi.org/10.1016/j.tate.2010.08.007
4. Bestgen, Y. (1998). Segmentation markers as trace and signal of discourse. Journal of Pragmatics, 29, 753–763.
5. Bozkurt, B. Ü. (2019). Türkçe öğretmeni adaylarının metin türlerini kavralaştırma eğilimleri ve tür farkındalıkları. Bolu Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(1), 86–102. https://doi.org/10.17240/AİBUEFD.2019.19.43815-499154
6. Büyüköztürk, Ş., Çakmak-Kılıç, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (15. baskı). Pegem Akademi.
7. Can, A. (2014). SPSS ile bilimsel araştırma sürecinde nicel veri analizi (3. baskı). Pegem Akademi.
8. Cavanagh, S. (1997). Content analysis: Concepts, methods, and applications. Nurse, 4(3), 5–16. https://doi.org/10.7748/nr4.3.5.s2

9. Chimilar, L. (2010). Multiple-case design. A. J. Mills, G. Durepos, ve E. Wiebe (Haz.), Encyclopedia of case study research içinde (s. 582–583). SAGE Publication Inc.
10. Creswell, J. W. (2020). Nitel araştırma yöntemleri. (M. Bütün, & S. B. Demir, Çev.) Ankara: Siyasal Kitabevi.
11. Hyland, K. (2007). Language, literacy and L2 writing instruction. Journal of Second Language Writing, 16(3), 148-164. https://doi.org/10.1016/j.jslw.2007.07.005
12. Kaili, A. Ç. (2019). Türkçenin öğretiminde söylem yapısının önemi. Y. Bayyurt ve D. Yaylı (Haz.), Yabancılara Türkçe öğretimi politika, yöntem ve beceriler içinde (s. 146-171). Anı Yayıncılık.
13. Kintsch, W., & Rawson, K. A. (2005). Comprehension. M. J. Snowling, ve C. Hulme (Haz.), The Science of Reading içinde (s. 209–226). Blacwell Publishing.
14. Kiraz, E. (2002). Öğretmen adaylarının hizmet öncesi mesleki gelişiminde uygulama öğretmenlerinin işlevi. Eğitim Bilimleri ve Uygulama, 1(2), 183–196.
15. Lascarides, A., & Asher, N. (1993). Temporal interpretation, discourse relations and commonsense entailment. Linugistics and Philosophy, 16(5), 437–493.
16. MEB. (2017). Öğretmenlik mesleği genel yeterlilikleri. Öğretmen Yetiştirme ve Geliştirme Genel Müdürlüğü.
17. Moore, J. D., & Wiemer-Hastings, P. (2003). Discourse in computational linguistics and artifical intelligence. A. C. Graeser, M. A. Gernsbacher, ve S. R. Goldman (Haz.), Handbook Discourse Process içinde (s. 439–487). Lawrence Erlbaum Associates.
18. Odabaşı, H. F., & Kabakçı, I. (2007). Öğretmenlerin mesleki gelişimlerinde bilgi ve iletişim teknolojileri. Uluslarası Öğretmen Yetiştirme Politikaları ve Sorunları Sempozyumu Bildirileri Kitabı, (s. 39–43). Bakü.
19. Pi, Y., Liao, W., Liı, M., ve Lu, J. (2008). Theory of cognitive pattern recognition. P.-Y. Yin (Haz.), Pattern Recognition, Technology and Application içinde (s. 433–462). InTech.
20. Reecer, M. (1995). Talking substance: Common curriculum and time together bring depth and direction to teacher discussions. American Educator, 19(12), 26–32.
21. Strauss, A., & Corbin, J. (1990). Basics of qualitative research: Graunded theory procedures and techniques. SAGE Publication Inc.
22. TEDMEM. (2019). TALIS 2018 sonuçları ve Türkiye üzerine değerlendirmeler (TEDMEM Analiz Dizisi 6) . Türk Eğitim Derneği Yayınları.
23. Zacks, J. M., Mar, R. A., ve Calarco, N. (2017). The cognitive neuroscience of discourse covered ground and new directions. M. F. Schober, D. N. Rapp, & M. A. Britt (Haz.), The Routledge Handbook of Discourse Processes içinde (2. baskı, s. 269–294). Routledge.