Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü

Sakine Sincer

Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü

Öz

Eğitim sistemlerinde öğretmen performansı, öğrenci başarısı ve eğitimin kalitesi için kritik bir faktördür. Bu nedenle, öğretmen performansını iyileştirmek eğitimin çıktılarının iyileştirilmesi adına önemli bir araçtır. Öğretmen performansını iyileştirme adına gerek bireysel gerekse kolektif düzeyde atılması gereken pek çok adım bulunmaktadır. Öğretmen performansının arttırılması için en önemli unsurlardan biri de öğretmen performansının değerlendirilmesidir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı, öğretmen performansının değerlendirilmesini ayrıntılı bir şekilde inceleyerek bu sürecin Türk eğitim sistemindeki görünümünü ortaya koymaktır. Bu çalışmada, nitel araştırma yöntemlerinden geleneksel alanyazın taraması benimsenmiş, konuya ilişkin mevcut araştırmalar ve politika belgeleri incelenerek analiz edilmiştir. Çalışmanın bulgularına göre, öğretmen performansı değerlendirilmesinde öz değerlendirme, öğrenci değerlendirmesi, akran değerlendirmesi ve yönetici değerlendirmesi yöntemleri tercih edilmektedir. Türk eğitim sisteminde ise, performans değerlendirme çoklu veri kaynaklarına dayandırılmaktadır. Son olarak, değerlendirme araçlarının ve yöntemlerinin sürekli olarak gözden geçirilmesi ve iyileştirilmesi, öğretmenlere daha fazla geri bildirim ve destek sağlanması, öğretmen performansının değerlendirilmesine katılımın teşvik edilmesi için gerekli adımlar atılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

öğretmen performansı, değerlendirme ve denetleme, Türk eğitim sistemi

Kaynakça

Altay, P., & Kış, A. (2021). Okul Müdürleri ve Öğretmenlerin Öğretmen Performans Değerlendirme Sistemine İlişkin Görüşleri. İnönü Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 8(15), 1-18.
Arabacı, İ. B. (1996). İlköğretim müfettişlerinin denetim ilkeleri konusundaki yeterlikleri. Yüksek Lisans Tezi, Ankara Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
Atay, K. (1995). İlköğretim müfettişlerinin yeterlikleri. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Erzurum, Türkiye.
Balıkçı, A., Yılmaz, E., & Yıldırım, R. (2019). Öğretmen performansının değerlendı̇ rı̇ lmesı̇ : Okul müdürü ve öğretmenlerı̇ n bakış açısına dayalı bı̇ r durum çalışması. Eğitim ve İnsani Bilimler Dergisi: Teori ve Uygulama, 10(19), 153-176.
Ballou, D., & Springer, M. G. (2015). Using student test scores to measure teacher performance: Some problems in the design and implementation of evaluation systems. Educational Researcher, 44(2), 77- 86. https://doi.org/10.3102/0013189X15574904
Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1997). Writing narrative literature reviews. Review of General Psychology, 1(3), 311-320. https://doi.org/10.1037/1089-2680.1.3.311
Berliner, D. C. (2013). Problems with value-added evaluations of teachers? Let me count the ways!. The Teacher Educator, 48(4), 235-243. https://doi.org/10.1080/08878730.2013.827496
Biçer, B., & Tahtalıoğlu, H. (2023). Niğde ilinde kamu sektöründe görev yapan öğretmenlerin performans değerlendirme ölçütlerine ilişkin algıları. Afyon Kocatepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(1), 141-158.
Bozan, S., & Ekinci, A. (2019). Okul müdürlerinin öğretmen performans değerlendirme yeterliliklerinin okul müdürleri ve öğretmen görüşlerine göre değerlendirilmesi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 18(69), 142-161.
Chester, M., & Beaudin, B. (1996). Efficacy beliefs of newly hired teachers in urban schools. American Educational Research Journal, 33(1), 233–257. https://doi.org/10.3102/00028312033001233

Cohen, J., & Goldhaber, D. (2016). Observations on evaluating teacher performance. In J. A. Grissom & P. Youngs (Eds.), Improving teacher evaluation systems: Making the most of multiple measures. (pp. 8-21). Teachers College Press.
Darling-Hammond, L., Wise, A. E., & Pease, S. R. (1983). Teacher evaluation in the organizational context: A review of the literature. Review of Educational Research, 53(3), 285-328.
DPT (2000). Sekizinci beş yıllık kalkınma planı. https://www.sbb.gov.tr/wpcontent/uploads/2018/11/Sekizinci-Be%C5%9F-Y%C4%B1ll%C4%B1k-Kalk%C4%B1nmaPlan%C4%B1-2001-2005.pdf
EARGED. (1995). Öğretmen değerlendirme. Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
EARGED. (2001). Öğretmenlerin performans değerlendirme modeli ve sicil raporları. Ankara: Milli Eğitim Basımevi
Eberts, R., Hollenbeck, K., & Stone, J. (2002). Teacher performance incentives and student outcomes. Journal of Human Resources, 37(4), 913-927. https://www.jstor.org/stable/3069621
Goddard, R. D., Hoy, W. K., & Hoy, W. A. (2004). Collective efficacy beliefs: Theoretical developments, empirical evidence, and future directions. Educational Researcher, 33(3), 3–13. https://doi.org/10.3102/0013189X033003003
Isoré, M. (2009). Teacher evaluation: Current practices in OECD countries and a literature review. OECD Education Working Papers, No. 23, OECD Publishing. http://dx.doi.org/10.1787/223283631428. Karagözoglu, G. (1977). İlköğretimde teftiş uygulamaları. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
Kapusuzoğlu, Ş. (1988). Son on yılda ilköğretim müfettişlerinin rolünde ve teftiş uygulamalarında değişmeler. Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, Türkiye.
Kennedy, M. M. (2010). Attribution error and the quest for teacher quality. Educational Researcher, 39(8), 591-598. https://doi.org/10.3102/0013189X10390804
Konan, N., & Yılmaz, S. (2018). Öğretmen performans değerlendirmeye ilişkin öğretmen görüşleri: Bir karma yöntem araştırması. Milli Eğitim Dergisi, 47(219), 137-160.
Levi, P.E., & Williams, J.R. (2004). The social context of performance appraisal: A review and framework for the future. Journal of Management, 30(6) 881-905. https://doi.org/10.1016/j.jm.2004.06.005
Mascall, B. (2003). Leaders helping teachers helping students: The role of transformational leaders in building teacher efficacy to improve student achievement. Doctoral Dissertation, University of Toronto, Toronto, Canada.
MEB (2015a). Milli Eğitim Bakanlığı öğretmen atama ve yer değiştirme yönetmeliği. https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=20694&MevzuatTur=7&MevzuatTertip=5
MEB (2015b). Milli Eğitim Bakanlığı 2015-2019 stratejik planı. https://sgb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2015_09/10052958_10.09.2015sp17.15imzasz.pdf
MEB (2018). Öğretmen performans sistemi bu yıl uygulanmayacak. https://www.meb.gov.tr/ogretmenperformans-sistemi-bu-yil-uygulanmayacak/haber/16334/tr
McArdle, F. (2010). Preparing quality teachers: Making learning visible. Australian Journal of Teacher Education, 35(8), 59-78. https://doi.org/10.14221/ajte.2010v35n8.5
Memişoğlu, S. P. (2001). Çağdaş eğitim denetimi ilkeleri açısından ilköğretim okullarında öğretmen denetimi uygulamalarının değerlendirilmesi. Doktora Tezi, Abant İzzet baysal Üniversitesi, Bolu, Türkiye.
Milanowski, A. (2011). Strategic measures of teacher performance. Phi Delta Kappan, 92(7), 19-25. https://doi.org/10.1177/003172171109200705
Montgomery, J. L., & Baker, W. (2007). Teacher-written feedback: Student perceptions, teacher selfassessment, and actual teacher performance. Journal of Second Language Writing, 16(2), 82-99. https://doi.org/10.1016/j.jslw.2007.04.002
Özgenel, M. & Mert, P. (2019). The role of teacher performance in school effectiveness. International Journal of Education Technology and Scientific Researches, 4(10), 417–434. https://doi.org/10.35826/ijetsar.42
Ross, J. A. (1992). Teacher efficacy and the effect of coaching on student achievement. Canadian Journal of Education, 17(1), 51–65. https://doi.org/10.2307/1495395
Ross, J. A., & Cousins, J. B. (1993). Enhancing secondary school students’ acquisition of correlational reasoning skills. Research in Science & Technological Education, 11(3), 191–206. https://doi.org/10.1080/0263514930110208
Soydan, T. (2012). Eğitim alanında performans değerlendirme sisteminin geçerliği üzerine yönetici ve öğretmen görüşlerine dayalı bir araştırma. Ege Eğitim Dergisi, 13(1), 1-25.
Sağır, M. (2005). İlköğretim kurumlarında görevli öğretmenlerin işbaşında yetişmelerinde müfettişlerin denetim rolüne ilişkin öğretmen, yönetici ve müfettiş algıları. Yüksek Lisans Tezi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Bolu, Türkiye.
Stiggins, R. J., & Bridgeford, N. J. (1985). Performance assessment for teacher development. Educational Evaluation and Policy Analysis, 7(1), 85-97. https://doi.org/10.3102/01623737007001085
Şahin, Ş., Ökmen, B., & Kılıç, A. (2019). Öğretmen performans değerlendirmesine ilişkin sendika söylemleri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(4), 1602-1619.
Taylor, E. S., & Tyler, J. H. (2012). The effect of evaluation on teacher performance. American Economic Review, 102(7), 3628-3651. DOI: 10.1257/aer.102.7.3628
Topuz, M., & Yılmaz, K. (2019). Okul müdürleri ve öğretmenlerin performans değerlendirme süreci hakkındaki görüşleri: Nitel bir araştırma. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 9(2), 82-113.
Tucker, P. D., & Stronge, J. H. (2006). Student achievement and teacher evaluation. In J. H. Stronge (Ed.), Evaluating teaching: A guide to current thinking and best practice, (pp. 152-167). Corwin Press.
Yavuz, Y. (1995). Öğretmenlerin denetim etkinliklerini klinik denetim ilkeleri açısından değerlendirmeleri. Yüksek Lisans Tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi, İzmir, Türkiye.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Eğitim Yönetimi, Eğitimde Denetim

Bölüm

Derleme

Yazarlar

Sakine Sincer ^*
0000-0001-8929-3652
Türkiye

Erken Görünüm Tarihi

7 Haziran 2024

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

12 Şubat 2024

Kabul Tarihi

6 Haziran 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 8 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA95YG37KS

APA

Sincer, S. (2024). Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü. Bartın University Journal of Educational Research, 8(1), 13-26. https://izlik.org/JA95YG37KS

AMA

1.Sincer S. Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü. BUJER. 2024;8(1):13-26. https://izlik.org/JA95YG37KS

Chicago

Sincer, Sakine. 2024. “Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü”. Bartın University Journal of Educational Research 8 (1): 13-26. https://izlik.org/JA95YG37KS.

EndNote

Sincer S (01 Temmuz 2024) Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü. Bartın University Journal of Educational Research 8 1 13–26.

IEEE

[1]S. Sincer, “Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü”, BUJER, c. 8, sy 1, ss. 13–26, Tem. 2024, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95YG37KS

ISNAD

Sincer, Sakine. “Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü”. Bartın University Journal of Educational Research 8/1 (01 Temmuz 2024): 13-26. https://izlik.org/JA95YG37KS.

JAMA

1.Sincer S. Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü. BUJER. 2024;8:13–26.

MLA

Sincer, Sakine. “Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü”. Bartın University Journal of Educational Research, c. 8, sy 1, Temmuz 2024, ss. 13-26, https://izlik.org/JA95YG37KS.

Vancouver

1.Sakine Sincer. Öğretmen Performansı Değerlendirme ve Türk Eğitim Sistemindeki Mevcut Görünümü. BUJER [Internet]. 01 Temmuz 2024;8(1):13-26. Erişim adresi: https://izlik.org/JA95YG37KS

Bartın Üniversitesi Eğitim Araştırmaları Dergisi (BUJER)