Eğitsel Oyunların İlkokul Dördüncü Sınıf Öğrencilerinin Kavramsal Gelişimleri Üzerine Etkisinin Araştırılması

Öz

Bu çalışmada, ilkokul 4. sınıf öğrencilerine ‘Maddenin Özellikleri’ ünitesinin ‘Maddeyi Niteleyen Özellikler’ konusuna yönelik tasarlanan eğitsel oyunların öğrencilerin kavramsal gelişimine etkisi ve eğitsel oyunun uygulanabilirliği konusunda öğretmen görüşünü ortaya çıkarmak amaçlanmıştır. Çalışmada ‘Basit Deneysel Yöntem’ kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak; kavramsal anlama testi ve yarı yapılandırılmış mülakattan yararlanılmıştır. Araştırmacı tarafından çalışma grubuna kavramsal anlama testi öğretim öncesi uygulanmış ve eğitsel oyun ile öğretim süreci tamamlandıktan sonra son test olarak uygulanmıştır. İlgili konuya yönelik tasarlanan oyunla ilgili öğretmen görüşü yarı yapılandırılmış mülakatla tespit edilmiştir. Kavramsal anlama testindeki açık uçlu soruların analizinde Abraham ve diğerleri (1992) tarafından geliştirilen anlama seviyesi kategorileri, kavramsal anlama testinde yer alan yapılandırılmış grid sorularının analizinde, cevaplarının puanlamasında alan yazında (Bahar vd., 2002) yer alan formül kullanılmıştır. Araştırma sonucunda eğitsel oyunun öğrencilerin kavramsal gelişiminde anlamlı etkide bulunduğu (z:3,408; p<,05) ve eğitsel oyunun konunun öğretiminde uygulanabilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Fen Bilimleri
• İlkokul Öğrencileri
• Eğitsel Oyun
• Maddeyi Niteleyen Özellikler
• Kavramsal Gelişim.

Investigating the Effect of The Educational Games on the Conceptual Development of Fourth-Grade Primary School Students

Öz

This study, it was aimed to reveal the effect of educational games designed for 4th-grade primary school students on the conceptual development of students' development of the 'Properties of Matter' topic of the 'Properties of Matter' unit and to reveal the teacher's opinion on the applicability of the educational game. 'Pre Experimental Method' was used in this study. Conceptual understanding test and semi-structured interview were used as data collection tools. The researcher applied the conceptual understanding test to the study group before the instruction and applied it as a post-test after the instructional process with the educational game was completed. The teacher's opinion about the game designed for the related subject was determined through a semi-structured interview. The comprehension level categories developed by Abraham et al. (1992) were used to analyze the open-ended questions in the conceptual understanding test, and the formula in the literature (Bahar et al., 2002) was used to analyze the structured grid questions in the conceptual understanding test and to score their answers. As a result of the research, it was concluded that the educational game had a significant effect on the conceptual development of the students (z: 3,408; p<.05) and that the educational game can be applied in teaching the subject.

Anahtar Kelimeler

• Science
• Primary School Students
• Educational Games
• Properties Defining Matter
• Conceptual Development

Kaynakça

1. Abraham, M. R., Grzybowskı, E. B., Renner, J. W., & Marek, E. A. (1992). Understandings and misunderstandings of eighth graders of five chemistry concepts found in textbooks. Journal of Research in Science Teaching, 29(2), 105-120.
2. Bahar, M., Öztürk, E. & Ateş, S. (2002). Yapılandırılmış grid metodu ile lise öğrencilerinin Newton'un hareket yasası, iş, güç ve enerji konusundaki anlama düzeyleri ve hatalı kavramlarının tespiti. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi. ODTÜ, Ankara.
3. Ballı, Ö. M. (2006). Bruininks-Oseretsky motor yeterlik testinin geçerlik, güvenirlik çalışması ve beş altı yaş grubu çocuklara uygulanan jimnastik eğitim programının motor gelişime etkisinin incelenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü.
4. Bayırtepe, E. & Tüzün, H. (2007). Oyun tabanlı öğrenme ortamlarının öğrencilerin bilgisayar dersindeki başarıları ve öz-yeterlik algıları üzerine etkisi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 33, 41-54.
5. Çavuş, R. & Balçın, M. D. (2017). Fen bilimleri dersinde gerçekleştirilen oyun etkinliklerine ilişkin öğrenci görüşleri: Maddenin yapısı ve özellikleri ünitesi örneği. Researcher, 5(3), 323-341.
6. Demirtaş, Z., Çalık, M., Sarışık, S. & Sarışık, S. (2021). Öğrenme-öğretme sürecinde eğitsel oyunlar tekniğinin kullanılmasına ilişkin öğretmen görüşleri. Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(1), 16-28.
7. Dolunay, A. & Karamustafaoğlu, O. (2021). Fen bilimleri öğretmenlerinin eğitsel oyunlar hakkında görüşleri: “En Süratli Ses" oyunu. Uluslararası Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2021(16), 48-69.
8. Ertuğrul, A. & Karamustafaoğlu, O. (2021). Mıknatıs konusunun öğretimine yönelik geliştirilen eğitsel bir oyun hakkında öğretmen görüşleri. Journal of Computer and Education Research, 9(17), 16-38.

9. Fidan, N. (1996). Okulda öğrenme ve öğretme. Alkım Yayınevi.
10. Gençer, S. & Karamustafaoğlu, O. (2014). ‘Durgun Elektrik’ konusunun eğitsel oyunlarla öğretiminde öğrenci görüşleri. Journal of Inquiry Based Activities, 4(2), 72-87.
11. Gürler, S. A. & Akgün, H. (2023). 4. sınıf fen bilimleri dersi “maddenin özellikleri” ünitesine ilişkin akademik başarı testi geliştirme: Geçerlik ve güvenirlilik çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 22(88), 1849-1870.
12. Kale, N. (1997). Oyun, çocuğun özgürlüğüdür. Yaşadıkça Eğitim Dergisi, 51, 16-20.
13. Karamustafaoğlu, O. & Aksoy, S. (2020). “Canlıların sınıflandırılması” konusunda geliştirilen eğitsel oyunla ilgili öğretmen görüşleri. Academia Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 90-109.
14. Karamustafaoğlu, O. & Baran, S. (2020). ‘Kuvvet Kapmaca’ eğitsel oyunu ile fen öğretimine yönelik öğretmen görüşleri. Fen Bilimleri Öğretimi Dergisi, 8(1), 76-91.
15. Karamustafaoğlu, O. & Kılıç, M. F. (2020). Eğitsel oyunlar üzerine yapılan ulusal bilimsel araştırmaların incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (40), 1-25.
16. Karamustafaoğlu, O., Pazar, Ş. B., & Karamustafaoğlu, S. (2018). Eğitsel oyunlarla dolaşım sistemi konusunun öğretimi: Kan yolu oyunu örneği. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Türk Dünyası Uygulama ve Araştırma Merkezi Eğitim Dergisi, 3(2), 1-18.
17. Maskan, A. K. & Maskan, M. H. (2007). İlköğretim 4. sınıf fen ve teknoloji ders kitabının değerlendirme ölçütleri yönünden incelenmesi. D.Ü. Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 9, 22-32.
18. Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis (2nd ed.). Thousand Oaks, CA. Sage.
19. Milli Eğitim Bakanlığı MEB. (2018). Fen Bilimleri Dersi (4, 5, 6, 7 ve 8. Sınıflar) Öğretim Programı. MEB Yayınları.
20. Nicolopoulou, A. (1993). Play, cognitive development, and the social world: Piaget, Vygotsky, and beyond. Human Development, 36(1), 1-23.
21. Nur, G. Y. (2019). Madde ve ısı ünitesinin öğretiminde eğitsel oyunları kullanmanın öğrencilerin akademik başarısı üzerine etkisi ve sürece yönelik öğrenci görüşleri (Yüksek Lisans Tezi). Gazi Üniversitesi.
22. Şahin, Y. & Ulucan, P. (2023). Sınıf öğretmenlerinin çeşitli öğretim yöntem ve tekniklerini kullanma durumları. Turkish Journal of Education, 12(1), 45-67.
23. Şentürk, S. & Akar, C. (2021). Oyun temelli öğretimin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin maddenin özellikleri ünitesindeki öğrenci başarısı ve tutumlarına etkisi. Gelecek Vizyonlar Dergisi, 5, 38-48.
24. Al-Tarawneh, M. H. (2016). The effectiveness of educational games on scientific concepts acquisition in first grade students in science. Journal of Education and Practice, 7(3), 31-37.
25. Tsai, J.C., Chang, C.Y., Liu, S.Y. ve Chen, S.Y. (2020). Element enterprise tycoon: Playing board games to learn chemistry in daily life. Education Sciences, 10(3), 48
26. Uzun, N. (2012). A sample of active learning application in science education: The thema “cell” with educational games. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 46, 2932-2936.
27. Varan, S. & Sulak, S. E. (2018). İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin zihinsel sözlüğünü geliştirmede eğitsel oyunların etkisi. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(67), 1109-1119.
28. Yenice, N., Alpak-Tunç, G., & Yavaşoğlu, N. (2019). Eğitsel oyun uygulamasının 5. sınıf öğrencilerinin fen öğrenmeye yönelik motivasyonları üzerindeki etkisinin incelenmesi. E-Uluslararası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 10(1), 87-100.
29. Yıldırım, M. & Can, S. (2017). Eğitsel oyunlarla fen dersine “Var mısın yok musun?”. Atatürk Üniversitesi Kazım Karabekir Eğitim Fakültesi Dergisi, (35), 14-30.
30. Yıldırım, A. & Şimsek, H. (2008). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin Yayınları.
31. Yıldız, E., Şimşek, Ü., & Aras, H. (2017). Eğitsel oyun yönteminin öğrencilerin sosyal becerileri, okula ilişkin tutumları ve fen öğrenimi kaygıları üzerine etkisi. Necatibey Eğitim Fakültesi Elektronik Fen ve Matematik Eğitimi Dergisi, 11(1), 281-400.