Ergenlerin Kullandıkları Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri ile Bilinçli Farkındalık Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi
Öz
Araştırmanın amacı, ergenlerin zorbalıkla başa çıkmak için kullandıkları stratejiler ile bilinçli farkındalık düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Kocaeli ilindeki liselerde eğitimine devam eden 783 ergen ile yürütülen araştırma ilişkisel tarama modelindedir. Çalışmada veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Zorbalıkla Başa Çıkma Stratejileri Ölçeği ve Bilinçli Farkındalık Ölçeği Ergen Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t testi, Anova testi, Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı Testi ve post-hoc analizler kullanılmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre, Zorbalıkla başa çıkma stratejileri ölçeği çaresizlik ve boyun eğme, yardım arama, sosyal desteğe başvurma, zorbalığa direnme ve iyimserlik alt boyut puanlarının cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; kaçınma alt boyut puanlarının ise cinsiyete göre anlamlı düzeyde farklılaşmadığı belirlenmiştir. Zorbalıkla başa çıkma stratejileri ölçeği yardım arama, sosyal desteğe başvurma ve iyimserlik alt boyut puanlarının okul türüne göre anlamlı düzeyde farklılaştığı; çaresizlik ve boyun eğme ile zorbalığa direnme alt boyut puanlarında ise okul türü açısından bir farklılaşmanın olmadığı saptanmıştır. Bilinçli farkındalık düzeyleri ile zorbalıkla başa çıkma stratejileri ölçeği sosyal desteğe başvurma, kaçınma ve iyimserlik alt boyut puanları arasında pozitif bir ilişki olduğu belirleniştir.
Anahtar Kelimeler
Akran zorbalığı, Zorbalıkla başa çıkma, Bilinçli farkındalık
Kaynakça
- Abid, M., Irfan, M., & Naeem, F. (2017). Relationship between mindfulness and bullying behavior among school children: An exploratory study from Pakistan. Journal of Postgraduate Medical Institute, 31(3).
- Adıgüzel, E. (2016). Lise öğrencilerinin kullandıkları zorbalıkla başa çıkma stratejileri ile kişisel uyum düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Atatürk Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
- Arslan, A., & Bardakçı, S. (2020). Üniversite öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin iletişim becerileri üzerindeki etkisinin incelenmesi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 8(20), 36-70.
- Avşar, N. (2020). Yaşam doyumunun yordanmasında bilinçli farkındalık ve sosyal beceriler (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Sabahattin Zaim Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, İstanbul.
- Boğday, H. (2020). Anne kaygı düzeyinin ergen kaygı düzeyi üzerindeki etkisinde ergenin bilinçli farkındalık düzeyinin aracı etkisi (Yayınlanmamış yüksek lisans tezi). Işık Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
- Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2003). The benefits of being present: mindfulness and its role in psychological well-being. Journal of personality and social psychology, 84(4), 822–848.
- Brown, K. W., & Ryan, R. M. (2004). Perils and promise in defining and measuring mindfulness: Observations from experience. Clinical Psychology: Science and Practice, 11(3), 242–248.
- Brown, K. W., West, A. M., Loverich, T. M., & Biegel, G. M. (2011). Assessing adolescent mindfulness: validation of an adapted Mindful Attention Awareness Scale in adolescent normative and psychiatric populations. Psychological assessment, 23(4), 1023.
- Cengiz, R., Serdar, E., & Donuk, B. (2016). Üniversite öğrencilerinin bilinçli farkındalık ve girişimcilik düzeylerinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(4), 1320-1328.
- Dameron, C. (2015). The effects of mindfulness techniques on empathy and emotional control (Unpublished Master's Thesis). James Madıson University, Virginia.