The Strategic Role of Computer Education and Instructional Technology Departments in the Context of Digitalization and Education for a Sustainable Future

Yıl 2026, Cilt: 13 Sayı: 1, 22 - 33, 31.01.2026

Dilek Doğan , Deniz Atal

Öz

Sustainability aims to create a livable world for future generations. Educators play a crucial role in achieving the 17 Sustainable Development Goals (SDGs) set by the United Nations. When sustainability awareness is modeled in the classroom, it fosters long-term behavioral changes. Global cooperation and multi-sectoral transformation processes also contribute to the success of these goals. Digital transformation plays an important role in achieving these objectives through the integration of digital tools. Key areas include promoting digital literacy, effectively incorporating technology into the teaching process, using innovative teaching methods, developing online learning strategies, raising awareness of ethics and security in digital environments, equipping individuals with data management and analytics skills, and establishing educational policies that support digital transformation. In this context, information technologies teachers are key players in the digital transformation process in Türkiye. In this context, this study analyzes the 17 global goals for sustainable development within the framework of digitalization and education. Based on the results, the strategic role of the Computer Education and Instructional Technology (CEIT) curriculum in achieving these goals will be discussed.

Anahtar Kelimeler

Sustainability , digital transformation , information technologies teaching

Sürdürülebilir Gelecek İçin Dijitalleşme ve Eğitim Bağlamında Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümlerinin Stratejik Rolü

Öz

Sürdürülebilirlik, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakma amacını taşır. Birleşmiş Milletler'in belirlediği 17 sürdürülebilir kalkınma amacına ulaşmada eğitimcilerin rolü kritik öneme sahiptir. Sürdürülebilirlik bilinci, sınıf içinde model alındığında uzun vadeli davranış değişikliklerine yol açar. Küresel işbirliği ve çok sektörlü dönüşüm süreçleri de başarıya katkı sağlar. Dijital araçların da işe koşulmasıyla bu hedeflerin başarıya ulaşmasında dijital dönüşüm de önemli bir rol oynamaktadır. Bireylere dijital okuryazarlığın kazandırılması, teknolojinin doğru ve etkili şekilde öğretim sürecine entegre edilmesi, yenilikçi öğretim yöntemlerinin kullanılması, çevrimiçi öğrenme süreçlerine yönelik yöntemler geliştirilmesi, dijital ortamlarda etik ve güvenlik konularında bireylerin bilinçlendirilmesi, bireylerin veri yönetimi ve analitiği becerilerini kazanması, dijital dönüşümde eğitim politikalarının düzenlenmesi gibi konular göz önünde bulundurulduğunda Türkiye’de dijital dönüşüm sürecinin önemli aktörlerinden birisi de bilişim teknolojileri öğretmenleridir. Bu kapsamda çalışmada, BM’in sürdürülebilir kalkınma için 17 küresel amacı dijitalleşme ve eğitim bağlamında analiz edilecektir. Sonuçlara göre BÖTE öğretim programının bu hedeflere ulaşmadaki stratejik rolü tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Sürdürülebilirlik , dijital dönüşüm , bilişim teknolojileri öğretmenliği , Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi (BÖTE)

Etik Beyan

Bu çalışmada doküman analizi yapılmış olup, katılımcı verisi kullanılmamaıştır. Kamuya açık, erişilebilir kaynaklardan elde edilen verilerle etik kurallar çerçevesinde analizler gerçekleştirilmiştir. Çalışmada yer alan tüm kaynaklar doğru şekilde alıntılanmış ve telif haklarına saygı gösterilmiştir.

Kaynakça

• Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi (2022). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi öğretmenlik lisans programlarının geliştirilmesi çalışmaları. 9.06.2025 tarihinde https://www.education.ankara.edu.tr/2022/12/19/ankara-universitesi-egitim-bilimleri-fakultesi-ogretmenlik-lisans-programlarinin-gelistirilmesi-calismalari-2/ adresinden erişilmiştir.
• Atal D., & Deryakulu, D. (2017). Eğitim Politikalarında Değişimlerin Bilişim Teknolojileri Öğretmenlerinin Duyguları Üzerine Etkisi. Eğitim ve Bilim, 42(190), 67-87.
• Bilişim Teknolojileri Eğitimcileri Derneği (2021) K12 düzeyinde bilişim teknolojileri eğitimi. 9.06.2025 tarihinde https://bte.org.tr/wp-content/uploads/2021/08/k12-Duzeyinde-Bilisim-Teknolojileri-Egitimi.pdf adresinden erişilmiştir.
• Birleşmiş Milletler (2024). Birleşmiş Milletler Türkiye. 19.11.2024 tarihinde https://turkiye.un.org/tr/sdgs adresinden erişilmiştir.
• Bozkurt, A., & Sharma, R. C.(2020). Emergency remote teaching in a time of global cris. is due to CoronaVirus pandemic. Asian Journal of Distance Education, 15(1), i-vi.
• Creswell, J. W. (2014). Research Design: Qualitative, Quantitative, and Mixed Methods Approaches. SAGE Publications.
• Dijital Dönüşüm Ofisi (t.y.). Hakkımızda. 19.11.2024 tarihinde https://cbddo.gov.tr/hakkimizda/ adresinden erişilmiştir.
• Doğan, D.,Çınar, M.& Seferoğlu, S.S. (2016). “One Laptop per Child” projects and FATIH project: A comparative examination. SDU International Journal of Educational Studies, 3(1), 1-26.
• Eğitim Fakülteleri Dekanlar Konseyi (2022). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümü durum değerlendirme çalıştay raporu. 09.07.2025 tarihinde https://efdek2012.org/wp-content/uploads/2022/09/2022calistayrapor-1.pdf adresinden erişilmiştir.
• Ersoy, H., & Ülgen, M. (2023). Professions and Competencies of Computer Education and Instructional Technologies Department's Graduates in Non-Teaching Fields. Online Submission, 2(1), 59-81.
• Esen, U., Kaçar, E., Titiz, S., Doğuhan, F., Bilici, S., & Şakar, S. (2023). Pandemi sürecinde uzaktan eğitimle ilgili karşılaşılan sorunlar ve yönetimine ilişkin öğretmen görüşleri. Premium e-Journal of Social Science (PEJOSS), 7(37), 1866-1881.
• European Parliament & Council. (2006). Recommendation of the European Parliament and of the Council of 18 December 2006 on key competences for lifelong learning. Official Journal of the European Union. 19.11.2024 tarihinde https://eur-lex.europa.eu/LexUriServ/LexUriServ.do?uri=OJ:L:2006:394:0010:0018:en:PDF adresinden erişilmiştir.
• European Parliament (2019). Digital transformation. 19.11.2024 tarihinde https://www.europarl.europa.eu/RegData/etudes/BRIE/2019/633171/EPRS_BRI(2019)633171_EN.pdf adresinden erişilmiştir.
• GIZ (2023). Digital transformation for sustainable development. Advancing digitalisation worldwide – services for companies offered by the Business Scouts for Development programme. 20.11.2024 tarihinde https://www.giz.de/en/downloads/giz2023-en-business-scouts-digital-transformation.pdf adresinden erişilmiştir.
• Hamutoğlu, N. B., Sezen-Gültekin, G., & Kıyıcı, M. (2022). Covid-19 pandemi sürecinde BÖTE meslek profiline olan ihtiyacın yönetsel eğitim politikaları kapsamında değerlendirilmesi: Sakarya Üniversitesi örneği. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(1), 223-242.
• Karadayi-Usta, S. (2024). Sustainability through digital transformation: EU practices. Sustainable Social Development, 2(1), 2434.
• Kocaman-Karoğlu, A., Bal-Çetinkaya, K., & Çimşir, E. (2020). Toplum 5.0 sürecinde Türkiye’de eğitimde dijital dönüşüm. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(3), 147-158.
• Krippendorff, K. (2004). Content Analysis: An Introduction to Its Methodology. Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
• Lankshear, C., & Knobel, M. (Eds.). (2008). Digital literacies: Concepts, policies and practices (Vol. 30). Peter Lang.
• Maral, T., & Özdemir, M. (2023). Covid-19 sonrası eğitim sisteminin yeni medya ortamlarına taşınmasına yönelik bir inceleme. Sosyal Bilimler Üzerine Araştırmalar-IX, 93-113.
• MEB (2018). Güçlü yarınlar için 2023 eğitim vizyonu. 10.07.2025 tarihinde https://baklan.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2018_12/11144802_2023_EGITIM_VIZYONU.pdf adresinden erişilmiştir.
• MEB (2025). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli öğretim programları ortak metni. 10.07.2025 tarihinde https://tymm.meb.gov.tr/upload/brosur/ortak_metin.pdf adresinden erişilmiştir.
• MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2022). Öğretmenlik alanlari, atama ve ders okutma esaslari. 10.07.2025 tarihinde https://konyaalti.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2022_06/23110726_OGRETMENLiK_ALANLARI_ATAMA_VE_DERS_OKUTMA_ESASLAR.pdf adresinden erişilmiştir.
• MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025a). İlköğretim kurumlari (ilkokul ve ortaokul) haftalik ders çizelgesi (2025-2026 eğitim öğretim yilindan itibaren uygulanacaktir.). 10.07.2025 tarihinde https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_05/16094742_4nolukararilkogretimkurumlariilkokulveortaokulhaftalikderscizelgesi.pdf adresinden erişilmiştir.
• MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı (2025b). Öğretmenlik alanlari, atama ve ders okutma esaslari. 10.07.2025 tarihinde https://ttkb.meb.gov.tr/meb_iys_dosyalar/2025_04/11111155_9_cizelgeveesaslar.pdf adresinden erişilmiştir.
• Önaçan, M.B.K. (2017). BÖTE için yeni bir ders önerisi: Yönetim bilişim sistemleri. F. Odabaşı, B. Akkoyunlu ve A. İşman (Ed). Eğitim teknolojileri okumaları 2017. PEGEM.
• Resmi Gazete (2025a). Bazı Cumhurbaşkanlığı Kararnamelerinde Değişiklik Yapılmasına Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası: 183) 9.07.2025 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/03/20250328-11.pdf adresinden erişilmiştir.
• Resmi Gazete (2025b). Siber Güvenlik Başkanlığı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi (Kararname Numarası: 177) 10.07.2025 tarihinde https://www.resmigazete.gov.tr/eskiler/2025/01/20250108-1.pdf adresinden erişilmiştir.
• Sterling, S. (2001). Sustainable education – Re-visioning learning and change (Schumacher Briefing No. 6). Schumacher Society/Green Books.
• Telli, S. G., & Altun, D. (2020). Koronavirüs ve çevrimiçi (online) eğitimin önlenemeyen yükselişi. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(1), 25-34.
• Torun, F., Güler, T. D., & Şanal, S. Ö. (2021). An Overview of the Current Career Status of CEIT Department Graduates. Eğitim Kuram ve Uygulama Araştırmaları Dergisi, 7(1), 21-47.
• TYT-AYT Net Sihirbazı (2025). Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği (SAY) Programlarına Taban Puanına Göre Yerleşen Son Kişinin Netleri. 10.07.2025 tarihinde https://yokatlas.yok.gov.tr/netler-tablo.php?b=20101 adresinden erişilmiştir.
• U.S. Partnership (n.d.) The U.S. Partnership for Education for Sustainable Development. 25.11.2024 tarihinde https://uspartnership.org/pages/business-resources adresinden erişilmiştir.
• United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization. (2014). Sustainable Development Begins with Education: How education can contribute to the proposed post-2015 goals. Paris: UNESCO.