Araştırma Makalesi

MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ

Cilt: 18 Sayı: 1 30 Haziran 2025
PDF İndir
EN TR

MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ

Öz

Dijitalleşme her alanda olduğu gibi müzelerde de bireylerin ihtiyaç ve beklentilerine yönelik olarak etkisini göstermektedir. Dijitalleşme ve özellikle yapay zeka, müzelerin işleyişi ve ziyaretçi deneyiminde köklü dönüşüme neden olmuştur. Dijitalleşme, müzelerin koleksiyonlarını sanal ortamda erişilebilir kılarak, fiziksel sınırlamaları aşmalarını sağlamıştır. Yapay zeka ise müze rehberlik sistemlerinden, eser analizlerine kadar geniş bir alanda kullanılmakta, ziyaretçilerin tercihlerine göre kişiselleştirilmiş deneyimler sunabilmekte ve restorasyon, yönetim, veri analizi, eserlerin korunması gibi birçok imkan sağlamasıyla etkileşimin artmasında önemli bir rol oynamaktadır. Tüm bu teknolojik gelişmeler müzeleri daha erişilebilir, etkileşimli ve sürdürülebilir hale getirerek kültürel mirası dijital platformlarda yeniden şekillenmesine katkı sağlamıştır. Bu bağlamda çalışmanın amacı, müzelerde teknoloji ve yapay zekâ kullanımı ile ilgili yapılan çalışmaların bibliyometrik yöntemler kullanılarak incelenmesidir. Veri tabanı olarak Web of Science (WoS) tercih edilmiştir. Araştırmanın amacı doğrultusunda arama terimi olarak “müze, teknoloji ve yapay zeka” kullanılmıştır. 04.02.2025 tarihinde belge türü ve zaman kısıtlaması olmadan yapılan tarama sonucunda 399 yayın çalışma kapsamında incelenmiştir. Bibliyometrik analizin yapılmasında ve grafiklerin oluşturulmasında WoS Analysis, VOSviewer ve R Stüdyo’dan yararlanılmıştır. Bu doğrultuda incelenen yayınlar içerisinde etkili olanların tespit edilmesi, en etkili yazarların, çalışma konularının belirlenmesi, yıllar içerisindeki ilgili literatürün gelişimi, ülkeler arası işbirliği ağı, kullanılan anahtar kelimeler ve çalışmaların tematik harita oluşturularak, değerlendirilmiştir. Çalışmada sonuç olarak yayınların yıllar içerisindeki çalışma konularının gelişimi ve değişimi incelenerek mevcut literatür ortaya konulmuştur. Müzelerde teknoloji kullanılarak oyunlaştırma, yapay zeka destekli müze uygulamalarına yönelik ziyaretçi deneyimlerinin ölçülmesi, dijital sergilere yönelik kullanıcı tutum ve algılarının ölçülmesi, yapay zeka destekli müze eğitimi vb. konularda çalışmaların olmadığı veya eksiklikler olduğu belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akova, S., Kantar, G. (2020). Alt ve orta gelir grubuna mensup bireylerin tüketim odaklı iletişim alışkanlıklarında snob etkisi. Turkish Studies, 15(3), 1587-1609. https://dx.doi.org/10.29228/TurkishStudies.43561
  2. Anderson, E. F., McLoughlin, L., Liarokapis, F., Peters, C., Petridis, P., & De Freitas, S. (2010). Developing serious games for cultural heritage, s. a state-of-the-art review. Virtual Reality, 14, 255-275. https://doi.org/10.1007/s10055-010-0177-3
  3. Artyukhov, A., Lapidus, A., Yeremenko, O., Artyukhova, N., & Churikanova, O. (2024). An R Studio Bibliometrix Analysis of Global Research Trends of Educational Crises in 2020s. SocioEconomic Challenges (SEC), 8(2). 88-108.
  4. Ateş, A. & Gün, A. (2024). Bibliometric Analysis of Studies on Online Reviews in the Tourism Sector Between 2018 and 2023, Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 10(3), s.326-335. https://doi.org/10.5281/zenodo.11391142
  5. Ateş, A., Kurt, A. & Sunar, H. (2024a). Google Haritalar Üzerine Yapılan Çalışmaların Bibliyometrik Analizi, Selçuk Turizm ve Bilişim Araştırmaları Dergisi, 5, s.36-51
  6. Ateş, A., Sunar, H. & Coşkuner, M. (2020). Sanal Gerçekliğin Müzelerde Kullanılmasına Yönelik Bir Araştırma, Global Transformation and Differentiation II, Digitalization and The Future of Digital Society (Ed. Kolukırık, S. & Pehlivanlı, R.) Kongre Kitabı, 12-14 Mart, Akdeniz Üniversitesi, Antalya. ss. 8-14.
  7. Ateş, A., Sunar, H. & Kurt, A. (2024b). Bibliometric Analysis on Sustainable Tourism and The Environment in The Literature Related to Destination Management, Present Environment and Sustainable Development, Vol. 18 (2), 43-62. https://doi.org/10.47743/pesd2024182003
  8. Bittermann, A., McNamara, D., Simonsmeier, B. A., & Schneider, M. (2023). The Landscape of Research on Prior Knowledge and Learning, s. A Bibliometric Analysis. Educational Psychology Review, 35(2), 58. https://doi.org/10.1007/s10648-023-09775-9

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Turizm (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2025

Gönderilme Tarihi

27 Mart 2025

Kabul Tarihi

28 Haziran 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 18 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sunar, H., & Ateş, A. (2025). MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 43-62. https://doi.org/10.18221/bujss.1666693
AMA
1.Sunar H, Ateş A. MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. BÜSBD. 2025;18(1):43-62. doi:10.18221/bujss.1666693
Chicago
Sunar, Halil, ve Alper Ateş. 2025. “MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 (1): 43-62. https://doi.org/10.18221/bujss.1666693.
EndNote
Sunar H, Ateş A (01 Haziran 2025) MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18 1 43–62.
IEEE
[1]H. Sunar ve A. Ateş, “MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”, BÜSBD, c. 18, sy 1, ss. 43–62, Haz. 2025, doi: 10.18221/bujss.1666693.
ISNAD
Sunar, Halil - Ateş, Alper. “MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 18/1 (01 Haziran 2025): 43-62. https://doi.org/10.18221/bujss.1666693.
JAMA
1.Sunar H, Ateş A. MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. BÜSBD. 2025;18:43–62.
MLA
Sunar, Halil, ve Alper Ateş. “MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ”. Beykent Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c. 18, sy 1, Haziran 2025, ss. 43-62, doi:10.18221/bujss.1666693.
Vancouver
1.Halil Sunar, Alper Ateş. MÜZELERDE TEKNOLOJİ VE YAPAY ZEKÂ KULLANIMI ÜZERİNE YAPILAN ÇALIŞMALARIN İNCELENMESİ. BÜSBD. 01 Haziran 2025;18(1):43-62. doi:10.18221/bujss.1666693

Cited By

23094


The Journal is committed to upholding the highest standarts of publication ethics and takes all possible measures against any publication malpratices. Submitting researches by all authors mean that they assured their manuscripts are original and attest that the submitted papers represent their contributions and have not been copied or plagiarized in whole or in part from other works. All submissions will be checked by iThenticate before being sent to reviewers according to the Journal's Zero Tolerance on the Plagiarism Policy