AN EMPIRICAL STUDY ON THE CONSEQUENCES OF ORGANIZATIONAL CYNICISM

Öz

The aim of this research is to investigate the effects of cognitive, affective and behavioral cynicism sub-dimensions of organizational cynicism on organizational policy perception, work engagement, organizational dissent, and organizational identification. The data of the research was collected from 735 employees working in organizations operating in the pharmaceutical industry in İstanbul in 2019 by survey method. The obtained data were analyzed with SPSS and structural equation modeling (SEM-AMOS) package programs. According to the structural equation modeling findings, while cognitive cynicism, one of the sub-dimensions of organizational cynicism, has a significant effect on organizational policy perception, organizational dissent, and organizational identification; no significant effect was found on work engagement. Affective cynicism has a significant effect on work engagement, organizational dissent, perception of organizational policy, and organizational identification. Finally, behavioral cynicism does not seem to have a significant effect on work engagement, and organizational identification; it has been seen that it has a significant effect on organizational policy perception and organizational dissent. Depending on all these results, it is understood that organizational cynicism has a negative effect on work engagement and organizational identification, and a positive effect on organizational policy perception and organizational dissent.

Anahtar Kelimeler

• Organizational Cynicism
• Organizational Policy Perception
• Work Engagement
• Organizational Dissent
• Organizational Identification

ÖRGÜTSEL SİNİZMİN ARDILLARI ÜZERİNE GÖRGÜL BİR ARAŞTIRMA

Öz

Bu araştırmanın amacı, örgütsel sinizmin ardılları üzerindeki etkilerini tespit etmektir. Araştırma verisi pazarlama ve satış sektöründe hizmet veren 735 satış personelinden anket yöntemi ile toplanmıştır. Elde edilen veriler yapısal eşitlik modeli ile analiz edilmiştir. Yapısal eşitlik modellemesi bulgularına göre örgütsel sinizmin alt boyutlarından bilişsel sinizmin işe adanmışlık üzerinde anlamlı bir etkisi bulunamamıştır. Benzer şekilde, davranışsal sinizm alt boyutunun da işe adanmışlık üzerinde istatistiksel açıdan anlamlı bir etkisi tespit edilememiştir. Diğer yandan duygusal sinizm boyutunun işe adanmışlık üzerinde negatif ve anlamlı bir etkisi bulunmaktadır. Örgütsel sinizmin örgütsel muhalefet üzerindeki etkilerine bakıldığında; bilişsel sinizmin örgütsel muhalefet üzerinde negatif ve anlamlı, duygusal sinizmin pozitif ve anlamlı ve davranışsal sinizmin pozitif ve anlamlı etkileri mevcuttur. Bilişsel sinizmin örgütsel politika algısı üzerinde pozitif ve anlamlı, duygusal sinizmin pozitif ve anlamlı ve davranışsal sinizmin pozitif ve anlamlı etkileri olduğunu göstermektedir. Son olarak örgütsel sinizmin alt boyutlarından, bilişsel sinizmin örgütsel özdeşleşme üzerinde negatif ve anlamlı ve duygusal sinizmin negatif ve anlamlı etkileri tespit edilmiştir. Ancak, davranışsal sinizmin örgütsel özdeşleşme üzerinde anlamlı bir etkisi mevcut değildir.

Anahtar Kelimeler

• örgütsel sinizm
• işe adanmışlık
• örgütsel muhalefet
• örgütsel politika algısı
• örgütsel özdeşleşme

Kaynakça

1. Akdoğan, A. ve Demirtaş, Ö. (2014). Etik liderlik davranışlarının etik iklim üzerindeki etkisi: örgütsel politik algılamaların aracılık rolü. Journal of Economics and Administrative Sciences, 16(1), 107-124. https://doi.org/10.5578/jeas.7819
2. Aksel, S. F. (2013). Relationship between workplace democracy and organizational dissent behavior. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
3. Aksoy-Kürü, S. (2020). Örgütsel özdeşleşmenin öncülleri ve ardılları üzerine bir meta analiz çalışması. [Yayımlanmamış doktora tezi], Gebze Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Kocaeli. https://doi.org/10.13140/RG.2.2.36176.23044
4. Aksoy-Kürü, S. (2021). Örgütsel özdeşleşme ve örgütsel sinizm arasındaki ilişki: ulusal yazında bir meta-analiz çalışması. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 11(21), 137-171. https://doi.org/10.29029/busbed.738152
5. Altınöz, M., Çöp, S. ve Sığındı, T. (2011). Algılanan örgütsel bağlılık ve örgütsel sinizm ı̇lişkisi: Ankara’daki dört ve beş yıldızlı konaklama ı̇şletmeleri üzerine bir araştırma. Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 11(21), 285-315.
6. Andersson, L. M. (1996). Employee cynicism: an examination using a contract violation framework. Human Relations, 49(11), 1395-1418. https://doi.org/10.1177%2F001872679604901102
7. Arslan, A. ve Şı̇mşek, G. (2018). Örgütsel sinizm ve ı̇ş tatmini arasındaki ı̇lişkiler: Aydın Turist Rehberleri Odası’na kayıtlı olan profesyonel turist rehberleri örneği. Journal of Travel and Tourism Research, 13, 115-134.
8. Ashforth, B. E. ve Mael, F. (1989). Social identity theory and the organization. The Academy of Management Review, 14(1), 20-39. https://doi.org/10.5465/amr.1989.4278999

9. Bakker, A. B. ve Demerouti, E. (2008). Towards a model of work engagement. Career Development International, 13(3), 209-223. https://doi.org/10.1108/13620430810870476
10. Bakker, A. B., Albrecht, S. L. ve Leiter, M. P. (2011). Key questions regarding work engagement. European Journal of Work and Organizational Psychology, 20(1), 4-28. https://doi.org/10.1080/1359432X.2010.485352
11. Bartlett, J. E., Körtlik, J. W. ve Higgins, C. C. (2001). Organizational research: Determining appropriate sample size in survey research. Information Technology, Learning and Performance Journal, 19(1), 43-50.
12. Bashir, S. Nasir, Z. M., Saeed, S. ve Ahmed, M. (2011). Breach of psychological contract, perception of politics and organizational cynicism: Evidence from Pakistan. African Journal of Business Management, 5(3), 884-888 http://dx.doi.org/10.5897/AJBM10.573
13. Bashir, S. ve Nasir, Z. M. (2013). Breach of psychological contract, organizational cynicism and union commitment: A study of hospitality industry in Pakistan. International Journal of Hospitality Management 34, 61-65. http://dx.doi.org/10.1016/j.ijhm.2013.02.004
14. Beldek, E. G. (2017). Örgütsel özdeşleşmenin örgütsel sinizm ve örgütsel muhalefet ı̇le ı̇lişkisi: Görgül bir araştırma. Örgütsel Davranış Araştırmaları Dergisi, 2(1), 16-47.
15. Boyalı, H. (2011). Örgütsel sinizm ve iş tatmini arasındaki ilişkielr: Karaman’daki bankalar üzerinde bir uygulama. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü. Karaman.
16. Brandes, P, Dharwadkar, R. ve Dean, J. W. (1999). Does organizational cynicism matter? employee and supervisor perspectives on work outcomes. Eastern Academy of Management Proceedings, 150-153. Outstanding Empirical Paper Award.
17. Brandes, P. M. (1997). Organizational cynicism: ıts nature, antecedents, and consequences. [Unpublished Doctorate Dissertation], Division of Research and Advanced Studies of the University of Cincinnati.
18. Cheney, G. (1983). On the various changing meanings of organization membership: a field study of organizational identification. Communication Monographs, 50(4), 342-362. https://doi.org/10.1080/03637758309390174
19. Chiaburu, D. S., Peng, A. C., Oh, I-S., George C., Banks, G. C. ve Lomeli, L. C. (2013). Antecedents and consequences of employee organizational cynicism: a meta-analysis. Journal of Vocational Behavior, 83(2), 181-197. http://dx.doi.org/10.1016/j.jvb.2013.03.007
20. Çağ, A. (2011). Algılanan örgütsel adaletin, örgütsel sinizme ve ı̇şten ayrılma niyetine etkisinin belirlenmesine yönelik bir araştırma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Afyon.
21. Çalışkan, S. ve Erim, A. (2010). Pozitif örgütsel davranış değişkenleri ile yeni model kurma arayışları: pod’nin örgütsel sinizm, tükenmişlik ve ı̇şe adanmışlık üzerindeki etkileri. 18. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, Adana, 658-670.
22. Çınar, O., Karcıoğlu, F. ve Aslan, İ. (2014). The relationships among organizational cynicism, job insecurity and turnover intention: a survey study in Erzurum/Turkey. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 150, 429-437. http://dx.doi.org/10.1016/j.sbspro.2014.09.045
23. Çömez, F. (2016). Örgütsel sinizmin öncülleri ve sonuçları üzerine bir meta analiz çalışması. [Yayımlanmamış doktora tezi], Celal Bayar Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Manisa.
24. Dean, J. W., Brandes, P. ve Dharwadkar, R., (1998). Organizational cynicism. The Academy of Management Review, 23(2), 341-352.
25. Eaton, J. A. (2000). A social motivation approach to organizational cynicism. [Unpublished master thesis], York University, Toronto, Ontario, Canada.
26. Eaton, J. A. ve Struthers, C. W. (2002). Using the internet for organizational research: a study of cynicism in the workplace. Cyberpschology & Behavior, 5(4), 305-314.
27. Edwards, M. R. (2005). Organizational identification: a conceptual and operational review. International Journal of Management Reviews, 7(4), 207-230. https://doi.org/10.1111/j.1468-2370.2005.00114.x
28. Efeoğlu, E. ve İplik, E. (2011). Algılanan örgütsel adaletin örgütsel sinizm üzerindeki etkilerini belġrlemeye yönelik ilaç sektöründe bir uygulama. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 20(3), 343-360.
29. Erbil, S. (2013) Otel işletmelerinde çalışanların örgütsel sinizm algılarının işten ayrılma niyetine etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Afyon Kocatepe Üniversitesi, Sosyal bilimler Enstitüsü, Turizm İşletmeciliği Anabilim Dalı, Afyon.
30. Erdı̇rençelebı̇, M. ve Yazgan, A. E. (2017). Mobbı̇ng, örgütsel sı̇nı̇zm, örgütsel bağlılık ve bunların algılanan çalışan performansı üzerı̇ne etkı̇lerı̇. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(2),267-284.
31. Eschenlauer, J. B. (2002). Experiential processes of making decisions to dissent. [Unpublished master thesis], The Faculty of the Clinical Psychology Department at Argosy University.
32. Eşkin-Bacaksız, F., Tuna, R. ve Harmancı-Seren, A. K. (2018). Sağlık Çalışanlarında performans ve örgütsel sinizm ı̇lişkisi: hemşireler üzerinde bir araştırma. Acıbadem Üniveristesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 9(1):52-58
33. Ferris, G. R. ve Kacmar, K. M. (1992). Perceptions of organizational politics. Journal of Management, 18(1), 93-116. https://doi.org/10.1177/014920639201800107
34. Fındık, M. ve Eryeşil, K. (2012). Örgütsel sinizmin örgütsel bağlılık üzerindeki etkisini belirlemeye yönelik bir araştırma. International Iron & Steel Symposium, Karabük, 1250-1255.
35. Fornell C. ve Larcker D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39-51.
36. Garner, J. T. (2009). When things go wrong at work: an exploration of organizational dissent messages. Communication Studies, 60(2), 197-218. https://doi.org/10.1080/10510970902834916
37. Garner, J. T., Chandler, R. C. ve Wallace, J. D. (2015). Nothing to laugh about: student ınterns' use of humor in response to workplace dissatisfaction. Southern Communication Journal, 80(2),102-118. https://doi.org/10.1080/1041794X.2014.986586
38. Grama, B. (2017). Organızational cynicism: Its relationship with job satisfaction. Revista Economică, 69(1), 42-51.
39. Güzel, B. ve Ayazlar, G. (2014). Örgütsel adaletin örgütsel sinizm ve đşten ayrılma niyetine etkisi: otel işletmeleri araştırması. KMÜ Sosyal ve Ekonomı̇k Araştırmalar Dergı̇si, 16(26), 133-142.
40. Hair, J. F. J., Black, W. C., Babin, B. J ve Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis Seventh Edition Prentice Hall.
41. Hallberg, U. E., Johansson G. ve Schaufeli, W. (2007). Type a behavior and work situation: Association with burnout and work engagement. Scandinavian Journal of Psychology, 48, 135-142. https://doi.org/10.1111/j.1467-9450.2007.00584.x
42. Harrell-Cook, G., Ferris, G. R. ve Dulebohn, J. H. (1999). Political behaviors as moderators of the perceptions of organizational politics work outcomes relationships. Journal of Organizational Behavior, 20(7), 1093-1105. https://doi.org/10.1002/(SICI)1099-1379(199912)20:7<1093::AID-JOB945>3.0.CO;2-%23
43. Hirschman, A. O. (1970). Exit, voice, and loyalty: responses to decline in firms, organizations, and States. Cambridge, Mass.: Harvard University Press
44. Hochwarter, W. A., Kacmar, C., Perrewe, P. L. ve Johnson, D. (2003). Perceived organizational support as a mediator of the relationship between politics perceptions and work outcomes. Journal of Vocational Behavior, 63(3), 438-456. https://doi.org/10.1016/S0001-8791(02)00048-9
45. İçerli, L. ve Yıldırım, M. H. (2012). Örgütsel sinisizm ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ı̇lişki: sağlık sektöründe bir araştırma. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 167-176.
46. James, M. S. L. (2005). Antecedents and consequences of cynicism ın organizations: an examination of the potential positive and negativeeffects on school systems. [Unpublished Doctorate Dissertation], The Florida State University, Florida.
47. Kabataş, A. (2010). Örgütsel sinizm ı̇le örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ı̇lişkilerin ı̇ncelenmesi ve bir araştırma. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Kocaeli Üniversitesi, Kocaeli.
48. Kahn, W. A. (1990). Psychological conditions of personal engagement and disengagement at work. Academy of Management Journal, 33(4), 693-724. https://doi.org/10.5465/256287
49. Kâhya, C. (2013). Örgütsel sı̇nı̇zm, ı̇ş performansını etkı̇ler mı̇? ı̇ş tatmı̇nı̇n aracılık etkı̇sı̇. Küresel İktisat ve İşletme Çalışmaları Dergisi, 2(3), 34-46.
50. Kalağan, G., (2009). Araştırma görevlilerinin örgütsel destek algıları ı̇le örgütsel sinizm tutumları arasındaki ı̇lişki. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
51. Karacaoğlu, K. ve İnce, F. (2012). Brandes, Dharwadkar ve Dean’in (1999) örgütsel sinizm ölçeği Türkçe formunun geçerlilik ve güvenilirlik çalışması: Kayseri Organize Sanayi Bölgesi örneği. Business and Economics Research Journal, 3(3), 77-92.
52. Kassing, J. W. (1997). Development and validation of the organizational dissent scale. [Unpublished Doctorate Dissertation], Kent State University.
53. Kassing, J. W. (1998). Development and validation of the organizational dissent scale. Management Communication Quarterly, 2, 183-229. https://doi.org/10.1177/0893318998122002
54. Kassing, J. W. ve DiCioccio, R. L. (2004). Testing a workplace experience explanation of displaced dissent. Communication Reports, 17, 113-120. https://doi.org/10.1080/08934210409389380
55. Khan, R., Naseem, A. ve Masood, S. A. (2017). Effect of continuance commitment and organizational cynicism on employee satisfaction in engineering organizations. International Journal of Innovation, Management and Technology, 7(4), 141-146. http://dx.doi.org/10.18178/ijimt.2016.7.4.661
56. Klein, M. A. (1998). Slavery and colonial rule in French West Africa (No. 94). Cambridge University Press. Koçak, R. D. ve Elçiçek-Boyalı, G. A. (2020). Sağlık çalışanlarında psı̇kolojı̇k sermaye, ı̇ş tatmı̇ni ve örgütsel sı̇nı̇zm ı̇lı̇şkı̇si. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 11(26), 136-153. https://doi.org/10.21076/vizyoner.623063
57. Konaklı, T. (2016). The effect of school administrators’ political skills against organizational cynicism in educational organizations. Universal Journal of Educational Research 4(3), 589-597. http://dx.doi.org/10.13189/ujer.2016.040317
58. Landells, E. ve Albrecht, S. L. (2013). Organizational political climate: Shared perceptions about the building and use of power bases. Human Resource Management Review, 23(4), 357-365. https://doi.org/10.1016/j.hrmr.2012.06.014
59. Li, S. ve Chen, Y. (2018). The relationship between psychological contract breach and employees’ counterproductive work behaviors: the mediating effect of organizationalcynicism and work alienation. Front. Psychol. 9, 1273. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2018.01273
60. Macey, W. H. ve Schneider, B. (2008). The meaning of employee engagement. Industrial and Organizational Psychology, 1(1), 3-30. https://doi.org/10.1111/j.1754-9434.2007.0002.x
61. Mael, F. ve Ashforth, B. E. (1992). Alumni and their alma mater: A partial test of the reformulated model of organizational identification. Journal of Organizational Behavior, 13(2), 103-123. https://doi.org/10.1002/job.4030130202
62. Maslach, C. ve Leiter, M.P. (1997). The truth about burnout: how organizations cause personal stress and what to do about it, San Francisco, CA: Jossey-Bass.
63. Miller, V. D., Allen, M., Casey, M. K. ve Johnson, J. R. (2000). Reconsidering the organizational identification questionnaire. Management Communication Quarterly, 13(4), 626-658. https://doi.org/10.1177/0893318900134003
64. Naus, F., Iterson, A. V. ve Roe, R. (2007). Organizational cynicism: extending the exit voice, loyalty, and neglect model of employee’s responses to adverse conditions in the workplace. Human Relations, 60(5), 683-718. http://dx.doi.org/10.1177/0018726707079198
65. Nemr, M. A. A. ve Liu, Y. (2021). The impact of ethical leadership on organizational citizenship behaviors: Moderating role of organizational cynicism. Cogent Business & Management, 8(1), 1-14. http://dx.doi.org/10.1080/23311975.2020.1865860
66. Nunnally, J. C. (1978). Psychometric theory. New York: McGraw-Hill.
67. Ökten A. B. ve Cenkci, T. (2013). Beş faktör kişilik modeli ve örgütsel muhalefet arasındaki ı̇lişki üzerine bir araştırma. Öneri Dergisi, 10(39), 41-51.
68. Özdem, G. ve Sezer, S. (2019). The relationship between solution-focused school leadership and organizational cynicism, organizational commitment and teachers' job satisfaction. International Journal of Progressive Education, 15(1), 167-183. http://dx.doi.org/10.29329/ijpe.2019.184.11
69. Özdemir, M. (2010). Ankara ili kamu genel liselerinde görev yapan yönetici ve öğretmenlerin örgütsel muhalefete ilişkin görüşleri. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi], Ankara Üniversitesi, Ankara.
70. Özen Kutanis, R. ve Çetinel, E. (2010). Adaletsizlik algısı sinisizmi tetikler mi? bir örnek olay. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1(26), 186-195.
71. Özgan, H., Çetin, B. ve Külekçi, E. (2011). İlköğretim kademesinde görev yapan öğretmenlerin örgütsel sinizm düzeyinin bazı değişkenler açısından ı̇ncelenmesi. Sosyal Bilimler Araştırma Dergisi, 11(17), 69-84.
72. Özkalp, E. ve Meydan, B. (2015). Schaufeli ve Bakker tarafından geliştirilmiş olan işe angaje olma ölçeğinin Türkçe’de güvenilirlik ve geçerliliğinin analizi. İş, Güç, Endüstri İlişkileri ve İnsan Kaynakları Dergisi, 17(3), 4-19. https://doi.org/10.4026/1303-2860.2015.0285.x
73. Polat, M. ve Meydan, C. H. (2010). Örgütsel özdeşleşmenin sinizm ve ı̇şten ayrılma niyeti ile ı̇lişkisi üzerine bir araştırma. Savunma Bilimleri Dergisi, 9(1), 145-172.
74. Polat, M., Meydan, C. H. ve Tokmak, İ. (2010). Personel güçlendirme-örgütsel sinizm ı̇lişkisinde örgütsel özdeşleşmenin aracılık etkisi. 9. Ulusal İşletmecilik Kongresi, Zonguldak.
75. Qian, Y. ve Jian, G. (2020). Ethical leadership and organizational cynicism: the meadiating role of leader-member exchange and organizational identification. Cororate Communications: An International Journal, 25(2), 207-226. https://doi.org/10.1108/CCIJ-06-2019-0069
76. Reade, C. (2001). Antecedents of organizational ıdentification in multinational corporations: fostering psychological attachment to the local subsidiary and the global organization. The International Journal of Human Resource Management, 12(8), 1269-1291. https://doi.org/10.1080/09585190110083794
77. Redding, W. C. (1985). Rocking boats, blowing whistles, and teaching speech communication. Communication Education, 34, 245-258. https://doi.org/10.1080/03634528509378613
78. Saldamlı, A. (2009). İşletmelerde örgütsel bağlılık ve işgören performansı. Detay Yayıncılık, 1. Baskı, Ankara.
79. Schaufeli W. B. ve Bakker, A. B. (2003). UWES Utrecht Work Engagement Scale http://www.beanmanaged.com/doc/pdf/arnoldbakker/articles/articles_arnold_bakk er_87.pdf, Erişim Tarihi: 07.06.2021.
80. Schaufeli, W. B. ve Bakker, A. B. (2004). Job demands, job resources, and their relationship with burnout and engagement: a multi-sample study. Journal of Organizational Behavior, 25, 293-315. https://doi.org/10.1002/job.248
81. Schaufeli, W. B., Salanova, M., Gonzales-Roma, V. ve Bakker, A. B. (2002). The measurement of engagement and burnout: a two sample confirmatory factor analytic approach. Journal of Happiness Studies, 3, 71-92. https://doi.org/10.1023/A:1015630930326
82. Schermelleh-Engel, K., Moosbrugger, H. ve Müller, H. (2003). Evaluating the fit of structural equation models: Tests of significance and descriptive goodness-of-fit measures. Methods of Psychological Research Online, 8(2), 23-74.
83. Schumaker, R. E. ve Lomax, R. G. (1996). A beginner’s guide to structural equation modeling. Mahwah, NJ: L. Erlbaum Associates.
84. Sezgin, G. (2019). İşletmelerde dönüşümcü ve etkileşimci liderlik ile örgütsel sinizm ilişkisinde örgütsel politika algısının aracılık rolü. [Yayımlanmamış doktora tezi], Balıkesir Üniversitesi, Balıkesir.
85. Şantaş, F., Uğurluoğlu, Ö., Kandemir, A. ve Çelik, Y. (2016). Sağlık çalışanlarında örgütsel sı̇nı̇zm, ı̇ş performansı ve örgütsel özdeşleşme düzeylerı̇ arasındakı̇ ı̇lişkilerin incelenmesı̇. Gazi Üniversitesi İ.İ.B.F. Dergisi, 18(3), 867-886.
86. Tabachnick, B. G. ve Fidell, L. S. (2001). SAS for windows workbook for Tabachnick and Fidell using multivariate statistics. Allyn and Bacon.
87. Tajfel, H. (1978). Social categorization, social ı̇dentity, and social comparison, H. Tajfel (Ed.), Differantiation between social groups studies in the social psychology of ıntergroup relations (ss. 61-76), London, Academic Press.
88. Tajfel, H. ve Turner, J. C. (1986). The social identity theory of intergroup behaviour, S. Worchel ve W. G. Austin (Ed.), Psychology of Intergroup Relations (ss. 7-24), Chicago, IL, Nelson.
89. Tak, B. ve Aydemir, B. A. (2004). Örgütsel özdeşleşme üzerine iki görgül çalışma. 12. Ulusal Yönetim ve Organizasyon Kongresi, Uludağ Üniversitesi, Bursa.
90. Tokmak, M. (2019). Örgütsel sinizm ve örgütsel vatandaşlık davranışı arasındaki ilişkiye yönelik bir araştırma. Erciyes Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 53, 183-202, https://doi.org/10.18070/erciyesiibd.438231
91. Uslu, A. ve Baydaş, A. (2021). Algılanan örgütsel adaletin örgütsel bağlılık, örgütsel sı̇nı̇zm ve iş tatmini üzerine etkisi: TRB1 bölgesi örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 20(79), 1556-1573. https://doi.org/10.17755/esosder.861027
92. Vigoda-Gadot, E. ve Talmud, I. (2010). Organizational politics and job outcomes: the moderating effect of trust and social support. Journal of Applied Social Psychology, 40(11), 2829-2861. https://doi.org/10.1111/j.1559-1816.2010.00683.x
93. Yetim, S. A., ve Ceylan, Ö. Ö. (2011). Örgütsel sinizm ve örgütsel vatandaşlık arasındaki ı̇lişkiyi belirlemeye ı̇lişkin bir araştırma. E-Journal of New World Sciences Academy, 6(1), 682-695.
94. Yıldız, K. (2013). Örgütsel bağlılık ile örgütsel sinizm ve örgütsel muhalefet arasındaki ilişki. Turkish Studies, 8(6),853-879.
95. Zhang, Q., Sun, S., Zheng, X. ve Liu, W. (2019). The role of cynicism and personal traits in the organizational political climate and sustainable creativity. Sustainability, 11(1), 257. http://dx.doi.org/10.3390/su11010257