PARA POLİTİKASI UYGULAMALARININ İKTİSADİ BÜYÜME ÜZERİNDEKİ ETKİSİNİN VEKTÖR OTOREGRESİF MODELİ İLE ANALİZİ 2006-2022 DÖNEMİ TÜRKİYE ÖRNEĞİ

Öz

Bu çalışmanın amacı Türkiye ekonomisi özelinde ciddi bir tartışma konusu olan para politikası ve para politikası araçlarının uzun dönem iktisadi büyüme üzerindeki etkisini ölçmektir. Olumlu ya da olumsuz etkileri kısa dönemde çok kolay gözlemlenebilen para politikalarının uzun dönem etkilerini gözlemlemek oldukça güçtür. Dolayısıyla kullanılan para politikasının uygunluğunun tespiti aşamasında bu uzun dönem etkileri izlemek elzemdir. Bu çalışma kapsamında merkez bankalarının bağımsızlığı ve para politikalarına yönelik tartışma konularının geniş alanlara yayıldığı Türkiye ekonomisinde uygulanan para politikasının belirlenen amaçlara uygun olup olmadığı gözlemlenmiştir. Çeyrek frekanslı veriler kullanılarak 2006-2022 dönemini kapsayan ekonometrik analiz sonucunda elde edilen bulgular kullanılan para politikasının ekonomik büyüme üzerinde uzun dönemde anlamlı bir etkisi olduğunu göstermektedir. Elde edilen eşbütünleşme denkleminin sonuçlarına göre Faiz ve M3 para arzındaki artış ekonomik büyümeyi negatif etkilemekte, Amerikan Doları kurundaki artış ekonomik büyümeyi pozitif etkilemektedir. Granger nedensellık analızı sonuçlarIna göre ise M3 Para Arzı ve Faiz, GSYİH’nın Granser nedenidir. Bu değişkenler arasında hem kısa dönemli hem de uzun dönemli bir ilişki söz konusudur. Çalışma ortaya koyduğu sonuçlar ve geliştirdiği önerilerle literatüre katkı sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Para politikası
• Büyüme
• VAR analizi
• Eşbütünleşme

ECONOMIC GROWTH OF MONETARY POLICY APPLICATIONS ANALYSIS OF THE EFFECT ON IT BY VECTOR AUTOREGRESSIVE MODEL APPROACH: THE EXAMPLE OF TURKEY DURING 2006-2022

Öz

The aim of this study is to measure the effect of monetary policy and monetary policy instruments, which are a serious discussion topic in the Turkish economy, on long-term economic growth. It is very difficult to observe the long-term effects of monetary policies, whose positive or negative effects can be observed very easily in the short term. Therefore, it is essential to monitor these long-term effects at the stage of determining the appropriateness of the monetary policy used. Within the scope of this study, it has been observed whether the monetary policy implemented in the Turkish economy, where the debates on the independence of central banks and monetary policies are spread over wide areas, are suitable for the determined objectives. Findings obtained as a result of econometric analysis covering the period 2006-2022 using quarterly frequency data show that the monetary policy used has a significant effect on economic growth in the long run. According to the results of the obtained cointegration equation, the increase in the interest rate and M3 money supply affects the economic growth negatively; the increase in the US dollar exchange rate affects the economic growth positively. According to the results of Granger causality analysis, M3 Money Supply and Interest is the Granger cause of GDP. There is both a short-term and a long-term relationship between these variables. The study will contribute to the literature with its results and suggestions.

Anahtar Kelimeler

• Monetary policy
• Growth
• VAR analysis
• Cointegration

Kaynakça

1. AKTAN, C.C. (2010). Monetarizm ve Rasyonel Beklentiler Teorisi. Ekonomi Bilimleri Dergisi Cilt 2, No 1, 2010 Issn: 1309-8020.
2. ALI, S.& Irum, S. & Alı, A. (2008). Whether Fıscal Stance Or Monetary Polıcy Is Effectıve For Economıc Growth In Case Of South Asıan Countrıes. The Pakıstan Development Revıew. 47(4), pp. 791–799.
3. ANDERSON, L. C. & Jordan C. L. (1968). Monetary and Fıscal Actıons: A Test of Theır Relatıve Importance In Economıc Stabılızatıon. Economıc research, Federal Reserve Bank of St. Louıs.
4. ANSARI, M. I. (1996). Monetary vs. Fıscal Polıcy: Some Evıdence From Vector Autoregressıon for Indıa. Journal of Asıan Economıcs. Volume 7, Issue 4, pp. 677-698.
5. ANSARI, M. I. (2002). Impact of Fınancıal Development, Money and Publıc Spendıng on Malaysıan Natıonal Income: An Econometrıc Study. Journal of Asıan Economıcs. Volume 13, pp. 72-93.
6. AY, İ. C. & Daşdemir, E. (2022). Serbest Bankacılık Teorisi Örneği Olarak Kripto Para Piyasaları. Öneri Dergisi, 17 (57) , 1-20.
7. BARRO, R.J. (1976). Rational expectations and the role of monetary policy. Journal of Monetary Economics 2, pp.l-32.
8. BİROL, Ö.H. (2015). What it means to be A New Classical Economist. Procedia - Social and Behavioral Sciences 195, pp.574 – 579.

9. CARDIA, E. (1991). The dynamics of a small open economy in response to monetary, fiscal, and productivity shocks. Journal of Monetary Economics. Vol. 28, Issue 3, pp.411-434.
10. CHARI, V.V and Kehoe P.J. (1998). Optımal Fıscal and Monetary Polıcy. Federal Reserve Bank of Mınneapolıs,and Natıonal Bureau of Economıc Research. Research Department Staff Report 251.
11. DAŞDEMİR, E. N. (2018). Bölüşüm Üzerine: Ülkelerarası Rekabet Gücü İle Yurtiçi Bölüşüm İlişkisi . Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi. 20 (2), ss.456-469.
12. DELE, B. E. (2007). Monetary Policy and Economic Performance of West African Monetary Zone Countries. Munich Personal RePEc Archive Paper No. 4308.
13. DUMAN, Y. K. (2016). Türkıye Ekonomısınde Para Polıtıkasının Ekonomık Büyüme Üzerınde Uzun ve Kısa Dönemlı Etkısı. Fınans Polıtık & Ekonomık Yorumlar. Cılt: 53 Sayı: 617.
14. DÜZGÜN, R. (2010). Türkıye Ekonomısı’nde Para ve Malıye Polıtıkalarının Etkınlığı (Effectıveness of Monetary and Fıscal Polıcıes ın Turkısh Economy). Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergısı (The Journal of Internatıonal Socıal Research). Volume 3/11, ss. 230-237.
15. FARMER, R.(2000). Two New Keynesian Theories of Sticky Prices. Macroeconomic Dynamics. 4, pp.74-107.
16. FELDSTEIN, M. (2002). The Role For Dıscretıonary Fıscal Polıcy ın a Low Interest Rate Envıronment. Natıonal Bureau of Economıc Research. Workıng Paper 9203.
17. FETHKE, G. C. & Policano A. J. (1981). Long-Term Contracts and the Effectıveness of Demand and Supply Polıcıes. Journal of Money, Credıt and Bankıng, Volume 13, Issue 4, pp. 439-453.
18. FISHER, I. (1911). The Purchasing Power of Money. 2nd Edition, Macmillan Co., New York.
19. FONTANA, G.(2007). Why money matters: Wicksell, Keynes, and the new consensus view on monetary policy. Journal of Post Keynesian Economics. 30:1, pp.43-60.
20. FRIEDMAN, M. (1956)., Studies in the Quentity Theory of Money, Chicago: University of Chicago Press.
21. GORDON, R. J. (1990). What Is New-Keynesian Economics? Journal of Economic Literature Vol. XXVIII, pp. 1115-1171.
22. GROSSMAN, S. J. (1981). An Introduction to the Theory of Rational Expectations Under Asymmetric Information. The Review of Economic Studies. Vol. 48, No. 4, pp. 541-559.
23. HICKS, J.R. (1937). Mr Keynes and the classıcs: a suggested ınterpretatıon. Econometrıca, Vol 5, pp.147-159.
24. HUMPHREY, T.M. (1974). The Quantity Theory of Money: Its Historical Evolution and Role in Policy Debates FRB Richmond Economic Review, Vol. 60, pp. 2-19.
25. IVRENDI, M. & Yıldırım, Z. (2013). Monetary Polıcy Shocks and Macroeconomıc Varıables: Evıdence from Fast Growıng Emergıng Economıes. Economıcs Dıscussıon Papers. No 2013-61.
26. JAVED, Z. H. & ŞAHİNÖZ, A. (2005). To Vısualıze Relatıon¬shıp Between Economıc Growth, Goverrnment Spendıng and Money Supply: Evıdence from Turkey. Journal of Applıed Scı¬ences. 5(3), 569-574.
27. KAREEM, R.O.& Afolabı, A.J.& Raheemand, K.A.& Bashır, N.O. (2013). Analysıs of Fıscal and Monetary Polıcıes on Economıc Growth: Evıdence from Nıgerıan Democracy. Current Research Journal of Economıc Theory, Vol. 5, No. 1., (March), pp. 11-19.
28. KEYNES, J.M. (1936). The General Theory of Employment, Interest and Money. Macmıllan ,London.
29. LASHKARY, M.& Kashanı, H.B. (2011). The Impact of Monetary Varıables on Economıc Growth ın Iran: A Monetarısts’ Approach. World Applıed Scıences Journal, Vol. 15, No. 3, pp. 449-456.
30. MANKIW, N.G. (2009). Macroeconomıcs. (7th Ed.). Worth Publıshers. New York.
31. MOURSI, T, A. & El Mossallamy, M. (2010). Monetary polıcy analysıs wıth New Keynesıan Models for Egypt. Informatıon and Decısıon Support Center (IDSC) of the Egyptıan Cabınet Workıng paper.
32. MUTH, J.F. (1961). Ratıonal Expectatıons and the Theory of Prıce Movements. Econometrıca. Vol. 29, No. 3. pp. 315-335.
33. MUTUKU, C., Koech, E. (2014). Monetary and Fıscal Polıcy Shocks and Economıc Growth ın Kenya: VAR Econometrıc Approach. Journal of World Economıc Research. 2014; 3(6): 95-108.
34. OKTAR, S, Dalyancı, L. (2012). Türkıye Ekonomısnde Para Polıtıkasının Ekonomık Büyüme Üzerındekı Etkısı. Marmara Ünıversıtesı İİBF Dergısı. Sayı: 1, Cılt, XXXII
35. PEKER, O. (2007). Para Polıtıkası Etkılerının Ölçümü: Türkıye Örnegı. Yönetım ve Ekonomı Dergısı. Celal Bayar Ünıversıtesı İİBF. Cılt:14 Sayı:1
36. RAFIQ, S. M. and Mallıck, K.S. (2008). The effect of monetary polıcy on output ın EMU3. A sıgn restrıctıon approach. Journal of Macroeconomıcs, Vol. 30, pp. 1756–1791.
37. ROBERTS, J. M. (1995). Journal of Money, Credit, and Banking, Vol. 27, No. 4. The Ohio State University Press.
38. ROMER, D. (2006). Advanced Macroeconomıcs. (3rd Ed.).McGraw-Hıll/Irwın. New York
39. SHAPIRO, M. & Watson, M. (1988). Sources of Busıness Cycle Fluctuatıons. NBER Macroeconomıcs Annual. Volume 3. MIT Press.
40. SINAI, A. (1971). Relatıve Effects of Monetary and Fıscal Actıons. Quarterly Journal of Fınance and Accountıng, Autumn. Volume 10, Issue 4, pp. 26-36.
41. TAYLOR, J. B. (1980). Output and Price Stability: An International Comparison. Journal of Economic Dynamics and Control. 2, pp.109-132.
42. WOODFORD, M.(2003). Interest and Prices: Foundations of a Theory of Monetary Policy. Princeton: Princeton University Press.
43. VINAYAGATHASAN, T. (2013). Monetary polıcy and the real economy: A Structural VAR Approach for Srı Lanka. Natıonal Graduate Instıtute for Polıcy Studıes, Vol.13, No.13.