İŞ HAYATINDA KADINLARIN KARŞILAŞTIĞI KARİYER SORUNLARI

Öz

Günümüzde iş hayatında kadınların varlığı giderek artmakta olsa da, kariyer yolunda karşılaştıkları zorluklar hala önemli bir sorun olmaya devam etmektedir. Kadınlar, profesyonel dünyada eşit fırsatlara sahip olma mücadelesi verirken, cinsiyet ayrımcılığı, cam tavan sendromu, iş-yaşam dengesi problemleri ve ailevi sorumluluklar gibi çeşitli engellerle karşı karşıya kalmaktadır. Bu sorunlar, kadınların kariyer gelişimlerini yavaşlatmakta ve potansiyellerini tam anlamıyla gerçekleştirmelerini engellemektedir. Toplumsal cinsiyet rolleri ve önyargılar, kadınların profesyonel yaşamlarını şekillendiren ve sınırlayan önemli faktörlerdir. Geleneksel cinsiyet rolleri, kadınların iş dünyasında karşılaştıkları ayrımcılığı ve engelleri pekiştirmekte ve bu durum, kadınların kariyerlerinde ilerlemelerini zorlaştırmaktadır. İş-yaşam dengesi konusundaki zorluklar ise kadınların hem profesyonel hem de kişisel yaşamlarını dengeleme çabalarını daha da karmaşık hale getirmektedir. Bu çalışma, iş hayatında kadınların karşılaştığı kariyer sorunlarını derinlemesine inceleyerek, bu zorlukların nedenlerini ve sonuçlarını analiz etmeyi amaçlamaktadır. Ayrıca, kadınların bu engelleri aşarak kariyerlerinde nasıl ilerleyebileceklerine dair stratejiler ve öneriler sunulacaktır. Bu bağlamda, toplumsal ve kurumsal değişimlerin gerekliliği vurgulanarak, kadınların iş dünyasında daha eşit ve adil bir şekilde yer alabilmesi için yapılması gerekenlere dikkat çekilecektir.

Anahtar Kelimeler

• İş Hayatı
• İş Hayatında Kadın
• Kariyer

CAREER PROBLEMS FACED BY WOMEN IN BUSINESS LIFE

Öz

Although the presence of women in business life is increasing today, the difficulties they face in their career path still remain an important problem. While women struggle to have equal opportunities in the professional world, they face various obstacles such as gender discrimination, glass ceiling syndrome, work-life balance problems and family responsibilities. These problems slow down women's career development and prevent them from realizing their full potential. Gender roles and prejudices are important factors that shape and limit women's professional lives. Traditional gender roles reinforce the discrimination and barriers women face in the business world, making it difficult for women to advance their careers. Difficulties in work-life balance further complicate women's efforts to balance both their professional and personal lives. This study aims to analyze the causes and consequences of these difficulties by thoroughly examining the career problems faced by women in business life. Additionally, strategies and suggestions will be presented on how women can advance in their careers by overcoming these obstacles. In this context, the necessity of social and institutional changes will be emphasized and attention will be drawn to what needs to be done to enable women to take a more equal and fair place in the business world.

Anahtar Kelimeler

• Business Life
• Women in Business Life
• Career

Kaynakça

1. Adair, C. E. (1999). Breaking the glass ceiling: Can women reach the top of America's largest corporations? Academy of Management Executive, 13(1), 67-78.
2. Adak, N. (2007) “Kadınların İkilemi: İş ve Aile Yaşamı”, Sosyoloji Dergisi Ülgen Oskay’a Armağan Özel Sayısı (Hakemsiz).
3. Akpinar Sposito, C. (2013) “Career Barriers For Women Executives and The Glass Ceiling Syndrome: The Case Study Comparison Between French And Turkish Women Executives”. Procedia - Social and Behavioral Sciences 75, 488-497.
4. Arulampalam, W., Booth, A.L. & Bryan, M.L. (2007). Is there a glass ceiling over Europe? Exploring the gender pay gap across the wage distribution. ILR Review, 60(2), 163-186.
5. Aydın, G. & Aydın Aslaner D. (2015), “Stereotip Kadın Rollerinin Televizyon Reklamlarında Sunumu” Global Media Journal TR Edition, 6 (11).
6. Ayoğul, H., & Baraz, A. B. (2020). Kadın Çalışanların Kariyer Engelleri: Eskişehir’de Bir Araştırma. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(44), 13-27.
7. Baxter, J., & Wright, E. O. (2000). The glass ceiling hypothesis: A comparative study of the United States, Sweden, and Australia. Gender & Society, 14(2), 275-294.
8. Bayat, İ., & Baykal, B. (2021). Toplumsal Cinsiyet Ayrımcılığının Yarattığı Engeller: Çalışma Yaşamında Varolmaya Çalışan Kadın. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 23(3), 745-762. https://doi.org/10.26745/ahbvuibfd.990887

9. Bedük, A. (2005) “Türkiye’de Çalışan Kadın ve Kadın Girişimciliği”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, www.e-sosder.com ISSN:1304-0278 3(12).
10. Bingöl, Dursun (2004) “İnsan Kaynakları Yönetimi”, Beta Yayıncılık, S. 245, İstanbul.
11. Booth, A.L., Francesconi, M. & Frank, J. (2003). A sticky floors model of promotion, pay, and gender. European Economic Review, 47(2), 295-322.
12. Brown, C. (2018). "Personal Expectations and Parenting Stress: A Qualitative Study." Family Dynamics Research, 10(3), 201-215.
13. Brown, E. (2019). Effects of Supermom Syndrome on Physical Health. Health Psychology Review, 32(4), 451-465.
14. Cabrera, E.F. (2009). Fixing the leaky pipeline: Five ways to retain female talent. People & Strategy, 32(1), 4046.
15. Candan, H., Oktay, E. & Kaya, T.P. (2017). Cam tavan sendromunun örgütsel güven üzerine etkisi: Karaman ili kamu çalışanlarına yönelik bir araştırma. The Journal of Academic Social Science, 13(4), 889-917.
16. Catalyst. (2018). The Double-Bind Dilemma for Women in Leadership. Erişim linki: Catalyst.
17. Çalış Duman, M., (2017), Kadın Yöneticilerde Bir Kariyer Engeli: Cam Tavan Sendromu, (Edt: Akdemir B.), İnsan Kaynakları Yönetiminde Güncel Yaklaşımlar, Beta Yayıncılık, İstanbul.
18. Çam, O. (2020). Kraliçe Arı Sendromunun İş Yeri Performansı ve Çalışan Moraline Etkileri. Çalışma İlişkileri Dergisi, 2(1), 45-58.
19. Çiftçi, Münire & Cevher, Ezgi (2014) “Büro Yönetimi ve Yönetici Asistanlığı Öğrencilerinin Kariyer Olanaklarına Bakış Açılarının İçerik Analizi ile İncelenmesi: Facebook Örneği”, Electronic Journal of Vocationalcolleges - Ağustos 2014 Bürokon Özel Sayısı, S. 220.
20. Dalla Chiara, E., Matteazzi, E. & Petrarca, I. (2014). From the glass door to the glass ceiling: An analysis of the gender wage gap by age groups. ECINEQ, 347, 1-48.
21. Davis, E. (2019). "Coping Strategies for Super Mom Syndrome: Building Resilience and Seeking Support." Psychology Today Magazine, Retrieved from https://www.psychologytoday.com/us/articles/201902/coping-strategies-super-mom-syndrome
22. Derks, B., van Laar, C., & Ellemers, N. (2016). The Queen Bee Phenomenon: Why Women Leaders Distance Themselves from Junior Women. Leadership Quarterly, 27(3), 456-469. DOI: 10.1016/j.leaqua.2016.02.004.
23. Eagly, A. H., & Carli, L. L. (2007). Women and the Labyrinth of Leadership. Harvard Business Review, 85(9), 62-71.
24. Elacqua, C.T.; Beehr, A.T.; Hansen, P.C. & Webster, J. (2009) “Managers’Belief About the Glass Ceiling: İnterpersonal and Organizational Factors”. Psycology of Women Quarterly, (33),285-294.
25. Ellemers, N., Van den Heuvel, H., De Gilder, D., Maass, A., & Bonvini, A. (2004). The underrepresentation of women in science: Differential commitment or the queen bee syndrome? British Journal of Social Psychology, 43(3), 315-338. DOI: 10.1348/0144666042037962.
26. Fu, C. K. & Shaffer M. A. (2001), “The Tug of Work and Family”, Personnel Review, 30(5),502-522.
27. Güney, Salih (2000) “Yönetim ve Organizasyon El Kitabı”, Nobel Yayınları, 2. Baskı, s. 135, Ankara.
28. Halaçlı, B. (2018). Çalışan kadın personelin kariyer gelişimi: Eğitim sektöründe kıyaslamalı bir araştırma: Denizli örneği (Master's thesis, Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü).
29. Harvard Business Review. (2020). Why Men Don’t Want the Jobs Done Mostly by Women. Erişim linki: Harvard Business Review.
30. International Labour Office (2015), Women İn Business And Management: Gaining Momentum, Geneva: ILO. İrmiş, Ayşe & Bayrak Sabahat (2001) “İnsan Kaynakları Yönetimi Açısından Kariyer Yönetimi”, Selçuk Üniversitesi İİBF Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 1-2: 179.
31. Jones, B. (2020). "Cultural Influences on Parenting: Media and Societal Expectations." Cultural Studies Journal, 25(4), 567-580.
32. Jones, B., & Smith, C. (2020). Supermom Syndrome: A Conceptual Analysis. Journal of Applied Developmental Psychology, 15(3), 201-215.
33. Kadıoğlu, F. (2015). Kraliçe Arı Sendromunun Kadın Çalışanların Kariyer Gelişimine Etkisi. Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, 4(1), 53-66.
34. Kagider. (2021). Türkiye İş Hayatında Kadın Liderlik Araştırması. Erişim linki: Kagider.
35. Karaca, Ö. (2019). Hemşirelerin kariyer gelişimleri ve yönetimleri sırasında karşılaştıkları cinsiyetçi yaklaşımlar: Nitel bir çalışma (Doctoral dissertation, Marmara Universitesi (Turkey)).s. 6-7
36. Katzh, D. & Kahn, R. L. (1977), Örgütlerin Toplumsal Psikolojisi, (Çev. Halil Can ve Yavuz Bayar), TODAİE Yayınları, Ankara.
37. Kee, H.J. (2006). Glass ceiling or sticky floor? Exploring the australian gender pay gap. Economic Record, 82(259), 408-427.
38. Kiliç, Y. (2018). Kadınlarda kariyer hedeflerinin yordayıcıları olarak aile ve kariyere yönelik tutum özgecilik ve dindarlık: Bir model test etme çalışması (Master's thesis, Sosyal Bilimler Enstitüsü).s.13-14
39. Leung, C. & Moore, S. (2003), “Individual and Cultural Gender Roles: A Comparison of AngloAustralians and Chinese in Australia”, Current Research In Socıal Psychology, 8(21).
40. Lyness, K. S., & Thompson, D. E. (2000). Climbing the corporate ladder: Do female and male executives follow the same route? Journal of Applied Psychology, 85(1), 86-101.
41. Mavin, S., & Grandy, G. (2016). The Intersection of Gender and Senior Leadership in Higher Education: Queen Bees, Female Leaders and Others. Gender, Work & Organization, 23(5), 441-457. DOI: 10.1111/gwao.12128.
42. Mert, P., & Topcu, F. (2021). Kadın Yöneticilerin Kariyer Engelleri Hakkında Bir Doküman Analizi. Akademik Platform Eğitim Ve Değişim Dergisi, 4(2), 285-304.
43. Mızrahı, R. & Aracı H., (2010) “Kadın Yöneticiler ve Cam Tavan Sendromu Üzerine Bir Araştırma” Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 2 (1),149-156
44. Miller, D. (2016). "Social Media and Parenting: Impact of Instagram and Facebook on Parental Self-Perception." Journal of Social Media Studies, 8(1), 45-58.
45. Nooryohana Zulkifli, C. (2015) “The Construction of Career Women in Cleo: Critical Discourse Analysis”, Procedia - Social and Behavioral Sciences, 208, 53-59.
46. Özaydınlık, Y. D. D. K. (2014). Toplumsal Cinsiyet Temelinde Türkiye’de Kadın ve Eğitim. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi(33). https://doi.org/10.21560/spcd.03093
47. Özgen, H., & Çetin, M. (2018). Kadın Yöneticilerin Kraliçe Arı Sendromu: Bir Durum Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 32, 285-300.
48. Parlaktuna, İ. (2010) “Türkiye’de Cinsiyete Dayalı Mesleki Ayrımcılığın Analizi” Ege Akademik Bakış 10(4), 1217-1230.
49. Phillips, J. M., & Imhoff, A. R. (1997). Women and career development: A decade of research. Annual Review of Psychology, 48(1), 31-59.
50. Rajenderan, M., & Zawawi, D. (2019). Leaky pipeline syndrome in ınformation and communication technology (ıct) ındustry of Malaysia: a conceptual study on female career barriers and retention management. International Journal of Academic Research in Business and Social Sciences, 9(2), 1158–1174. doi: http://dx.doi.org/10.6007/IJARBSS/v9-i2/5672
51. Sav, D., & Özdaşlı, K. (2008). Bireysel kariyer planlamada etkili olan faktörler ve üniversitelerin etkisi üzerine bir araştirma (Doctoral dissertation, MS thesis, Dept. Bussiness Adm., Süleyman Demirel Univ., Isparta).s.4
52. Smith, A. (2018). The Supermom Phenomenon: Impact on Maternal Mental Health. Journal of Family Psychology, 25(2), 123-135.
53. Smith, A. (2019). "The Pressure of Supermom: Understanding the Super Mom Syndrome in Modern Parenting." Journal of Parental Psychology, 15(2), 123-135.
54. Smith, L. (2015). The Pressure of Perfect Parenting: Understanding the Role of Supermom Culture. Journal of Family Psychology, 23(2), 45-62.
55. Smith, P.; N. Crittenden, & Caputi, P., (2012). “Measuring Women's Beliefs About Glass Ceilings: Development Of The Career Pathways Survey”, Gender in Management, 27 (2), 68-80.
56. Staines, G. L., Tavris, C., & Jayaratne, T. E. (1974). The Queen Bee Syndrome. Psychology Today, 7(9), 55-60.
57. Taşlıyan, Mustafa, Arı, Nazmiye Ülkü & Duzman, Burak (2011) “İnsan Kaynakları Yönetiminde Kariyer Planlama ve Kariyer Yönetimi: İibf Öğrencileri Üzerinde Bir Alan Araştırması”, Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 3(2): 233.
58. Tepav. (2019). Türkiye'de Cinsiyet Eşitsizliği: Kadınların İş Hayatında Karşılaştıkları Engeller. Erişim linki: Tepav.
59. Türkkahraman, M., & Şahin, K. (2010). Kadın ve Kariyer. Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, 2(1), 75-88.(s.76-77)
60. Umutlu, S., & Öztürk, M. (2020). İş Yaşamında Kadın ve Karşılaştığı Sorunlar. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 25(3), 297-306.
61. Uygun, Z. (2011). Örgüt kültürünün kadın çalışanların kariyer gelişimleri üzerindeki etkisi.https://hdl.handle.net/20.500.12395/1518 Erişim Tarihi : 21.06.2024
62. Yang, N.; Chen C.C.; Choı J. & Zou Y. (2000), “Sources of Work-Family Conflict: A Sino-U.S. Comparison of the Effects of Work and Family Demands”, The Academy of Managament Journal, 43(1), 113-123.
63. Yap, M. & Konrad, A. (2009). Gender and racial differentials in promotions: Is there a sticky floor, a mid-level bottleneck, or a glass ceiling?. Industrial Relations, 64(4), 593–619.
64. Yenihan, B., Balcı, B., & Vardar, Ç. (2018). Cinsiyet Farklılığının Kadın Çalışanların Kariyer Planlarına ve Kariyer Hedeflerine Etkileri: Havayolu Şirketlerinde Çalışan Kabin Memurları Üzerine Nitel Bir Araştırma. Journal of Management and Economics Research, 16(1), 176-205. https://doi.org/10.11611/yead.323641
65. Yıldırım, A., & Çakır, M. (2019). Kraliçe Arı Sendromunun İş Yeri Dinamiklerine Etkisi: Nitel Bir Araştırma. İşletme Araştırmaları Dergisi, 11(1), 113-132.
66. Yılmaz, S.E. (2020). Eğitim kurumlarındaki kadınların idari pozisyonlarda başarısızlık algısını yaratan engeller üzerine nitel bir araştırma. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29(3), 310-333.
67. Zeng. Z. (2011), “The Myth of The Glass Ceiling: Evidence From A Stock-Flow Analysis of Authority Attainment”, Social Science Research 40, 312–325.