Araştırma Makalesi

65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Sayı: 29 30 Nisan 2025
PDF İndir
EN TR

65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ

Öz

Yaşlılık, bireylerin fiziksel, bilişsel ve sosyal yeteneklerinde değişimlerin yaşandığı bir dönem olup, bu değişimler dijital teknolojilerle etkileşimlerini etkilemektedir. 65 yaş ve üzeri bireylerin dijital becerileri, teknolojinin günlük yaşamdaki rolünü anlamaları ve etkin kullanımları açısından önemlidir. Bu çalışmada, Sinop Üçüncü Yaş Üniversitesi’ne kayıtlı 142 bireyin dijital becerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemle tasarlanan araştırmada nicel veriler “Dijital Yetkinlik Envanteri” ile, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri kullanılmıştır. Araştırmada, problem çözme beceri puanlarının eğitim durumlarına göre farklılık gösterdiği; bilgi okur-yazarlığı, iletişim, güvenlik ve problem çözme puanlarının sosyal medya kullanımıyla; bilgi okur-yazarlığı puanlarının ise internette olumsuz deneyimlerle anlamlı bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, dijital beceri puanları ile bireylerin gelecekte internet üzerinden günlük işlerin yürütüleceğine olan inançları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Nitel bulgular, bireylerin dijital cihazları sosyal medya, haberleşme, bankacılık, alışveriş, haber okuma ve bilgi arama gibi amaçlarla kullandığını göstermektedir. Teknik sorunlar ve güvenlik endişeleri, kullanım sürecindeki temel zorluklardır. 65 yaş üstü bireylerin dijital teknolojileri kullanmadaki motivasyon kaynakları ise merak ve kolaylık sağlamadır. Bireylerin gelecekte dijital cihazları bağımsız kullanma ve yeni teknolojilere uyum sağlama beklentisi yüksektir. Bu doğrultuda, dijital okuryazarlık eğitimleri yaşlı bireylerin özelliklerine uygun şekilde tasarlanmalı ve yaşlılara yönelik teknolojiler erişilebilirlik ve sadeliğe odaklanmalıdır.

Anahtar Kelimeler

Etik Beyan

ÇALIŞMANIN ETİK İZNİ Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir. Etik kurul izin bilgileri Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Sinop Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu Etik değerlendirme kararının tarihi: 28 Mart 2024 Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 2024/71 ARAŞTIRMACILARIN KATKI ORANI 1.yazarın araştırmaya katkı oranı %100 Yazar 1: Yazar çalışmanın literatür taraması, verilerinin toplanması, verilerin analiz edilmesi, çalışmanın bulgularının sunulması ve tartışılması gibi çalışmanın tüm sürecini tek başına gerçekleştirmiştir. ÇATIŞMA BEYANI Araştırmada herhangi bir kişi ya da kurum ile finansal ya da kişisel yönden bağlantı bulunmamaktadır. Araştırmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.

Teşekkür

Çalışmanın veri toplama sürecinde desteklerini esirgemeyen Sinop Üniversitesi yönetimine ve 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılında Sinop 3. Yaş Üniversitesine kayıtlı 65 yaş üstü öğrencilerine teşekkür ederim.

Kaynakça

  1. Akdağ, H., & Şiraz, F. (2021). Dijital vatandaşlığa dönüşüm (Türkiye özelinde): Literatür taraması. TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 77-97.
  2. Ali Hafez, S., Mohamed El-Sayed El-sheikh, S., Abd El Fattah Ibrahim, N., & Youssef Gaid, J. (2024). Exploring digital literacy among community-dwelling older adults. Alexandria Scientific Nursing Journal, 26(2), 186-197. https://doi.org/10.21608/asalexu.2024.361332
  3. Anderson, J., & Rainie, L. (2023). The future of human agency. Pew Research Center.
  4. Atakişi, B., & Orhan, Ş. F. (2020). Orta yaş ve üstü yetişkinlerin günlük yaşamda internet kullanma durumlarının incelenmesi. Yıldız Journal of Educational Research, 5(1), 1-26. https://doi.org/10.51280/yjer.2020.001
  5. Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
  6. Bansal, N., & Choudhary, H. (2024). Growing old in the digital era: A qualitative study of internet use and outcomes among urban Indian older adults. Working with Older People, 28(4), 317-335. https://doi.org/10.1108/WWOP-08-2023-0032
  7. Bawden, D., & Robinson, L. (2015). Introduction to information science. Facet Publishing.
  8. Bugay, A., & Korkut-Owen, F. (2016). İletişim becerilerinin yordayıcıları: Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı, benlik saygısı, dışa dönüklük ve cinsiyet. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 542-554. https://doi.org/10.17860/efd.26005

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Öğretim Teknolojileri, Hayat Boyu Öğrenme, Yetişkin Eğitimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Erken Görünüm Tarihi

28 Nisan 2025

Yayımlanma Tarihi

30 Nisan 2025

Gönderilme Tarihi

15 Ocak 2025

Kabul Tarihi

19 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Sayı: 29

Kaynak Göster

APA
Üstün, A. G. (2025). 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 440-458. https://doi.org/10.29029/busbed.1621054
AMA
1.Üstün AG. 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. BUSBED. 2025;(29):440-458. doi:10.29029/busbed.1621054
Chicago
Üstün, Ayşin Gaye. 2025. “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 29: 440-58. https://doi.org/10.29029/busbed.1621054.
EndNote
Üstün AG (01 Nisan 2025) 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 440–458.
IEEE
[1]A. G. Üstün, “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”, BUSBED, sy 29, ss. 440–458, Nis. 2025, doi: 10.29029/busbed.1621054.
ISNAD
Üstün, Ayşin Gaye. “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 29 (01 Nisan 2025): 440-458. https://doi.org/10.29029/busbed.1621054.
JAMA
1.Üstün AG. 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. BUSBED. 2025;:440–458.
MLA
Üstün, Ayşin Gaye. “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 29, Nisan 2025, ss. 440-58, doi:10.29029/busbed.1621054.
Vancouver
1.Ayşin Gaye Üstün. 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. BUSBED. 01 Nisan 2025;(29):440-58. doi:10.29029/busbed.1621054