EN
TR
65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ
Öz
Yaşlılık, bireylerin fiziksel, bilişsel ve sosyal yeteneklerinde değişimlerin yaşandığı bir dönem olup, bu değişimler dijital teknolojilerle etkileşimlerini etkilemektedir. 65 yaş ve üzeri bireylerin dijital becerileri, teknolojinin günlük yaşamdaki rolünü anlamaları ve etkin kullanımları açısından önemlidir. Bu çalışmada, Sinop Üçüncü Yaş Üniversitesi’ne kayıtlı 142 bireyin dijital becerilerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Karma yöntemle tasarlanan araştırmada nicel veriler “Dijital Yetkinlik Envanteri” ile, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşmelerle toplanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz, Mann-Whitney U ve Kruskal-Wallis H testleri kullanılmıştır. Araştırmada, problem çözme beceri puanlarının eğitim durumlarına göre farklılık gösterdiği; bilgi okur-yazarlığı, iletişim, güvenlik ve problem çözme puanlarının sosyal medya kullanımıyla; bilgi okur-yazarlığı puanlarının ise internette olumsuz deneyimlerle anlamlı bir ilişki gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca, dijital beceri puanları ile bireylerin gelecekte internet üzerinden günlük işlerin yürütüleceğine olan inançları arasında anlamlı farklılık bulunmuştur. Nitel bulgular, bireylerin dijital cihazları sosyal medya, haberleşme, bankacılık, alışveriş, haber okuma ve bilgi arama gibi amaçlarla kullandığını göstermektedir. Teknik sorunlar ve güvenlik endişeleri, kullanım sürecindeki temel zorluklardır. 65 yaş üstü bireylerin dijital teknolojileri kullanmadaki motivasyon kaynakları ise merak ve kolaylık sağlamadır. Bireylerin gelecekte dijital cihazları bağımsız kullanma ve yeni teknolojilere uyum sağlama beklentisi yüksektir. Bu doğrultuda, dijital okuryazarlık eğitimleri yaşlı bireylerin özelliklerine uygun şekilde tasarlanmalı ve yaşlılara yönelik teknolojiler erişilebilirlik ve sadeliğe odaklanmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
ÇALIŞMANIN ETİK İZNİ
Yapılan bu çalışmada “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması belirtilen tüm kurallara uyulmuştur. Yönergenin ikinci bölümü olan “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbiri gerçekleştirilmemiştir.
Etik kurul izin bilgileri
Etik değerlendirmeyi yapan kurul adı: Sinop Üniversitesi İnsan Araştırmaları Etik Kurulu
Etik değerlendirme kararının tarihi: 28 Mart 2024
Etik değerlendirme belgesi sayı numarası: 2024/71
ARAŞTIRMACILARIN KATKI ORANI
1.yazarın araştırmaya katkı oranı %100
Yazar 1: Yazar çalışmanın literatür taraması, verilerinin toplanması, verilerin analiz edilmesi, çalışmanın bulgularının sunulması ve tartışılması gibi çalışmanın tüm sürecini tek başına gerçekleştirmiştir.
ÇATIŞMA BEYANI
Araştırmada herhangi bir kişi ya da kurum ile finansal ya da kişisel yönden bağlantı bulunmamaktadır. Araştırmada herhangi bir çıkar çatışması bulunmamaktadır.
Teşekkür
Çalışmanın veri toplama sürecinde desteklerini esirgemeyen Sinop Üniversitesi yönetimine ve 2023-2024 Eğitim Öğretim Yılında Sinop 3. Yaş Üniversitesine kayıtlı 65 yaş üstü öğrencilerine teşekkür ederim.
Kaynakça
- Akdağ, H., & Şiraz, F. (2021). Dijital vatandaşlığa dönüşüm (Türkiye özelinde): Literatür taraması. TÜRKAV Kamu Yönetimi Enstitüsü Sosyal Bilimler Dergisi, 1(1), 77-97.
- Ali Hafez, S., Mohamed El-Sayed El-sheikh, S., Abd El Fattah Ibrahim, N., & Youssef Gaid, J. (2024). Exploring digital literacy among community-dwelling older adults. Alexandria Scientific Nursing Journal, 26(2), 186-197. https://doi.org/10.21608/asalexu.2024.361332
- Anderson, J., & Rainie, L. (2023). The future of human agency. Pew Research Center.
- Atakişi, B., & Orhan, Ş. F. (2020). Orta yaş ve üstü yetişkinlerin günlük yaşamda internet kullanma durumlarının incelenmesi. Yıldız Journal of Educational Research, 5(1), 1-26. https://doi.org/10.51280/yjer.2020.001
- Bandura, A. (1986). Social foundations of thought and action: A social cognitive theory. Prentice Hall.
- Bansal, N., & Choudhary, H. (2024). Growing old in the digital era: A qualitative study of internet use and outcomes among urban Indian older adults. Working with Older People, 28(4), 317-335. https://doi.org/10.1108/WWOP-08-2023-0032
- Bawden, D., & Robinson, L. (2015). Introduction to information science. Facet Publishing.
- Bugay, A., & Korkut-Owen, F. (2016). İletişim becerilerinin yordayıcıları: Bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı, benlik saygısı, dışa dönüklük ve cinsiyet. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 542-554. https://doi.org/10.17860/efd.26005
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Öğretim Teknolojileri, Hayat Boyu Öğrenme, Yetişkin Eğitimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
28 Nisan 2025
Yayımlanma Tarihi
30 Nisan 2025
Gönderilme Tarihi
15 Ocak 2025
Kabul Tarihi
19 Mart 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Sayı: 29
APA
Üstün, A. G. (2025). 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 29, 440-458. https://doi.org/10.29029/busbed.1621054
AMA
1.Üstün AG. 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. BUSBED. 2025;(29):440-458. doi:10.29029/busbed.1621054
Chicago
Üstün, Ayşin Gaye. 2025. “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 29: 440-58. https://doi.org/10.29029/busbed.1621054.
EndNote
Üstün AG (01 Nisan 2025) 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 29 440–458.
IEEE
[1]A. G. Üstün, “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”, BUSBED, sy 29, ss. 440–458, Nis. 2025, doi: 10.29029/busbed.1621054.
ISNAD
Üstün, Ayşin Gaye. “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 29 (01 Nisan 2025): 440-458. https://doi.org/10.29029/busbed.1621054.
JAMA
1.Üstün AG. 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. BUSBED. 2025;:440–458.
MLA
Üstün, Ayşin Gaye. “65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ”. Bingöl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, sy 29, Nisan 2025, ss. 440-58, doi:10.29029/busbed.1621054.
Vancouver
1.Ayşin Gaye Üstün. 65 YAŞ ÜSTÜ BİREYLERİN DİJİTAL BECERİLERİNİN ÇEŞİTLİ DEĞİŞKENLER AÇISINDAN İNCELENMESİ. BUSBED. 01 Nisan 2025;(29):440-58. doi:10.29029/busbed.1621054
